Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz

Kapsam

Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İlgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kişisel verilerin otomatik sistemlerle analizine itiraz konusunda 7 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “ilgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır” kuralıdır. Her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: m.4, 5, 11, 13 ve 14

Kişisel verilerin otomatik sistemlerle analizine itiraz kapsamında m.4, 5, 11, 13 ve 14 hükümleri otomatik analize itiraz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.20 ve 40

Kişisel verilerin otomatik sistemlerle analizine itiraz kapsamında m.20 ve 40 hükümleri veri koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 400-406

Kişisel verilerin otomatik sistemlerle analizine itiraz kapsamında m.190, 199 ve 400-406 hükümleri ispat ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

İlgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden ilgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve yazılım kullanımını tek başına münhasır otomatik karar saymak veya ticari sırrı bütün bilgi haklarına mutlak engel kabul etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır.

Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi yönünden veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Aleyhe sonucun veri ve otomatik sürecini belirleyip insan müdahalesi, veri kaynağı, güncellik ve dayanak hakkında somut cevap istemek.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden aleyhe sonucun veri ve otomatik sürecini belirleyip insan müdahalesi, veri kaynağı, güncellik ve dayanak hakkında somut cevap istemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı, insan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Önce veri sorumlusuna başvurulmalı; cevaptan otuz ve başvurudan her hâlde altmış günlük şikâyet süreleri korunmalıdır.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden önce veri sorumlusuna başvurulmalı; cevaptan otuz ve başvurudan her hâlde altmış günlük şikâyet süreleri korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

İnsan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden insan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Kişisel Verileri Koruma Kurulu — Kişisel Verilerin Analizine İtiraz Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından ilgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Anayasa Mahkemesi — Kişisel Verilerin Analizine İtiraz Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kişisel Verilerin Analizine İtiraz Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Yazılım kullanımını tek başına münhasır otomatik karar saymak veya ticari sırrı bütün bilgi haklarına mutlak engel kabul etmek.

“Kişisel Verileri Koruma Kurulu kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları yönünden yazılım kullanımını tek başına münhasır otomatik karar saymak veya ticari sırrı bütün bilgi haklarına mutlak engel kabul etmek” riski gerçekleşirse insan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Anayasa Mahkemesi kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı
• Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• aleyhe sonucun veri ve otomatik sürecini belirleyip insan müdahalesi, veri kaynağı, güncellik ve dayanak hakkında somut cevap istemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Önce veri sorumlusuna başvurulmalı; cevaptan otuz ve başvurudan her hâlde altmış günlük şikâyet süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kişisel verilerin otomatik sistemlerle analizine itiraz bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Aleyhe sonucun veri ve otomatik sürecini belirleyip insan müdahalesi, veri kaynağı, güncellik ve dayanak hakkında somut cevap istemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Önce veri sorumlusuna başvurulmalı; cevaptan otuz ve başvurudan her hâlde altmış günlük şikâyet süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İnsan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

İnsan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İlgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği aleyhe sonucun veri ve otomatik sürecini belirleyip insan müdahalesi, veri kaynağı, güncellik ve dayanak hakkında somut cevap istemek, delil omurgası ise veri sorumlusuna başvuru, otomatik karar, kredi veya risk skoru, ret ve fiyat yazıları, veri kategorileri, model logları, insan incelemesi, aydınlatma, rıza, düzeltme talepleri, cevap ve Kurul evrakı ile Kişisel Verilerin Otomatik Sistemlerle Analizine İtiraz uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Önce veri sorumlusuna başvurulmalı; cevaptan otuz ve başvurudan her hâlde altmış günlük şikâyet süreleri korunmalıdır. İnsan incelemesi, yanlış verinin düzeltilmesi veya silinmesi, işlemenin durdurulması, Kurul incelemesi, kararın kaldırılması ve tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yazılım kullanımını tek başına münhasır otomatik karar saymak veya ticari sırrı bütün bilgi haklarına mutlak engel kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Kişisel Verileri Koruma Kurulu — kişisel verilerin analizine itiraz resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından ilgili kişi, verilerinin münhasıran otomatik analizinden doğan aleyhe sonuca itiraz edebilir; veri sorumlusu işleme şartını ve itiraz değerlendirmesini denetlenebilir kılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Anayasa Mahkemesi — kişisel verilerin analizine itiraz emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her algoritmik işlem aynı değildir; münhasır otomasyon, aleyhe sonuç, profilleme, gerçek insan müdahalesi, veri kalitesi, işleme şartı, ticari sır ve ayrımcılık ayrıştırılmalıdır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kişisel verilerin analizine itiraz yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — m.4, 5, 11, 13 ve 14
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.20 ve 40
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 400-406