Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu

Kapsam

Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, gönderilenin yükü teslim almaması ve taşıtanın navlun borcu konusunda 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” kuralıdır. Gönderilenin susması yükün terk edildiği ve taşıyanın dilediği gibi satabileceği anlamına gelmez; konişmento, teslim hakkı, varış bildirimi, boşaltma süresi, gümrük engeli, yükün bozulabilirliği, tevdi yeri, giderler ve teminat ayrı incelenmelidir. Ayrıca “navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1170-1177, 1203-1207 ve 1236

Gönderilenin yükü teslim almaması ve taşıtanın navlun borcu kapsamında m.1170-1177, 1203-1207 ve 1236 hükümleri boşaltma, teslim engeli, navlun ve hapis hakkı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Gümrük Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4458 Sayılı Gümrük Kanunu: m.46-50 ve 174-177

Gönderilenin yükü teslim almaması ve taşıtanın navlun borcu kapsamında m.46-50 ve 174-177 hükümleri eşyanın sunulması, geçici depolama ve tasfiye bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.400-406

Gönderilenin yükü teslim almaması ve taşıtanın navlun borcu kapsamında m.400-406 hükümleri delil tespiti ve yükün durumunun korunması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Gönderilenin susması yükün terk edildiği ve taşıyanın dilediği gibi satabileceği anlamına gelmez; konişmento, teslim hakkı, varış bildirimi, boşaltma süresi, gümrük engeli, yükün bozulabilirliği, tevdi yeri, giderler ve teminat ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden gönderilenin susması yükün terk edildiği ve taşıyanın dilediği gibi satabileceği anlamına gelmez; konişmento, teslim hakkı, varış bildirimi, boşaltma süresi, gümrük engeli, yükün bozulabilirliği, tevdi yeri, giderler ve teminat ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi yönünden navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı.

Bu delil öncelikle “deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Bozulabilir yükte koruma ve satış işlemleri geciktirilmemeli; teslim, ihbar, hapis hakkı, navlun alacağı ve deniz alacaklarının kısa zamanaşımı süreleri ayrı hesaplanmalıdır.

“Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden bozulabilir yükte koruma ve satış işlemleri geciktirilmemeli; teslim, ihbar, hapis hakkı, navlun alacağı ve deniz alacaklarının kısa zamanaşımı süreleri ayrı hesaplanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Yükün tevdi veya satışı için izin, navlun ve ek giderlerin tahsili, hapis hakkının kullanılması, teminat, yükün teslimi, değer kaybı tazminatı, faiz ve yargılama gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden yükün tevdi veya satışı için izin, navlun ve ek giderlerin tahsili, hapis hakkının kullanılması, teminat, yükün teslimi, değer kaybı tazminatı, faiz ve yargılama gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı, temel ölçüt ise “deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı — Gönderilenin Yükü Navlun Borcu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Gönderilenin Yükü Navlun Borcu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; gönderilenin susması yükün terk edildiği ve taşıyanın dilediği gibi satabileceği anlamına gelmez; konişmento, teslim hakkı, varış bildirimi, boşaltma süresi, gümrük engeli, yükün bozulabilirliği, tevdi yeri, giderler ve teminat ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Gönderilenin Yükü Navlun Borcu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Gönderilen teslim almadığında taşıtanın navlun borcunun sona erdiğini varsaymak veya hâkim ve icra güvenceleri gözetilmeden yükü özel satışla elden çıkarmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Ticaret Bakanlığı gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları yönünden gönderilen teslim almadığında taşıtanın navlun borcunun sona erdiğini varsaymak veya hâkim ve icra güvenceleri gözetilmeden yükü özel satışla elden çıkarmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı delili ve “Deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı
• Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Bozulabilir yükte koruma ve satış işlemleri geciktirilmemeli; teslim, ihbar, hapis hakkı, navlun alacağı ve deniz alacaklarının kısa zamanaşımı süreleri ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Gönderilenin yükü teslim almaması ve taşıtanın navlun borcu bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Bozulabilir yükte koruma ve satış işlemleri geciktirilmemeli; teslim, ihbar, hapis hakkı, navlun alacağı ve deniz alacaklarının kısa zamanaşımı süreleri ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yükün tevdi veya satışı için izin, navlun ve ek giderlerin tahsili, hapis hakkının kullanılması, teminat, yükün teslimi, değer kaybı tazminatı, faiz ve yargılama gideri istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Yükün tevdi veya satışı için izin, navlun ve ek giderlerin tahsili, hapis hakkının kullanılması, teminat, yükün teslimi, değer kaybı tazminatı, faiz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir.

Dosyanın ilk önceliği teslim hakkının kime geçtiğini konişmento ve ciro zincirinden belirleyip gönderilene yapılan varış-teslim bildirimini, yükün fiilî durumunu ve artan giderleri gün gün belgelemek, delil omurgası ise navlun sözleşmesi ve konişmento, yük manifestosu, varış ve teslim bildirimi, liman kayıtları, boşaltma ve ardiye belgeleri, gümrük yazıları, taşıtan ve gönderilen yazışmaları, yük fotoğraf ve ekspertizi, tevdi veya satış tutanakları, navlun ve gider hesabı ile Gönderilenin Yükü Teslim Almaması ve Taşıtanın Navlun Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Bozulabilir yükte koruma ve satış işlemleri geciktirilmemeli; teslim, ihbar, hapis hakkı, navlun alacağı ve deniz alacaklarının kısa zamanaşımı süreleri ayrı hesaplanmalıdır. Yükün tevdi veya satışı için izin, navlun ve ek giderlerin tahsili, hapis hakkının kullanılması, teminat, yükün teslimi, değer kaybı tazminatı, faiz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; gönderilen teslim almadığında taşıtanın navlun borcunun sona erdiğini varsaymak veya hâkim ve icra güvenceleri gözetilmeden yükü özel satışla elden çıkarmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Ticaret Bakanlığı — gönderilenin yükü navlun borcu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından deniz yoluyla taşımada gönderilen yükü teslim alma hakkını kullanmazsa taşıtan navlun ve diğer taşıyan alacaklarından sorumlu kalır; yükün boşaltılması, tevdi veya satışı ile taşıyanın hapis hakkı kanuni usulle yürütülmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — gönderilenin yükü navlun borcu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; gönderilenin susması yükün terk edildiği ve taşıyanın dilediği gibi satabileceği anlamına gelmez; konişmento, teslim hakkı, varış bildirimi, boşaltma süresi, gümrük engeli, yükün bozulabilirliği, tevdi yeri, giderler ve teminat ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — gönderilenin yükü navlun borcu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1170-1177, 1203-1207 ve 1236
• 4458 Sayılı Gümrük Kanunu — m.46-50 ve 174-177
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.400-406
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru