Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi

Kapsam

Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sağ kalan eşin aile konutu üzerinde mülkiyet talebi konusunda 25 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır” kuralıdır. Eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir. Ayrıca “tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.240, 652 ve 683-716

Sağ kalan eşin aile konutu üzerinde mülkiyet talebi kapsamında m.240, 652 ve 683-716 hükümleri aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 389-399

Sağ kalan eşin aile konutu üzerinde mülkiyet talebi kapsamında m.190, 199 ve 389-399 hükümleri ispat ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.97-100

Sağ kalan eşin aile konutu üzerinde mülkiyet talebi kapsamında m.97-100 hükümleri mahsup ve karşılıklı edim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve aile konutu şerhini ölüm sonrası doğrudan mülkiyet belgesi saymak veya mal rejimi tasfiyesi yapılmadan miras payına mahsup hesabını kurmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir.

Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi yönünden tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Aile konutunun mülkiyet kaynağını, mal rejimi hesabını, sağ kalan eşin katılma ve miras payını ve taşınmazın güncel değerini aynı hesap tablosunda birleştirmek.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden aile konutunun mülkiyet kaynağını, mal rejimi hesabını, sağ kalan eşin katılma ve miras payını ve taşınmazın güncel değerini aynı hesap tablosunda birleştirmek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları, aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Mal rejimi tasfiyesi, miras paylaşımı, tereke tedbirleri ve zamanaşımı süreleri birlikte izlenmeli; taşınmazın devri veya satışı riski varsa gecikmeden koruyucu tedbir istenmelidir.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden mal rejimi tasfiyesi, miras paylaşımı, tereke tedbirleri ve zamanaşımı süreleri birlikte izlenmeli; taşınmazın devri veya satışı riski varsa gecikmeden koruyucu tedbir istenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Sağ Kalan Mülkiyet Talebi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sağ Kalan Mülkiyet Talebi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sağ Kalan Mülkiyet Talebi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Aile konutu şerhini ölüm sonrası doğrudan mülkiyet belgesi saymak veya mal rejimi tasfiyesi yapılmadan miras payına mahsup hesabını kurmak.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları yönünden aile konutu şerhini ölüm sonrası doğrudan mülkiyet belgesi saymak veya mal rejimi tasfiyesi yapılmadan miras payına mahsup hesabını kurmak” riski gerçekleşirse aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları
• Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• aile konutunun mülkiyet kaynağını, mal rejimi hesabını, sağ kalan eşin katılma ve miras payını ve taşınmazın güncel değerini aynı hesap tablosunda birleştirmek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Mal rejimi tasfiyesi, miras paylaşımı, tereke tedbirleri ve zamanaşımı süreleri birlikte izlenmeli; taşınmazın devri veya satışı riski varsa gecikmeden koruyucu tedbir istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sağ kalan eşin aile konutu üzerinde mülkiyet talebi bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Aile konutunun mülkiyet kaynağını, mal rejimi hesabını, sağ kalan eşin katılma ve miras payını ve taşınmazın güncel değerini aynı hesap tablosunda birleştirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Mal rejimi tasfiyesi, miras paylaşımı, tereke tedbirleri ve zamanaşımı süreleri birlikte izlenmeli; taşınmazın devri veya satışı riski varsa gecikmeden koruyucu tedbir istenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği aile konutunun mülkiyet kaynağını, mal rejimi hesabını, sağ kalan eşin katılma ve miras payını ve taşınmazın güncel değerini aynı hesap tablosunda birleştirmek, delil omurgası ise tapu kaydı ve edinme belgeleri, evlilik ve ölüm kayıtları, mirasçılık belgesi, yerleşim ve abonelik kayıtları, mal rejimi belgeleri, tereke envanteri, taşınmaz değerlemesi, kredi ve ödeme kayıtları, diğer mirasçı beyanları ile Sağ Kalan Eşin Aile Konutu Üzerinde Mülkiyet Talebi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Mal rejimi tasfiyesi, miras paylaşımı, tereke tedbirleri ve zamanaşımı süreleri birlikte izlenmeli; taşınmazın devri veya satışı riski varsa gecikmeden koruyucu tedbir istenmelidir. Aile konutu üzerinde mülkiyet, intifa veya oturma hakkı özgülenmesi, paya mahsup ve denkleştirme, tapu tescili, tedbir, kullanım ve gider hesabının belirlenmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; aile konutu şerhini ölüm sonrası doğrudan mülkiyet belgesi saymak veya mal rejimi tasfiyesi yapılmadan miras payına mahsup hesabını kurmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — sağ kalan mülkiyet talebi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından sağ kalan eş, katılma alacağına veya miras payına mahsup edilmek üzere birlikte yaşanan konut üzerinde mülkiyet; haklı sebepler varsa intifa ya da oturma hakkı isteyebilir, ancak konutun aile konutu niteliği ve tereke-paylaşma dengesi somutlaştırılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — sağ kalan mülkiyet talebi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; eşin konutta yaşamış olması otomatik mülkiyet devri sağlamaz; mal rejimi türü, konutun edinilmiş veya kişisel mal niteliği, miras payları, taşınmaz değeri, mahsup, diğer mirasçıların korunması, üstün hak ve haklı sebep ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — sağ kalan mülkiyet talebi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.240, 652 ve 683-716
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 389-399
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.97-100
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru