Aile ve Boşanma Hukuku

Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler

Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler; Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.648 kelime · 17 dk

Kapsam

Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler konusunda 22 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır” kuralıdır. Eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir. Ayrıca “evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.188-191 ve 195-201

Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler kapsamında m.188-191 ve 195-201 hükümleri evlilik birliğinin temsili ve hakimin müdahalesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.40-48

Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler kapsamında m.40-48 hükümleri temsil ve yetkisiz işlem bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 389-399

Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler kapsamında m.190, 199 ve 389-399 hükümleri ispat ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır.

Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır. Bu ölçüt özellikle evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri üzerinden sınanır. Tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, eşlerin her işlemde birbirinin kanuni temsilcisi olduğunu varsaymak veya ilan edilmemiş sınırlamayı iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürmek ihtimalini güçlendirebilir.

Eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi yönünden evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri” kaydı, “Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri dosyaya alınmalı ve temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Yeni borç doğmasını önlemek için geçici önlem talebi gecikmeden sunulmalı; kaldırma veya sınırlama kararının ilanı ve ilgili kişi ile kurumlara bildirimi karar sonrasında tamamlanmalıdır.

Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden yeni borç doğmasını önlemek için geçici önlem talebi gecikmeden sunulmalı; kaldırma veya sınırlama kararının ilanı ve ilgili kişi ile kurumlara bildirimi karar sonrasında tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini” talebi, “Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır” koşuluyla ve evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Evlilik Birliğini Üçüncü Kişiler Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Evlilik Birliğini Üçüncü Kişiler Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Evlilik Birliğini Üçüncü Kişiler Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Eşlerin her işlemde birbirinin kanuni temsilcisi olduğunu varsaymak veya ilan edilmemiş sınırlamayı iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürmek.

“Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler resmî kayıtları yönünden eşlerin her işlemde birbirinin kanuni temsilcisi olduğunu varsaymak veya ilan edilmemiş sınırlamayı iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek aşamasında evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay evlilik birliğini üçüncü kişiler emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Eşin yaptığı her borçlandırıcı işlem aileyi bağlamaz ve her ekonomik anlaşmazlık temsil yetkisinin kaldırılmasını gerektirmez; ailenin sürekli ihtiyacı, olağan işlem, diğer eşin rızası, temsilin aşılması, üçüncü kişinin iyiniyeti ve ilan ayrı incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete evlilik birliğini üçüncü kişiler yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri
  • Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Yeni borç doğmasını önlemek için geçici önlem talebi gecikmeden sunulmalı; kaldırma veya sınırlama kararının ilanı ve ilgili kişi ile kurumlara bildirimi karar sonrasında tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler bakımından başvuru sırası nasıl kurulmalıdır?

Tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Evlilik birliğini temsil yetkisinin kaldırılması ve üçüncü kişiler bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Yeni borç doğmasını önlemek için geçici önlem talebi gecikmeden sunulmalı; kaldırma veya sınırlama kararının ilanı ve ilgili kişi ile kurumlara bildirimi karar sonrasında tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Eşlerden biri evlilik birliğini temsil yetkisini aşar veya kullanmakta yetersiz kalırsa mahkeme diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir; kararın üçüncü kişilere etkisi kanundaki ilan ve bildirim koşullarına bağlıdır.

Dosyanın ilk önceliği tartışmalı işlemleri ailenin sürekli ihtiyacı, olağan dışı borç ve kişisel işlem olarak ayırıp diğer eşin bilgisi ile üçüncü kişinin iyiniyetini belgelemek, delil omurgası ise evlilik ve yerleşim kayıtları, banka ve kredi sözleşmeleri, alışveriş ve hizmet faturaları, aile bütçesi, ortak hesap hareketleri, ihtarlar, önceki rıza veya itirazlar, mahkeme kararı, ilan ve üçüncü kişiye bildirim belgeleri ile Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yeni borç doğmasını önlemek için geçici önlem talebi gecikmeden sunulmalı; kaldırma veya sınırlama kararının ilanı ve ilgili kişi ile kurumlara bildirimi karar sonrasında tamamlanmalıdır. Temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, geçici tedbir, işlemin aile birliğini bağlamadığının tespiti, haksız tahsilatın iadesi ve doğan zararın tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; eşlerin her işlemde birbirinin kanuni temsilcisi olduğunu varsaymak veya ilan edilmemiş sınırlamayı iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Aile ve Boşanma Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Evlilik Birliğini Temsil Yetkisinin Kaldırılması ve Üçüncü Kişiler konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Aile ve Boşanma HukukuMal Rejimi Sözleşmesinin Şekli ve Sonradan Değiştirilmesi

Mal Rejimi Sözleşmesinin Şekli ve Sonradan Değiştirilmesi; Eşler kanunun izin verdiği mal rejimlerinden birini evlenmeden önce veya sonra seçebilir, kaldırabilir ya da değiştirebilir; sözleşmenin noterde düzenleme veya onaylama biçiminde yapılması ve içeriğin emredici sınırlara uyması gerekir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Aile ve Boşanma HukukuEvlat Edinmenin Sona Erdirilmesi ve Çocuğun Üstün Yararı

Evlat Edinmenin Sona Erdirilmesi ve Çocuğun Üstün Yararı; Evlat edinme, rıza veya diğer esaslı koşulların bulunmaması ve eksikliğin çocuğun yararı zedelenmeden giderilememesi halinde mahkemece kaldırılabilir; değerlendirmede çocuğun üstün yararı ve kurulan aile bağının sürekliliği merkezde yer alır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Aile ve Boşanma Hukukuİştirak Nafakasından Feragat ve Sonradan Talep

İştirak Nafakasından Feragat ve Sonradan Talep; İştirak nafakası çocuğun bakım ve eğitim hakkına hizmet eder; ebeveynlerin gelecekteki nafakadan feragat beyanı çocuğun üstün yararı ile bağdaşmadığı ölçüde sonradan uygun nafaka talebini engellemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →