Sitede yayın: · Son kaynak kontrolü: . Karar tarihi yukarıdaki künyede ayrıca gösterilir.
Kararda incelenen mevzuat
- 4721 sayılı TMK m.609/4
- 6100 sayılı HMK m.382/2-c-7 ve m.384
- 5235 sayılı Kanun m.36/3
Gerekçedeki dayanak: I.A–B Karşılıklı Yetkisizlik Kararları; II.B.2–4 İlgili Hukuk; II.C Değerlendirme; III. Karar
Bu liste kararın uyguladığı tarihsel hükümleri gösterir; yeni bir dosyada güncel metin ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
KARARA İLİŞKİN EDİTORYAL AÇIKLAMA
Kararın konusu ve hukuki mesele
Gerçek ret beyanının tespiti ve tescili isteminde çekişmesiz yargıya ilişkin HMK m.384 yetkisinin, TMK m.609'daki ret kütüğü düzenlemesiyle birlikte değerlendirilmesi.
İlk sulh hukuk mahkemesi, mirasbırakanın yerleşim yerini esas alarak yetkisizlik kararı verdi. İkinci mahkeme, gerçek ret beyanında kesin yetki bulunmadığı ve kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle dosyayı görmedi. Daire, ret beyanının tespiti ve tescilinin çekişmesiz yargı işi olduğunu belirtti. Talepte bulunanın veya ilgililerden birinin oturduğu yeri esas alan yetki kuralıyla ilk sulh hukuk mahkemesini yargı yeri olarak belirledi.
Kararın sonucu
Karşılıklı yetkisizlik üzerine başvurunun ilk yapıldığı sulh hukuk mahkemesi oy birliğiyle ve kesin olarak yargı yeri belirlendi.
Editoryal değerlendirme ve kullanım sınırları
Daire, TMK m.609/4'teki özel kütüğe yazılma hükmünü aktarmakla birlikte bu dosyada yargı yerini HMK m.384'e göre belirledi. Bu karar, ret beyanının süresinde yapıldığına veya hukuken geçerli olduğuna hükmetmedi. Borca batık tereke nedeniyle hükmen ret tespitinden ve alacaklının reddin iptali davasından farklı bir usul sorunu ele alındı.
RESMÎ KARAR METNİ
Kararın tam metni
5. Hukuk Dairesi 2026/2564 E. , 2026/12270 K.
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1223 Esas, 2025/1299 Karar
MİRAS BIRAKAN : ...
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 27.10.2025 Tarihli ve 2025/815 Esas, 2025/895 Karar Sayılı Kararı
Müteveffanın yerleşim yeri adresinin .... Mah. .... Sok. B Blk. ... .../ İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Bakırköy 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.11.2025 Tarihli ve 2025/1223 Esas, 2025/1299 Karar Sayılı Kararı
Mirasın gerçek reddinin tespiti istemine ilişkin yargılamada ret beyanının yapılacağı mahkeme yönünden kesin yetkinin söz konusu olmadığı, kesin yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda yetki itirazı olmaksızın yetkisizlik kararı verilemeyeceği, bu haliyle davanın ilk açıldığı yer olan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanunu’nun" Çekişmesiz yargı işleri" başlıklı 382 nci maddesinin 2 nci fıkrasının c bendinin 7 nci alt bendi .
3.6100 sayılı Kanunu’nun "Çekişmesiz yargı işlerinde yetki" başlıklı 384 üncü maddesi şöyledir.
"Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya
ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir."
4. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
” C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
07.09.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Kararın kaynağı
- Resmî kaynak
- Kararın resmî tam metin kaydı ↗
- Resmî metnin alındığı tarih
- Kaynağın kontrol tarihi
Başlık, konu açıklaması ve makale bağlantıları editoryal içeriktir. Karar, kendi olayları ve uygulandığı dönem içindeki mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynak bütünlük bilgisi
Kaynak metni SHA-256: e7bd0c7d3e752ed1e300c5959ef474b09f25ff6441886141dea9119d19b8282e
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
← İçtihat arşivine dönün