İdari Dava Daireleri Kurulu: Dilekçe Ret, Menfaat, İptal Davası

T.C. D A N I Ş T A Y İdari Dava Daireleri Kurulu Esas No : 2019/366 Karar No : 2020/1281 Anahtar Kelimeler : -Dilekçe Ret, -Menfaat, -İptal Davası Özeti : Bireysel işlemle birlikte bu işlemin dayanağı olarak gösterilen düzenleyici işlemin özellikle bir maddesinin ve tümünün iptalinin istenildiği davalarda düzenleyici işlemin tümünün ya da hangi maddelerinin davacının menfaatini ihlal ettiğinin tespiti ile gerekirse bu tespitler doğrultusunda sınırlı bir inceleme yapmanın yargı yerinin görevinde olduğu ve bu durumda dilekçenin reddine karar verilmemesi gerektiği hakkında. Temyiz Eden (Davacı) : … Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davalı) : Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü İstemin Konusu : Danıştay İkinci Dairesinin 26/09/2018 tarih ve E:2018/1235, K:2018/5148 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava Konusu İstem: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Adıyaman Bölge Müdürlüğünde kapsam içi personel statüsünde çalışan davacı tarafından, 2007 tarihli Kapsam İçi Personel Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin iptali istenilmiştir. Daire Kararının Özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 26/09/2018 tarih ve E:2018/1235, K:2018/5148 sayılı kararıyla; Davacı tarafından 2007 tarihli Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Kapsam İçi Personel Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesinin iptali istemiyle 29/05/2017 tarihli dilekçeyle dava açıldığı,

Dava dilekçesinin konu ve sonuç bölümlerinde, her bir madde yönünden menfaat bağı ortaya konulmadan Yönerge'nin tamamının iptalinin istenildiği belirtilmesine rağmen açıklama kısmında Yönerge'nin 5. maddesine yönelik hukuka aykırılık sebeplerinin belirtildiği, ayrıca, yürürlükte olmamasına rağmen neden 2007 tarihli Yönerge'nin iptalinin istenildiği de açıklanmadığından, Dairelerinin 26/09/2017 tarih ve E:2017/2048, K:2017/5645 sayılı kararıyla, Yönerge'nin idari işlemin unsurları yönünden tümünün mü ve/veya belirli bir madde veya maddelerinin mi iptalinin istenildiği açıkça belirtilerek, tamamının iptalinin istenilmesi durumunda her bir madde yönünden menfaat ilgisi kurularak hukuka aykırılık sebeplerinin belirtilmesi ve davalı idare ile yapılan yazışmalara ilişkin belgelerin de dosyaya sunulması gerektiği gerekçesiyle dilekçenin reddine karar verildiği, Davacı tarafından verilen 23/11/2017 tarihi yenileme dilekçesinde, davalı idare ile yapılan yazışmalara ilişkin belgeler sunulmakla birlikte, Dairelerinin 26/09/2017 tarih ve E:2017/2048, K:2017/5645 sayılı ilk dilekçe ret kararında belirtilen eksikliklerin yenileme dilekçesinde de devam ettiği, bu nedenle, belirtilen eksikliklerin giderilerek yeniden düzenlenecek dava dilekçesinin verilmesi gerektiği, ikinci kez verilecek yenileme dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapılması durumunda davanın reddine karar verileceği belirtilerek, Dairelerinin 28/12/2017 tarih ve E:2017/4241, K:2017/8436 sayılı kararıyla ikinci kez dilekçe ret kararı verildiği, 26/03/2018 tarihli yenileme dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapıldığı ve yeniden düzenlenen dilekçenin de 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Davacı tarafından, 2007 tarihli Yönerge ile 2014 tarihli Yönerge'nin aynı maddeleri ihtiva ettikleri, Yönerge'nin iki yılda bir yürürlükten kaldırılarak yeni tarihli Yönerge yürürlüğe konulmak suretiyle sadece usulen bir değişiklik yapıldığı ve madde içeriklerinin aynı olduğu, dava dilekçesinde ve yenileme dilekçelerinde Yönerge'nin tamamının ve özellikle 5. maddesinin hukuki gerekçelerinin ortaya konularak iptalinin istenildiği ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi Muammer Aldemir'in Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ve Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğünde kapsam içi personel statüsünde işçi olarak 2005 yılında çalışmaya başlayan davacının, 2014 yılında Sütçü İmam Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği bölümünden mezun olması üzerine, kendisinin kapsam dışı personel statüsünde mühendis olarak atanması talebiyle 11/11/2014 tarihinde TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğüne yaptığı başvurusu, anılan idarenin 05/01/2015 tarih 13 sayılı yazısıyla reddedilmiştir. Davacı tarafından daha sonra aynı istemle 15/03/2017 tarihinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğüne yaptığı başvurunun da anılan idarenin 30/03/2017 tarih ve 20394 sayılı yazısıyla reddedilmesi üzerine, 2007 tarihli Kapsam İçi Personel Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin iptali istemiyle 29/05/2017 tarihinde temyizen incelenen dava açılmıştır. İlgili Mevzuat : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde; iptal davalarının; idari dava türleri içinde yer aldığı belirtilerek, iptal davaları; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır. Hukuki Değerlendirme: Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davalı idare bünyesinde kapsam içi personel statüsünde 2005 yılından beri işçi olarak çalışmakta olan davacının, 2014 yılında Jeoloji Mühendisliği bölümünden mezun olması üzerine, kendisinin kapsam dışı personel statüsünde mühendis olarak atanması talebiyle yaptığı başvurunun, davalı idare tarafından reddi üzerine, 2007 tarihli TPAO Kapsam İçi Personel Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin iptalini istediği anlaşılmaktadır. Davacı, dava dilekçesinde, kendisinin atanmama işleminin gerekçesi olarak dava konusu Yönerge'nin 5. maddesiyle ilgili hukuka aykırılık sebepleri ileri sürmekle birlikte dilekçenin konu ve sonuç bölümünde anılan Yönerge'nin tamamının iptalini istediğini belirtmektedir.

Danıştay İkinci Dairesince, dava konusu Yönerge'nin tamamının mı yoksa 5. maddesinin mi iptalinin istenildiği, eğer tamamının iptali isteniyorsa her bir madde itibarıyla menfaat bağının belirtilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen 26/09/2017 tarih ve E:2017/2048, K:2017/5645 sayılı dilekçe ret kararı üzerine davacı tarafından verilen ilk yenileme dilekçesinde ve Dairece aynı gerekçelerle ikinci kez verilen 28/12/2017 tarih ve E:2017/4241, K:2017/8436 sayılı dilekçe ret kararı üzerine davacı tarafından verilen ikinci yenileme dilekçesinde de dava konusu Yönerge'nin tamamının iptalinin istenildiği belirtilmiştir. İptal davası açılabilmesi için idarî işlem nedeniyle ilgilinin menfaatinin etkilenmiş olması, etkilenen menfaatin somut, güncel ve meşru bir menfaat olması, iptali istenen işlem ile davacı arasında makul ve ciddi bir ilginin bulunması gerekmektedir. Davacı tarafından, dava konusu edilen Yönerge'nin tümüne yönelik hukuka aykırılık iddiasında bulunulduktan sonra, ayrıca, kendisinin atanmama işleminin gerekçesi olarak gördüğü 5. maddesinin de hangi nedenlerden dolayı hukuka aykırı olduğu yönünde ayrı ayrı iddialarda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Davacının, talep ettiği kadroya atanmamasının dayanağının dava konusu Yönerge olduğunun tespiti halinde, anılan Yönerge'nin davacının menfaatini ihlal ettiğinin kabulü gerektiği açık olup, Yönerge'nin tümünün ya da hangi maddelerinin davacının menfaatini ihlal ettiğinin tespiti ile gerekirse bu tespitler doğrultusunda sınırlı inceleme yapma yetkisi yargı yerinin görevinde bulunmaktadır. Bu durumda, davacının menfaatini ihlal eden dava konusu Yönerge'nin iptali istemiyle açılan davada, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yer alan dilekçe ret nedenleri bulunmadığından, süresinde yenilenen dilekçede aynı yanlışlıkların tekrarlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Karar Sonucu: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca reddine ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 26/09/2018 tarih ve E:2018/1235, K:2018/5148 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 30/06/2020 tarihinde, oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.