Mal Rejimi Bittikten Sonraki Heyelan Hasarı Konut Değerlemesinde Esas Alınmadı

2. Hukuk Dairesi 2025/5557 E. , 2026/5267 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/791 E., 2025/781 K.

DAVA TÜRÜ: Mal Rejiminin Tasfiyesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Zonguldak 2. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2018/617 E., 2023/689 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı kadın vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Somut olayda davacı kadın dava konusu taşınmazın 1/2'sinin adına tesciline olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000.00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep eetmiş, daha sonra talebini ıslah etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, tescil talebinin reddine, 424.045.75 TL katılma alacağının karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş, kararın her iki taraf vekilince istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Karar, davacı kadın vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Artık değere katılma alacağı ve değer artış payı alacağı miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerleri esas alınır (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 227/1, 228/1, 2 32... /1 maddeleri). Yargıtay uygulamalarına göre tasfiye tarihi, karar tarihi olup Bölge Adliye Mahkemesince tasfiyenin yapılması halinde karar tarihi Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihidir.

Diğer yandan, Dairenin yerleşmiş ilke ve esaslarına göre, tasfiyeye konu taşınmazın bedelinin tamamının ya da bir kısmının kredi ile karşılanması durumunda, kredi veren kuruluşa yapılan geri ödemelerin isabet ettiği dönemden, miktarından ve taksit sayısından hareketle mal rejiminin tasfiyesi sonucunda eşlerin alacak miktarları belirlenir. Kredi borcu ödemelerinin bir kısmının mal rejiminin devamı süresince, bir kısmının da daha sonraki tarihlerde yapılmasında, mal rejiminin geçerli olduğu dönemin sonrasına sarkan ödemeler, dava konusu taşınmazın borcu kabul edilerek tasfiye gerçekleştirilir. İki döneme yayılan kredi borcu ödeme tablosu mevcut olduğunda; öncelikle, mal rejiminin sona erdiği tarihte henüz vadesi gelmediği için ödenmemiş kredi borç miktarının, toplam kredi borcuna oranı bulunur. Sonra bulunan bu kredi borç oranının, taşınmazın toplam satın alım bedeli karşısındaki oranına dönüşümü gerçekleştirilir. Tespit edilen bu oranın, taşınmazın tasfiye tarihindeki (karara en yakın) sürüm (rayiç) değeri ile çarpılmasıyla borç miktarı belirlenir. Bu ilke ve esaslara göre saptanan taşınmazın borç miktarı, tasfiye tarihindeki sürüm değerinden düşüldükten sonra kalan miktar, değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacağı hesaplamasında göz önünde bulundurulur.

Somut uyuşmazlık incelendiğinde; tasfiyeye konu edilen mesken alınırken bankadan davalı adına 97.500,00 TL kredi çekildiği, kredinin 60 ay vadeli eşit taksitli olduğu, 45 taksitin evlilik birliği içinde, geri kalan taksitlerin ise mal rejiminin sona erdiği boşanma dava tarihinden sonraya tekabül ettiği dosya kapsamından sabittir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere taşınmazın edinme tarihindeki değeri 100.000,00 TL olup, bu paranın sadece 97.500,00 TL'sinin davalı adına çekilen kredi ile geri kalan 2500,00 TL'nin peşin karşılandığı sabittir. O halde, mahkemece, yukarda açıklanan Dairemizin ilke ve uygulamalarına göre, boşanma dava tarihine kadar yapılan kredi ödemeleri taksit sayısının (45) toplam kredi ödemesi taksit sayısına (60) oranı ile edinme tarihindeki peşinat oranı gözetilerek katılma alacağının belirlenmesi gerekirken kredi taksitlerinin sadece ana para miktarı toplanarak yapılan hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması doğru görülmediği gibi, dava konusu edilen taşınmazın boşanma dava tarihinden sonra meydana gelen heyelan sebebiyle balkon kısmının zarar gördüğü, bu sebeple taşınmazın değerine olumsuz etki yaptığı, bu sebeple belirlenen hasarlı güncel değerinin dikkate alındığı anlaşılmakta ise de yukarıda belirtildiği üzere, katılma alacağı miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre hesaplama yapılması gerektiğinden hasarlı bedel üzerinden inceleme yapılması da doğru görülmemiştir.

KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda 2. bentte açıklanan sebeplerle BOZULMASINA,

3. Davacı kadının vekilinin bozma kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.