9. Daire: Kurumlar Vergisi Kesintisi, Vergi İstisnası, Yıllara Sari İnşaat İşleri -Maktu Harç

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2024/5009 Karar No : 2024/6991 Anahtar Kelimeler : -Kurumlar Vergisi Kesintisi, -Vergi İstisnası, -Yıllara Sari İnşaat İşleri -Maktu Harç Özeti : 7269 sayılı Kanun’un uygulanması dolayısıyla ihale edilen işin yıllara sari inşaat işi olması halinde bu işlerle ilgili olarak yapılan hakediş ödemelerinin kurumlar vergisine tabi olduğu, 7269 sayılı Kanun’un 42. maddesinde yer alan muafiyetin, inşa işleri dolayısıyla elde edilen gelirleri kapsamadığı, maddede belirtilen işlemler ve kağıtlar nedeniyle alınan vergi, resim ve harçları kapsadığı, tevkif suretiyle tahakkuk ettirilip ödenen kurumlar vergisine karşı açılan davada maktu karar harcına hükmedilmesi gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- … Konut Gayr. San. ve Tic. A.Ş. 2- … Yapı ve Proj. Taah. Ltd. Şti. 3- … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Eski … İnş. Tek. Proj. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.) KARŞI TARAF (DAVALI) : Ankara Defterdarlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 06/06/2024 tarih ve E:2024/1155, K:2024/1426 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen 2023/453921 ihale kayıt numaralı "Kahramanmaraş İli, Elbistan İlçesi, Taşburun Mevkii 2. Etap 1250 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi”nin yıllara sari inşaat işi olduğundan bahisle anılan iş kapsamında yapılan hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisinin kaldırılması ve tevkif suretiyle ödenen 6.266.110,34.TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Ankara 8. Vergi Mahkemesinin 23/01/2024 tarih ve E:2023/2273, K:2024/74 sayılı kararıyla; olayda, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen "Kahramanmaraş İli, Elbistan İlçesi, Taşburun Mevkii 2. Etap 1250 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"nden sağlanan kazançların kurumlar(stopaj) vergisinden istisna olduğu ileri sürülmüş ise de Kurumlar Vergisi Kanununun ''İstisnalar'' başlıklı 5. maddesinde söz konusu işten sağlanan kazançların, kurumlar vergisinden müstesna olduğuna dair açık bir düzenlemenin bulunmaması ve 7269 sayılı Kanun’un 42. maddesinde düzenlenen muafiyetin sadece maddede belirtilen işlemler ve kağıtlar nedeniyle alınan vergi, resim ve harçları kapsaması karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen yapım iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinin 7269 sayılı Kanun kapsamında vergiden müstesna olduğu, dava konusu edilen işlemin nevi ve mahiyetine göre kararda maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedildiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ HAKAN VAR'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının 2023/Eylül dönemi hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisine ilişkin kısmının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan bu kısmı ilişkin davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği; Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan nispi harca ilişkin temyiz istemine gelince, dava konusu edilen işlemin nevi ve mahiyetine göre kararda maktu harca hükmedilmesi gerekirken, nispi harca hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bu kısım yönünden davacılar isteminin kabulü ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacıdan 427,60 TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55'i oranında nispi karar harcı alınmasına" ibaresinin silinerek yerine "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 427,60.-TL maktu

karar harcının davacılardan alınmasına" ibaresinin yazılması suretiyle, kararın düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosya tekemmül ettiğinden davacıların yürütmenin durdurulması istemleri hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi. İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının, hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisine yönelik kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, nispi karar harcına ilişkin hüküm fıkrasına karşı yapılan temyiz istemine gelince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı ifade edilmiştir. Maddenin gerekçesinde ise madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, vergi yargısı harçlarının (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi

esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre ise maktu esas üzerinden alınacağı, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife'nin nispi harçlara ilişkin II. Kısmının (a) bendinde, tarhiyata ve ceza kesme işlemlerine karşı mükellefin dava açması üzerine vergi mahkemesinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesi kararlarında, karar altına alınan uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezaların toplam değeri üzerinden binde 4,55 oranında nispi harç alınacağı, maktu harçlara ilişkin III. Kısmında ise "yukarıdaki pozisyonlarda gösterilen ve nispi harca tabi tutulmamış olan tarhiyat veya ceza kesme ve diğer işlemlerle ilgili" olarak vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararlarında maktu harca hükmedileceği düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinden, bakılan davanın tarhiyat ve ceza kesme işlemine değil, tevkif suretiyle tahakkuk ettirilip ödenen kurumlar vergisine karşı açıldığı, dolayısı ile davanın nispi harca tabi olmadığı anlaşılmakta olup Bölge İdare Mahkemesince davacı aleyhine maktu karar harcına hükmedilmesi gerekirken "davacıdan 427,60 TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55 oranında nispi karar harcı alınmasına" hükmedildiği anlaşılmıştır. Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacıdan 427,60 TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55 oranında nispi karar harcı alınmasına" ibaresinin çıkarılarak yerine "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 427,60.-TL maktu karar harcının davacılardan alınmasına" ibaresinin yazılması suretiyle kararın düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin reddine, 2. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 06/06/2024 tarih ve E:2024/1155, K:2024/1426 sayılı kararının yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilerek ONANMASINA, 3. Temyiz isteminde bulunanlardan 891,50-TL maktu harç alınmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen

dosyanın Ankara 8. Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 02/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.