İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk

Kapsam

İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, iş sözleşmesinin devrinde işçinin rızası ve sorumluluk konusunda 30 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur” kuralıdır. İşyeri devri, geçici iş ilişkisi, alt işveren değişikliği ve iş sözleşmesinin devri aynı kurum değildir; işçinin fiilen başka yerde çalışması yazılı rıza eksikliğini her olayda gidermez ve devredenin geçmiş borç sorumluluğu işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir. Ayrıca “iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, sgk işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.429 ve 428

İş sözleşmesinin devrinde işçinin rızası ve sorumluluk kapsamında m.429 ve 428 hükümleri iş sözleşmesinin ve işyerinin devri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4857 Sayılı İş Kanunu: m.6, 18-21, 32 ve 59

İş sözleşmesinin devrinde işçinin rızası ve sorumluluk kapsamında m.6, 18-21, 32 ve 59 hükümleri işyeri devri, fesih, ücret ve izin bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-7

İş sözleşmesinin devrinde işçinin rızası ve sorumluluk kapsamında m.3-7 hükümleri arabuluculuk, görev ve yargılama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

İş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşyeri devri, geçici iş ilişkisi, alt işveren değişikliği ve iş sözleşmesinin devri aynı kurum değildir; işçinin fiilen başka yerde çalışması yazılı rıza eksikliğini her olayda gidermez ve devredenin geçmiş borç sorumluluğu işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden işyeri devri, geçici iş ilişkisi, alt işveren değişikliği ve iş sözleşmesinin devri aynı kurum değildir; işçinin fiilen başka yerde çalışması yazılı rıza eksikliğini her olayda gidermez ve devredenin geçmiş borç sorumluluğu işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi yönünden iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

İş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı.

Bu delil öncelikle “iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Rıza ve bilgilendirme devirden önce tamamlanmalı; ücret ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk, işe iade başvurusu ve dava süreleri ile zamanaşımı ayrı izlenmelidir.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden rıza ve bilgilendirme devirden önce tamamlanmalı; ücret ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk, işe iade başvurusu ve dava süreleri ile zamanaşımı ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Geçersiz devrin tespiti, asıl işverene iş görme ve ücret talebi, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı, işe iade, hizmet süresi ve izinlerin korunması, SGK kaydının düzeltilmesi ve faiz.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden geçersiz devrin tespiti, asıl işverene iş görme ve ücret talebi, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı, işe iade, hizmet süresi ve izinlerin korunması, SGK kaydının düzeltilmesi ve faiz olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı, temel ölçüt ise “iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İş Sözleşmesinin Rızası Sorumluluk Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İş Sözleşmesinin Rızası Sorumluluk Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işyeri devri, geçici iş ilişkisi, alt işveren değişikliği ve iş sözleşmesinin devri aynı kurum değildir; işçinin fiilen başka yerde çalışması yazılı rıza eksikliğini her olayda gidermez ve devredenin geçmiş borç sorumluluğu işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İş Sözleşmesinin Rızası Sorumluluk Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

İşçinin yeni işveren yanında çalışmaya başlamasını her durumda yazılı rıza yerine geçirmek veya işyeri devrindeki müteselsil sorumluluk hükümlerini doğrudan sözleşme devrine uygulamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları yönünden işçinin yeni işveren yanında çalışmaya başlamasını her durumda yazılı rıza yerine geçirmek veya işyeri devrindeki müteselsil sorumluluk hükümlerini doğrudan sözleşme devrine uygulamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı delili ve “İş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı
• İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Rıza ve bilgilendirme devirden önce tamamlanmalı; ücret ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk, işe iade başvurusu ve dava süreleri ile zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İş sözleşmesinin devrinde işçinin rızası ve sorumluluk bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Rıza ve bilgilendirme devirden önce tamamlanmalı; ücret ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk, işe iade başvurusu ve dava süreleri ile zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Geçersiz devrin tespiti, asıl işverene iş görme ve ücret talebi, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı, işe iade, hizmet süresi ve izinlerin korunması, SGK kaydının düzeltilmesi ve faiz istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Geçersiz devrin tespiti, asıl işverene iş görme ve ücret talebi, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı, işe iade, hizmet süresi ve izinlerin korunması, SGK kaydının düzeltilmesi ve faiz, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur.

Dosyanın ilk önceliği değişen unsurun işyeri mi yoksa iş sözleşmesinin tarafı mı olduğunu fiili yönetim, ekonomik birlik, sözleşme ve sicil kayıtlarıyla belirleyip rızanın devirden önce yazılı alınıp alınmadığını saptamak, delil omurgası ise iş sözleşmesi ve ekleri, yazılı rıza belgesi, devir protokolü, işyeri ve ticaret sicili kayıtları, SGK işe giriş-çıkış bildirgeleri, ücret bordroları, özlük dosyası, kıdem ve izin çizelgesi, organizasyon şeması, emir-talimat yazışmaları, fesih ve arabuluculuk evrakı ile İş Sözleşmesinin Devrinde İşçinin Rızası ve Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Rıza ve bilgilendirme devirden önce tamamlanmalı; ücret ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk, işe iade başvurusu ve dava süreleri ile zamanaşımı ayrı izlenmelidir. Geçersiz devrin tespiti, asıl işverene iş görme ve ücret talebi, işçilik alacakları, kıdem-ihbar tazminatı, işe iade, hizmet süresi ve izinlerin korunması, SGK kaydının düzeltilmesi ve faiz talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; işçinin yeni işveren yanında çalışmaya başlamasını her durumda yazılı rıza yerine geçirmek veya işyeri devrindeki müteselsil sorumluluk hükümlerini doğrudan sözleşme devrine uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — iş sözleşmesinin rızası sorumluluk resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından iş sözleşmesinin sürekli olarak başka işverene devri, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; geçerli devirde devralan işveren bütün hak ve borçlarıyla işveren sıfatını üstlenirken hizmet süresine bağlı haklarda önceki başlangıç tarihi korunur yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — iş sözleşmesinin rızası sorumluluk emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işyeri devri, geçici iş ilişkisi, alt işveren değişikliği ve iş sözleşmesinin devri aynı kurum değildir; işçinin fiilen başka yerde çalışması yazılı rıza eksikliğini her olayda gidermez ve devredenin geçmiş borç sorumluluğu işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — iş sözleşmesinin rızası sorumluluk yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.429 ve 428
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.6, 18-21, 32 ve 59
• 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3-7
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru