İdari Dava Daireleri Kurulu: Israr Kararları, Aynı Sonuç, Aynı Gerekçe

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/3270 Karar No : 2024/13 Anahtar Kelimeler : -Israr Kararları, -Aynı Sonuç, -Aynı Gerekçe Özeti : Temyize konu kararın, Danıştayca bozulan ilk karar ile aynı sonucu içerdiği, ancak anılan kararın bozma kararı çerçevesinde yapılan ara kararları neticesinde elde edilen bilgi ve belgelere dayanılarak yapılan değerlendirme sonucunda ve Danıştayca eksik incelendiği belirtilen hususlar da araştırılmak suretiyle verildiği ve gerekçesi itibarıyla ilk karardan farklı olduğu, dolayısıyla her ne kadar ısrar suretiyle verildiği belirtilmişse de bozmaya uyma niteliğinde olduğu anlaşıldığından, ısrar kararı niteliğinde olmayan kararın temyiz incelemesinin Dairesince yapılması gerektiği hakkında. GÖNDERME KARARI Davacı … Gıda Tarım Hayvancılık Taşımacılık Ambalaj İnşaat İmalat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, davacı şirketin, mülga Şeker Kurumundan aldığı tahsisat belgesine istinaden ihraç edeceği mamullerde kullanmak kaydıyla Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'den satın aldığı (C) şekerini işleyip ihraç etmeyerek yurt içine sattığından bahisle 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca toplam 4.262.586,00- TL idarî para cezası verilmesine ilişkin 28/06/2013 tarih ve 28787609-858- 1939 sayılı işlemle bildirilen 20/06/2013 tarih ve 278/2 sayılı Şeker Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle Tarım ve Orman Bakanlığına karşı açılan davada, davanın reddi yolundaki Ankara 1. İdare Mahkemesinin 08/04/2015 tarih ve E:2013/1601, K:2015/746 sayılı kararının Danıştay Onüçüncü Dairesinin 29/12/2021 tarih ve E:2015/5510, K:2021/5448 sayılı kararıyla bozulmasından sonra verilen Ankara 1. İdare Mahkemesinin 29/09/2023 tarih ve E:2022/2775, K:2023/3481 sayılı kararının, davacı

tarafından temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna gönderilen dosya incelenerek gereği görüşüldü: 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 25. maddesinde, idare mahkemeleri tarafından verilen nihai kararların Danıştayda temyiz yoluyla inceleneceği ve karara bağlanacağı hüküm altına alınmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen anılan Kanun'un 6545 sayılı Kanun ile getirilen değişiklikten önceki 50. maddesinin 3. fıkrasında, idare mahkemesinin Danıştayca verilen bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebileceği belirtilmiş, aynı maddenin 5. fıkrasında, idare mahkemesinin verdiği ısrar kararının temyiz denetiminin konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca yapılacağı belirtilmiş, 2575 sayılı Kanun'un 38. maddesinde ise, İdari Dava Daireleri Kurulunun idare mahkemelerinden verilen ısrar kararları ile idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği kurala bağlanmıştır. İdare Mahkemesince, Orta Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Mersin Gümrük Müdürlüğü tarafından davalı idareye gönderilen 02/01/2013 tarih ve 577 sayılı yazıda; imalatçı-ihracatçı firma olan davacı şirket adına işlem yapan aracı ihracatçı firmalar …, …-… Dış Ticaret ile … Madencilik Metal Gıda Nak. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin Müdürlüklerinde işlem gören ihracat beyannamelerinin usulsüz olarak kapatıldığı, ihracata konu eşyaların fiili ihracatının gerçekleşmediğinin tespit edildiğinin bildirildiği, yine davacı şirketin de aralarında bulunduğu üç imalatçı firma hakkında Mersin Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 24/04/2013 tarih ve 799 sayılı yazısı ekinde Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı Organize Suçlar Soruşturma Bürosunun 24/04/2013 tarih ve 32919 sayılı Şerh Kararı ile Mersin 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 22/04/2013 tarih ve 575 sayılı Değişik İş Kararı'nın davalı idareye gönderildiği ve gereğinin yapılarak sonucundan bilgi verilmesinin istenildiği, 20/06/2013 tarih ve 278/2 sayılı Şeker Kurulu toplantısında, davacı şirketin fiilen yurt dışı edilmeden usulsüz bir şekilde kapatılarak yurt dışı edilmiş gibi gösterilen beyannamelerine konu ettiği 3.096.000 kg şekerli mamul karşılığı olarak tahsisatı yapılan ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'den satın alınan 2.049.320 kg (C) şekeri için 4634 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince 2013 yılı Ocak ayı fabrika satış fiyatı olan 2,08 TL/kg esas alınarak 4.262.586,00-TL idarî para cezası uygulanmasına karar verildiği ve bu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; bu durumda, davacının usulsüz bir şekilde kapatılarak yurt dışı edilmiş gibi gösterilen ihracatlarına ait davalı idareye hakediş olarak giden toplam 27 adet beyannamenin bulunduğu, bu beyannamelerin toplam

