Kapsam
Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, gemi sicilinden terkinde gemi ipoteğinin korunması konusunda 13 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi
İncelemenin ilk ölçütü “geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz” kuralıdır. Her sicil terkininde bütün gemi ipotekleri aynı anda sona ermez; geminin kaybı, kurtarılamayacak olması, Türk bayrağı çekme hakkının kaybı, yurt dışına satış, sicil türü, alacaklı bildirimi, muvafakat, teminat ve cebri icra ayrı incelenmelidir. Ayrıca “gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.954-982 ve 1014-1059
Gemi sicilinden terkinde gemi ipoteğinin korunması kapsamında m.954-982 ve 1014-1059 hükümleri gemi sicili, terkin, gemi ipoteği ve alacaklı koruması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.23, 136 ve 257-268
Gemi sicilinden terkinde gemi ipoteğinin korunması kapsamında m.23, 136 ve 257-268 hükümleri gemi, bildirim, satış ve ihtiyati haciz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 389-399 ve 400-406
Gemi sicilinden terkinde gemi ipoteğinin korunması kapsamında m.190, 389-399 ve 400-406 hükümleri ispat, tedbir ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler
Geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Her sicil terkininde bütün gemi ipotekleri aynı anda sona ermez; geminin kaybı, kurtarılamayacak olması, Türk bayrağı çekme hakkının kaybı, yurt dışına satış, sicil türü, alacaklı bildirimi, muvafakat, teminat ve cebri icra ayrı incelenmelidir.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden her sicil terkininde bütün gemi ipotekleri aynı anda sona ermez; geminin kaybı, kurtarılamayacak olması, Türk bayrağı çekme hakkının kaybı, yurt dışına satış, sicil türü, alacaklı bildirimi, muvafakat, teminat ve cebri icra ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
Resmî Gazete gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi yönünden gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.
Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?
Gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları.
Bu delil öncelikle “geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Başvurudan Hükme Usul Haritası
Terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat
Bayrak ve sicil değişiklikleri kanuni sürelerde bildirilmeli; terkin öncesi alacaklı bildirimleri, sicil itirazı, geçici koruma ve ipoteğin paraya çevrilmesi süreleri ayrı izlenmelidir.
“Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden bayrak ve sicil değişiklikleri kanuni sürelerde bildirilmeli; terkin öncesi alacaklı bildirimleri, sicil itirazı, geçici koruma ve ipoteğin paraya çevrilmesi süreleri ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Asıl, Ferî ve Geçici Talepler
Terkin talebinin kabulü veya reddi, gemi ipoteğinin korunması ve sicile devamı, alacaklı muvafakati veya güvence, sicil kaydının düzeltilmesi, ihtiyati haciz, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tazminat.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden terkin talebinin kabulü veya reddi, gemi ipoteğinin korunması ve sicile devamı, alacaklı muvafakati veya güvence, sicil kaydının düzeltilmesi, ihtiyati haciz, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tazminat olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları, temel ölçüt ise “geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz” olacaktır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü — Gemi Sicilinden İpoteğinin Korunması Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Gemi Sicilinden İpoteğinin Korunması Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her sicil terkininde bütün gemi ipotekleri aynı anda sona ermez; geminin kaybı, kurtarılamayacak olması, türk bayrağı çekme hakkının kaybı, yurt dışına satış, sicil türü, alacaklı bildirimi, muvafakat, teminat ve cebri icra ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Gemi Sicilinden İpoteğinin Korunması Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar
Mülkiyetin veya bayrağın değişmesini gemi ipoteğini kendiliğinden silen olay saymak ya da kayıtlı alacaklılara bildirim yapılmadan geri döndürülemez terkin istemek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları yönünden mülkiyetin veya bayrağın değişmesini gemi ipoteğini kendiliğinden silen olay saymak ya da kayıtlı alacaklılara bildirim yapılmadan geri döndürülemez terkin istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları delili ve “Geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Yargıtay gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları
- Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- Süre çizelgesinde Bayrak ve sicil değişiklikleri kanuni sürelerde bildirilmeli; terkin öncesi alacaklı bildirimleri, sicil itirazı, geçici koruma ve ipoteğin paraya çevrilmesi süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Gemi sicilinden terkinde gemi ipoteğinin korunması bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?
Terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?
Bayrak ve sicil değişiklikleri kanuni sürelerde bildirilmeli; terkin öncesi alacaklı bildirimleri, sicil itirazı, geçici koruma ve ipoteğin paraya çevrilmesi süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Terkin talebinin kabulü veya reddi, gemi ipoteğinin korunması ve sicile devamı, alacaklı muvafakati veya güvence, sicil kaydının düzeltilmesi, ihtiyati haciz, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tazminat istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?
Terkin talebinin kabulü veya reddi, gemi ipoteğinin korunması ve sicile devamı, alacaklı muvafakati veya güvence, sicil kaydının düzeltilmesi, ihtiyati haciz, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz.
Dosyanın ilk önceliği terkin sebebini ve uygulanacak sicil rejimini belirleyip bütün ipotek, intifa, haciz ve şerh sahiplerini derece ve iletişim bilgileriyle çıkararak bildirim-güvence planı kurmak, delil omurgası ise gemi sicil kaydı ve gemi tasdiknamesi, malik ve bayrak kayıtları, ipotek tescilleri ve dereceleri, kredi ve teminat sözleşmeleri, terkin talebi, satış veya kayıp belgeleri, klas ve liman kayıtları, alacaklı bildirimleri, muvafakat veya itirazlar, güvence belgeleri, sicil müdürlüğü kararı ve icra dosyaları ile Gemi Sicilinden Terkinde Gemi İpoteğinin Korunması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Bayrak ve sicil değişiklikleri kanuni sürelerde bildirilmeli; terkin öncesi alacaklı bildirimleri, sicil itirazı, geçici koruma ve ipoteğin paraya çevrilmesi süreleri ayrı izlenmelidir. Terkin talebinin kabulü veya reddi, gemi ipoteğinin korunması ve sicile devamı, alacaklı muvafakati veya güvence, sicil kaydının düzeltilmesi, ihtiyati haciz, ipoteğin paraya çevrilmesi ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; mülkiyetin veya bayrağın değişmesini gemi ipoteğini kendiliğinden silen olay saymak ya da kayıtlı alacaklılara bildirim yapılmadan geri döndürülemez terkin istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü — gemi sicilinden ipoteğinin korunması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından geminin sicilden terkini, kayıt sebebi ve gemi üzerindeki ayni hakların durumuna göre rehinli alacaklıların bildirilmesi, muvafakati veya güvenceye bağlanabilir; terkin gemi ipoteği ve alacaklı koruması incelenmeden yalnız malik talebiyle sonuçlandırılamaz yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — gemi sicilinden ipoteğinin korunması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her sicil terkininde bütün gemi ipotekleri aynı anda sona ermez; geminin kaybı, kurtarılamayacak olması, türk bayrağı çekme hakkının kaybı, yurt dışına satış, sicil türü, alacaklı bildirimi, muvafakat, teminat ve cebri icra ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — gemi sicilinden ipoteğinin korunması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.954-982 ve 1014-1059
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.23, 136 ve 257-268
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 389-399 ve 400-406
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
