Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu

Kapsam

Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılması fonu konusunda 17 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler” kuralıdır. Her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir. Ayrıca “gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve p&ı belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1328-1349

Deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılması fonu kapsamında m.1328-1349 hükümleri deniz alacaklarında sınırlama, fon ve uygulama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268

Deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılması fonu kapsamında m.257-268 hükümleri ihtiyati haciz, teminat ve itiraz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106-107, 266-287 ve 389-399

Deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılması fonu kapsamında m.106-107, 266-287 ve 389-399 hükümleri tespit, hesap bilirkişisi ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve sınırlama hakkını geminin değeriyle eşitlemek veya alacağın sınırlama dışı niteliği ve hakkı kaldıran kişisel davranış iddiası incelenmeden bütün talepleri fona hapsetmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir.

Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi yönünden gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve p&ı belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Her talebi ölüm-yaralanma, eşya, gecikme, enkaz veya diğer deniz alacağı olarak sınıflandırıp geminin ilgili tonajı ve olay tarihindeki uluslararası sınır hesabıyla eşleştirmek.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden her talebi ölüm-yaralanma, eşya, gecikme, enkaz veya diğer deniz alacağı olarak sınıflandırıp geminin ilgili tonajı ve olay tarihindeki uluslararası sınır hesabıyla eşleştirmek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı, sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Fon ihtiyati haciz ve takip baskısı doğmadan kurulmalı; alacak bildirimi, fona itiraz, dağıtım ve deniz alacaklarının özel zamanaşımı süreleri mahkeme takvimiyle birlikte izlenmelidir.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden fon ihtiyati haciz ve takip baskısı doğmadan kurulmalı; alacak bildirimi, fona itiraz, dağıtım ve deniz alacaklarının özel zamanaşımı süreleri mahkeme takvimiyle birlikte izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve p&ı belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Deniz Alacaklarında Sınırlandırılması Fonu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Deniz Alacaklarında Sınırlandırılması Fonu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Deniz Alacaklarında Sınırlandırılması Fonu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Sınırlama hakkını geminin değeriyle eşitlemek veya alacağın sınırlama dışı niteliği ve hakkı kaldıran kişisel davranış iddiası incelenmeden bütün talepleri fona hapsetmek.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları yönünden sınırlama hakkını geminin değeriyle eşitlemek veya alacağın sınırlama dışı niteliği ve hakkı kaldıran kişisel davranış iddiası incelenmeden bütün talepleri fona hapsetmek” riski gerçekleşirse sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı
• Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• her talebi ölüm-yaralanma, eşya, gecikme, enkaz veya diğer deniz alacağı olarak sınıflandırıp geminin ilgili tonajı ve olay tarihindeki uluslararası sınır hesabıyla eşleştirmek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Fon ihtiyati haciz ve takip baskısı doğmadan kurulmalı; alacak bildirimi, fona itiraz, dağıtım ve deniz alacaklarının özel zamanaşımı süreleri mahkeme takvimiyle birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Deniz alacaklarında sorumluluğun sınırlandırılması fonu bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Her talebi ölüm-yaralanma, eşya, gecikme, enkaz veya diğer deniz alacağı olarak sınıflandırıp geminin ilgili tonajı ve olay tarihindeki uluslararası sınır hesabıyla eşleştirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Fon ihtiyati haciz ve takip baskısı doğmadan kurulmalı; alacak bildirimi, fona itiraz, dağıtım ve deniz alacaklarının özel zamanaşımı süreleri mahkeme takvimiyle birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler.

Dosyanın ilk önceliği her talebi ölüm-yaralanma, eşya, gecikme, enkaz veya diğer deniz alacağı olarak sınıflandırıp geminin ilgili tonajı ve olay tarihindeki uluslararası sınır hesabıyla eşleştirmek, delil omurgası ise gemi sicili ve tonaj belgesi, çatma veya olay raporu, navlun ve çarter sözleşmeleri, zarar ve alacak listesi, sigorta ve P&I belgeleri, sınırlama hesabı, teminat mektubu, fon başvurusu, haciz ve ihtiyati haciz dosyaları, alacak bildirimleri ve bilirkişi hesabı ile Deniz Alacaklarında Sorumluluğun Sınırlandırılması Fonu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Fon ihtiyati haciz ve takip baskısı doğmadan kurulmalı; alacak bildirimi, fona itiraz, dağıtım ve deniz alacaklarının özel zamanaşımı süreleri mahkeme takvimiyle birlikte izlenmelidir. Sınırlama fonunun kurulması, teminatın kabulü, gemi haczinin kaldırılması, alacakların fona yöneltilmesi, sıra ve dağıtımın tespiti, bakiye talebin reddi ve gider talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sınırlama hakkını geminin değeriyle eşitlemek veya alacağın sınırlama dışı niteliği ve hakkı kaldıran kişisel davranış iddiası incelenmeden bütün talepleri fona hapsetmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından gemi işleten, malik, çarterer veya kurtaran, sınırlamaya tabi deniz alacakları için yetkili mahkemede teminat yatırarak sorumluluğun sınırlandırılması fonu kurabilir; fon alacaklılar arasında kanuni oranlarla dağıtılır ve aynı alacak için diğer mallara yönelik takipleri etkiler yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her gemi kaynaklı borç sınırlanamaz ve fon sorumluluğun kabulü değildir; talebin türü, gemi tonajı, olay tarihi, kişisel kast veya pervasızlık, enkaz kaldırma, yolcu alacağı, teminat para birimi, yetki ve yabancı fonun tanınması ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — deniz alacaklarında sınırlandırılması fonu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1328-1349
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.106-107, 266-287 ve 389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru