Başkanlar Kurulu: Arazi Toplulaştırma İşlemi, 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 6200 Sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 7139 Sayılı Kanun, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği

T.C. D A N I Ş T A Y BAŞKANLAR KURULU Esas No : 2024/96 Karar No : 2024/113 Anahtar Kelimeler : -Arazi Toplulaştırma İşlemi, -3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, -5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, -6200 Sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, -7139 Sayılı Kanun, -Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği Özeti : Davacının maliki olduğu taşınmazları da kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırma işleminin iptali istemiyle Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, Dördüncü Dairenin görevli olduğu hakkında. … vekili Av. … tarafından Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, Konya 2. İdare Mahkemesince verilen 28/02/2023 tarih ve E:2022/765, K:2023/245 sayılı kararın istinaf yolu ile incelenmesi üzerine Konya Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince verilen 28/12/2023 tarih ve E:2023/854, K:2023/829 sayılı kararın temyizen incelenmesi aşamasında Danıştay Dördüncü Dairesinin 06/02/2024 tarih ve E:2024/227, K:2024/705 sayılı ve Danıştay Onuncu Dairesinin 18/09/2024 tarih ve E:2024/1205, K:2024/3067 sayılı kararlarıyla ortaya çıkan görev uyuşmazlığına ilişkin dosya incelendi. Gereği Görüşülüp Düşünüldü : Dava, davacının maliki olduğu Konya ili, Ereğli ilçesi, Zengen Mahallesi, Gevge Mevkii … ada …, …, …, … ve … parsel sayılı taşınmazlar ile Keller Mevkii … ada … parsel sayılı ve İnliağıl Mevkii … ada … parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırma işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 tarih ve 2023/33 sayılı kararı ile değişik 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı kararında, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'ndan kaynaklanan davaların ve temyiz başvurularının Dördüncü Dairece çözümleneceği kurala bağlanmıştır. 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu’nun 6. maddesinde, bu Kanun’da belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere uygulama alanlarında ilgili kuruluşça, isteğe bağlı veva maliklerin muvafakatı aranmaksızın arazi toplulaştırması yapılabileceği, toplulaştırma usul ve esaslarının Yönetmelikte belirtileceği düzenlenmiştir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun “Arazi toplulaştırması ve dağıtımı”nı düzenleyen 17. maddesi 19/04/2018 tarih ve 7139 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 41. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 7139 sayılı Kanun'un 2 ila 8. maddeleriyle, 6200 sayılı sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'da değişikliğe gidilerek, arazi toplulaştırması hizmetlerinin yürütülmesi DSİ Genel Müdürlüğünün yetkileri arasına eklenmiş ve anılan yetkinin devir sürecinde yapılacaklara ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Arazi toplulaştırması ve dağıtımına ilişkin hususlar 6200 sayılı Kanun’un Ek 9. maddesinde düzenlenmiş, bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların DSİ Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulan Yönetmelik ile belirleneceği hükme bağlanmıştır. Arazi toplulaştırmasını düzenleyen 6200 sayılı Kanun'un Ek 9. maddesi ve 3083 sayılı Kanun'un 6. maddesine istinaden hazırlanan Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği 07/02/2019 tarih ve 30679 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup bu tarihten itibaren arazi toplulaştırması hizmetlerinin yürütülmesinde anılan Yönetmelik uygulanmaktadır. Olayda, davacıya ait taşınmazların bulunduğu alanda 5403 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca arazi toplulaştırması yapılması kararlaştırıldığı, proje alanındaki toprakların derecelendirilmesinden sonra parselasyon haritasının ve yeni mülkiyet listelerinin yapıldığı, bu uygulama sonucunda davacıya verilen taşınmazların toplulaştırma usul ve esaslarına uygun olmadığı ileri sürülerek bakılmakta olan davanın açıldığı; her ne kadar 5403 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca toplulaştırma kararı alınmış olsa

da, 7139 sayılı Kanun ile anılan maddenin yürürlükten kaldırılması ve toplulaştırma hizmetlerinin DSİ Genel Müdürlüğüne devredilmesinin akabinde, sürecin Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca tamamlandığı, adı geçen Yönetmeliğin 3083 sayılı Kanun'un 6. maddesine istinaden hazırlandığı, bu haliyle uyuşmazlığın 3083 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu durumda, 3083 sayılı Kanun'dan kaynaklanan uyuşmazlığın temyizen incelenmesi görevinin, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 tarih ve 2023/33 sayılı kararı ile değişik 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı kararı uyarınca Dördüncü Daireye ait bulunduğuna, dosyanın anılan Daireye gönderilmesine 27/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.