3.096.000 kg şekerli mamule ait olduğu, davalı tarafından söz konusu beyannamelere karşılık olarak davacıya toplam 2.049.412 kg (C) şekeri tahsisatının yapıldığı, davacı tarafından bu tahsisatlara karşılık Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'den 2.049.320 kg (C) şekerinin muhtelif tarihlerde satın alındığı anlaşıldığından, davacı şirkete 4.262,586,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Danıştay Onüçüncü Dairesince, dava konusu işlemin, Mersin Gümrük Müdürlüğü ile Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı Organize Suçlar Soruşturma Bürosunca davalı Kuruma gönderilen yazılar üzerine tesis edildiği, ancak Mahkemece, anılan yazılara konu davacının Kurumdan aldığı tahsisat belgesine istinaden şeker fabrikalarından temin ettiği (C) şekerini mamullerde işleyerek şekerli mamul olarak ihraç etmek yerine yurt içinde değişik illerde sattığı, şekerli mamullerin yerine içme suyu ve maden suyu ihraç ettiği, davacının beyannamelerinin usulsüz kapatıldığı yönündeki tespitlerle ilgili olarak herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın yalnızca anılan yazılarda belirtilen tespitlere itibar edilmek suretiyle hüküm kurulduğunun görüldüğü, öte yandan, davacı şirketin hissedarlarından … ve …’un da aralarında bulunduğu bir kısım şahıslar hakkında Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin E:2014/12 sayılı esasına kayıtlı açılan ceza dosyasında yer alan iddianame, şüphelilerin ifadeleri ve yargılama aşamasında dosyaya giren tüm bilgi ve belgelere yönelik de herhangi bir araştırma ve incelemenin yapılmadığının anlaşıldığı, bu itibarla, aktarılan hususlara yönelik her türlü araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra varılacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yalnızca Mersin Gümrük Müdürlüğü ile Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı Organize Suçlar Soruşturma Bürosunca davalı Kuruma gönderilen yazılara itibar edilmek suretiyle, başkaca bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Ankara 1. İdare Mahkemesince, bozma kararı sonrasında yapılan ara kararları üzerine temin edilen bilgi ve belgeler de incelenerek, davacının usulsüz bir şekilde kapatılarak yurt dışı edilmiş gibi gösterilen ihracatlarına ait davalı idareye hakediş olarak giden toplam 27 adet beyannamenin bulunduğu, bu beyannamelerin toplam 3.096.000 kg şekerli mamule ait olduğu, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının Türkiye Şeker Kurumuna hitaben yazdığı 24/04/2013 tarih ve 2012/32919 sayılı şerh kararında, davacı şirketin beyannamede belirtilen ürünleri göndermeyerek içme suyu

göndermek suretiyle yapmış oldukları ihracatlardan dolayı Şeker Kurumundan C kapsamında düşük fiyatla şeker aldıkları ve ihracattan dolayı aldıkları C kapsamındaki şekerleri ihracatta kullanmayarak, bu şekerleri Giresun ilinde faaliyet gösteren … Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Rize ilinde faaliyet gösteren … Gıda Paz. Nak. ve Tic. Ltd. Şti., Trabzon ilinde faaliyet gösteren … Toptan Gıda, Bayburt ilinde … ve Samsun ilinde … isimli iş yerlerine sattıkları yolunda açık tespit bulunduğu, davacı şirketin ortakları olan … ve … ve diğer şüpheliler hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:2012/24391 sayılı dosyasında hazırlanan iddianamede bulunan tape kayıtları ve itirafçı ifadeleri incelendiğinde ise, beyannamelerde şekerli mamul gibi gösterilen ürünler yerine yurt dışına içme suyu gönderildiği, bilahare bu ihracat belgeleri ile Şeker Kurumunda C Şekeri alındığı, davalı tarafından söz konusu beyannamelere karşılık olarak davacıya toplam 2.049.412 kg C şekeri tahsisatının yapıldığı, davacı tarafından bu tahsisatlara karşılık Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.'den 2.049.320 kg C şekerinin muhtelif tarihlerde satın alındığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, davacı şirkete 4.262,586,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Şeker Kurumunun 28/06/2013 tarih ve 1939 sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine dair ilk kararda ısrar edilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, bölge idare mahkemelerince verilen ısrar kararlarının temyiz denetimi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca yapılmaktadır. Bir kararın ısrar kararı sayılabilmesi için ise bozulan önceki kararla aynı sonucu ve aynı gerekçeyi içermesi ve bozma kararı çerçevesinde yapılmış bir inceleme ve değerlendirme sonucunda yani bozma kararına uyularak verilmemiş olması gerekmektedir. Aksi takdirde; bozma üzerine verilen karar bozulan önceki kararla aynı sonucu içerse dahi ısrar kararı olarak değerlendirilemeyecektir. Dosyanın incelenmesinden; temyize konu kararın, Danıştayca bozulan ilk karar ile aynı sonucu içerdiği, ancak anılan kararın bozma kararı çerçevesinde yapılan ara kararları neticesinde elde edilen bilgi ve belgelere dayanılarak yapılan değerlendirme sonucunda ve Danıştayca eksik incelendiği belirtilen hususlar da araştırılmak suretiyle verildiği, gerekçesi itibarıyla ilk karardan farklı olduğu, dolayısıyla her ne kadar ısrar suretiyle verildiği belirtilmişse de aslında bozmaya uyma niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, ısrar kararı niteliğinde olmayan bu kararın temyiz incelemesinin Danıştay Onüçüncü Dairesince yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Danıştay Onüçüncü Dairesine gönderilmesine, 15/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.