Ödeme Protokolüyle Desteklenen Nakden Kayıtlı Bonolarda Bedelsizlik İspatı

11. Hukuk Dairesi 2026/25 E. , 2026/4639 K.

"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI :2023/1023 Esas, 2025/1531 Karar

HÜKÜM :İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI :2021/780 E., 2023/149 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkillerinden ...'un hastalığı nedeni ile kendisine ait şirket hisselerini diğer davacıya devrettiğini, mevcut şirketler bakımından finansal anlamda zorluklar çıkmaya başlaması üzerine davalıların babası olan ... tarafından firma alacaklılarına ödeme yapılacağı taahhüdünde bulunularak 09.07.2018 tarihinde müvekkillerine menfi tespit davasına konu bonoları da kapsayan protokol, sözleşmeler ve emre yazılı senetler imzalatıldığını, bunlardan ilk ikisinin ödendiğini, dolayısıyla müvekkillerinin ilgili bonolar kapsamında herhangi bir borcunun bulunmadığını, İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğünün 2019/3928 E. sayılı dosyası kapsamında müvekkilleri aleyhine takibe konu mezkur bono ve dizideki diğer senet metinlerinde yer alan "İşbu emre yazılı senet vadesinde ödenmediği takdirde müteakip bonoların da muacceliyet kesbedeceği" ibaresinin geçersiz olduğunu, bir an müvekkillerinin davalıların iddia ettiği miktarda davalılara borçlu olduğu düşünülse dahi takibe konu 09.07.2018 keşide ve 30.02.2019 vade tarihli 1.000.000,00 TL tutarındaki bono ödenmediğinden mezkur bonoyu takip eden vadesi gelmemiş bonoların da muaccel hale gelmeyeceğini, sözleşmede bahsi geçen borçların ödeneceğinin dava dışı ... tarafından taahhüt edildiğini, dolayısıyla alacak hakkının mevcut olduğuna dair bir iddia var ise bu iddianın sözleşmede belirtilen mezkur borç ile herhangi bir ilgisi olmayan davalılar tarafından değil adı geçen tarafından ileri sürülmesi ve talep edilmesi gerektiğini, yine taahhüt edilen ödemelerin dava dışı şahıs tarafından gerçekleştirilmediğini ileri sürerek alacaklılar ile hukuki bir ilişkisi bulunmadığından ve bu sebeple kambiyo vasfını haiz olmayan 30.04.2019 vade tarihli 2.000.000,00 TL'lik bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, akabinde ilgili bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar vekili birleşen 2021/781 E. sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak kambiyo vasfını haiz olmayan 30.07.2019 vade tarihli 1.829.069,00 TL bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, akabinde ilgili bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacılar vekili birleşen 2021/782 E. sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak kambiyo vasfını haiz olmayan 30.04.2020 vade tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, akabinde ilgili bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davacılar vekili birleşen 2021/783 E. sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak kambiyo vasfını haiz olmayan 30.01.2020 vade tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, akabinde ilgili bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

5.Davacılar vekili birleşen 2021/784 E. sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak kambiyo vasfını haiz olmayan 30.07.2019 vade tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, akabinde ilgili bononun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçelerinde; asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki 09.07.2018 tarihli sözleşmenin 1. maddesinde davacılara ait 12.729.069,00 TL tutarındaki borcun davalılar tarafından ödendiğinin belirtildiği, davalıların da sözleşme maddelerinde bu durumu kabul ettikleri, asıl ve birleşen dava konusu bonoların tamamında ''bedeli nakden ahzolunmuştur'' ibaresinin yer aldığı, bonoların düzenlenme sebebinin davalılar tarafından değiştirilmediği, davacıların nakden kaydının aksini iddia etmekle ispat yükü altında altında oldukları, borç verme olgusunun davalılar lehine ispatlandığı, bonoların ödeme karşılığında verilmediğini ve bedelsiz olduğunu iddia eden davacıların işbu iddialarını usulüne uygun delillerle ispat edemedikleri gerekçesi ile asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davalar yönünden davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalar, bonolar yönünden bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 15.09.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.