Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü

Kapsam

Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, mirastan çıkarmanın iptali ve ispat yükü konusunda 21 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir” kuralıdır. Aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir. Ayrıca “vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.510-513, 557-571

Mirastan çıkarmanın iptali ve ispat yükü kapsamında m.510-513, 557-571 hükümleri mirastan çıkarma, iptal ve tenkis bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 194 ve 240-266

Mirastan çıkarmanın iptali ve ispat yükü kapsamında m.190, 194 ve 240-266 hükümleri ispat, somutlaştırma, tanık ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.77-82

Mirastan çıkarmanın iptali ve ispat yükü kapsamında m.77-82 hükümleri yersiz edinimlerin iadesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve tasarrufta belirtilmeyen yeni bir olayı yargılama sırasında çıkarma sebebi olarak eklemek veya ispat yükünü mirasçıya yüklemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir.

Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi yönünden vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Tasarrufta yazılı çıkarma sebebini aynen belirleyip kanundaki hangi sebebe dayandığını ve bunu doğrulayan olay tarihlerini ayırmak.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden tasarrufta yazılı çıkarma sebebini aynen belirleyip kanundaki hangi sebebe dayandığını ve bunu doğrulayan olay tarihlerini ayırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı, mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Vasiyetnamenin açılması ve tasarrufun öğrenilmesiyle iptal veya tenkis süreleri gecikmeden hesaplanmalı; deliller mirasbırakanın ölümünden sonra kaybolmadan korunmalıdır.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden vasiyetnamenin açılması ve tasarrufun öğrenilmesiyle iptal veya tenkis süreleri gecikmeden hesaplanmalı; deliller mirasbırakanın ölümünden sonra kaybolmadan korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Mirastan Çıkarmanın İspat Yükü Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Mirastan Çıkarmanın İspat Yükü Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Mirastan Çıkarmanın İspat Yükü Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Tasarrufta belirtilmeyen yeni bir olayı yargılama sırasında çıkarma sebebi olarak eklemek veya ispat yükünü mirasçıya yüklemek.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları yönünden tasarrufta belirtilmeyen yeni bir olayı yargılama sırasında çıkarma sebebi olarak eklemek veya ispat yükünü mirasçıya yüklemek” riski gerçekleşirse mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı
• Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• tasarrufta yazılı çıkarma sebebini aynen belirleyip kanundaki hangi sebebe dayandığını ve bunu doğrulayan olay tarihlerini ayırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Vasiyetnamenin açılması ve tasarrufun öğrenilmesiyle iptal veya tenkis süreleri gecikmeden hesaplanmalı; deliller mirasbırakanın ölümünden sonra kaybolmadan korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Tasarrufta yazılı çıkarma sebebini aynen belirleyip kanundaki hangi sebebe dayandığını ve bunu doğrulayan olay tarihlerini ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Vasiyetnamenin açılması ve tasarrufun öğrenilmesiyle iptal veya tenkis süreleri gecikmeden hesaplanmalı; deliller mirasbırakanın ölümünden sonra kaybolmadan korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir hangi delillere dayanmalıdır?

Mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir.

Dosyanın ilk önceliği tasarrufta yazılı çıkarma sebebini aynen belirleyip kanundaki hangi sebebe dayandığını ve bunu doğrulayan olay tarihlerini ayırmak, delil omurgası ise vasiyetname veya miras sözleşmesi, mirasçılık belgesi, aile ve nüfus kayıtları, ceza ve hukuk dosyaları, sağlık ve bakım belgeleri, yazışmalar, tanıklar, noter kayıtları, mirasbırakanın sonraki beyanları, malvarlığı ve saklı pay hesabı ile Mirastan Çıkarmanın İptali ve İspat Yükü uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Vasiyetnamenin açılması ve tasarrufun öğrenilmesiyle iptal veya tenkis süreleri gecikmeden hesaplanmalı; deliller mirasbırakanın ölümünden sonra kaybolmadan korunmalıdır. Mirastan çıkarma tasarrufunun iptali veya etkisizliğinin tespiti, saklı payın tenkisi, miras payının teslimi, tapu ve kayıt düzeltmesi, tereke gelirleri ve tedbir talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tasarrufta belirtilmeyen yeni bir olayı yargılama sırasında çıkarma sebebi olarak eklemek veya ispat yükünü mirasçıya yüklemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — mirastan çıkarmanın ispat yükü resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından mirasbırakan saklı paylı mirasçıyı ancak kanunda sayılan ağır aile yükümlülüğü ihlali veya mirasbırakana ve yakınlarına karşı ağır suç gibi sebeplerle mirastan çıkarabilir; sebebin tasarrufta belirtilmesi ve itiraz halinde lehine tasarruf yapılanlarca ispatlanması gerekir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — mirastan çıkarmanın ispat yükü emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aile içi her kırgınlık veya görüşmeme çıkarma sebebi değildir; somut sebebin vasiyetname veya miras sözleşmesinde gösterilmesi, gerçekliği, affetme, mirasbırakanın yanılması ve koruyucu çıkarma halleri ayrı incelenir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — mirastan çıkarmanın ispat yükü yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.510-513, 557-571
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 194 ve 240-266
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.77-82
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru