İdari Dava Daireleri Kurulu: Yetki, Taşınmazın Bulunduğu Yer, Plan İnceleme ve İşlem Bedeli

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2022/3571 Karar No : 2023/1701 Anahtar Kelimeler : -Yetki, -Taşınmazın Bulunduğu Yer, -Plan İnceleme ve İşlem Bedeli Özeti : İmar planı değişikliği teklifinin onaylanması için teklifi sunan davacı idareden plan inceleme ve işlem bedeli istenilmesine ilişkin işlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili olduğu hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı VEKİLİ : Huk. Müş. … KARŞI TARAF (DAVACI) : Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 19/09/2022 tarih ve E:2022/1160, K:2022/1060 sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Kocaeli İli, Darıca İlçesi, Bayramoğlu Mahallesi sınırları içerisinde yat limanı amaçlı hazırlanan 1/5000 ölçekli ilave revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin onaylanması için teklifi sunan davacı idareden plan inceleme ve işlem bedeli olarak 1.742.500,00-TL istenmesine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı 25/11/2015 tarih ve 55967209-40 sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 26/04/2017 tarih ve E:2015/1652, K:2017/842 sayılı kararıyla; davacı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Kocaeli

ili, Darıca ilçesi, Bayramoğlu Mahallesi sınırları içerisinde yat limanı amaçlı hazırlanan 1/5000 ölçekli ilave revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında onaylanması için davalı idareye yaptığı başvuru üzerine, plan inceleme ve işlem hizmet bedeli olarak davalı idarece istenen ücretin yasal dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 04/12/2017 tarih ve E:2017/1467, K:2017/1202 sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire Kararının Özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 21/04/2022 tarih ve E:2018/1658, K:2022/5065 sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası ile 34. maddesinin 1. fıkrasına yer verilerek, Dava konusu edilen işlemin davacı tarafından hazırlanan imar planı teklifinin incelenmesi amacıyla davalı idareye yapılan başvuru üzerine, davalı idare tarafından plan inceleme ve işlem hizmet bedeli istenip istenemeyeceği, davacının bu bedelden muaf olup olmadığı ve bedelin ödenme şartlarına ilişkin olduğu; bu kapsamda tesis edilen işlemlerin davacı tarafından hazırlanan imar planları için işletilecek planlama sürecinin bir parçası niteliği taşımayan, planlama sürecinden bağımsız olan ve taşınmaz mallarla ilgili mevzuat uygulanarak çözümlenecek nitelikte olmayan, genel nitelikteki mevzuat hükümleri kapsamında çözümlenecek işlemler olduğu, Bu itibarla davalı idarenin genel nitelikteki mevzuat hükümleri kapsamında çözümlenecek olan davanın görüm ve çözümünün 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası kapsamında, dava konusu işlemleri tesis eden davalı idarenin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesine ait olduğu sonucuna ulaşıldığı, Bu durumda, İdare Mahkemesince davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmediği, gerekçesiyle İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin

04/12/2017 tarih ve E:2017/1467, K:2017/1202 sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Israr Kararının Özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 19/09/2022 tarih ve E:2022/1160, K:2022/1060 sayılı kararıyla; Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından hazırlanan imar planı teklifinin incelenmesi amacıyla davalı idareye yapılan başvuru üzerine, davalı idare tarafından istenen bedelin hukuki dayanağının yanı sıra taşınmazların hukuki durumu nedeniyle söz konusu bedelden muaf olup olmadığı, gerekirse fazla bedel belirlenip belirlenmediği yönlerinden de inceleme yapılması gerektiği hususları göz önüne alındığında, uyuşmazlığın taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından kaynaklandığının anlaşıldığı gerekçesi eklenerek istinaf başvurusunun reddine dair ilk kararda ısrar edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca Bakanlar Kurulunun 205/8139 sayılı kararıyla belirlenen plan inceleme ve işlem hizmet bedelinden muaf kamu idareleri arasında belediyelere yer verilmediği, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kıyı ve dolgu alanlarında imar planlarını onaylama görevinin Bakanlıklarına ait olduğu, bu görevin yerine getirilmesinde verilen hizmet karşılığında plan inceleme ve işlem hizmet bedeli istenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından sunulan imar planları teklifi karşılığında istenen bedelin 2015 Yılı Birim Fiyat Listesine göre hesaplandığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ AHMET RESUL AKDENİZ'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının ısrara ilişkin kısmının Danıştay Altıncı Dairesinin 21/04/2022 tarih ve E:2018/1658, K:2022/5065 sayılı kararındaki gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten

sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Uyuşmazlıkta ısrar hususu; imar planı teklifinin onaylaması karşılığında plan inceleme ve işlem hizmet bedeli istenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın çözümlenmesi yetkisinin hangi mahkemeye ait olduğu hususuna ilişkindir. Temyize konu kararın ısrara ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin ısrar hükmü yönünden reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline yönelik verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 19/09/2022 tarih ve E:2022/1160, K:2022/1060 sayılı kararının ısrara ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın Danıştay Altıncı Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 20/09/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 19/09/2022 tarih ve E:2022/1160, K:2022/1060 sayılı kararının ısrara ilişkin kısmının, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/04/2022 tarih ve E:2018/1658, K:2022/5065 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.