9. Daire: 2577 Sayılı Kanun’un 48/7. Maddesi, Anayasa Mahkemesi Kararı, İstinaf Başvurusunun Süre Aşımı Yönünden Reddi – Kesin Karar

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/4492 Karar No : 2024/2023 Anahtar Kelimeler : -2577 Sayılı Kanun’un 48/7. Maddesi, -Anayasa Mahkemesi Kararı, -İstinaf Başvurusunun Süre Aşımı Yönünden Reddi – Kesin Karar Özeti : Bölge İdare Mahkemelerince, temyize tabi olan dosyalarda verilen "istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden reddi" kararları ile Anayasa Mahkemesinin 20/07/2022 tarih ve E:2022/48, K:2022/93 sayılı kararı sonrasında, istinaf aşamasında kesinleşecek dosyalarda verilen "istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden reddi" kararlarının da temyize tabi olduğu hakkında. TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI)… Yapı İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 2-(DAVALI) Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı (Gazikent Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 03/11/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998, Temyiz No:2021/293 sayılı kararının davacı tarafından kaldırılması, 15/09/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998 sayılı kararının ise taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davacı adına, sahte belge düzenlemek suretiyle elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016 yılı için re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1

maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Gaziantep 1. Vergi Mahkemesinin 16/07/2020 tarih ve E:2019/725, K:2020/498 sayılı kararıyla; davacı şirketin sahte fatura düzenleme suretiyle komisyon geliri elde ettiği hususu sabit olduğundan ve dava konusu olayda, tekerrür hükümlerinin uygulanması şartları oluşmuş olduğundan, dava konusu katma değer vergisinde ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı; davacıya atfedilen eylem, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1 maddesinde tanımlanan eylemler arasında yer almadığından ve maddenin getiriliş amacına uygun düşmediğinden davacı şirket adına kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 15/09/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998 sayılı kararıyla; davalı idarenin istinaf başvurusuna ilişkin dilekçesinde öne sürülen hususlar, mahkeme kararının davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; davacının istinaf başvurusuna gelince; Vergi Mahkemesi kararı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35. madde hükmüne istinaden muhatabın kapısına yapıştırılmak suretiyle 29/07/2020 tarihinde, yine davalı idarenin istinaf başvurusuna ilişkin dilekçesinin de davacı şirkete 7201 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca aynı adreste 10/09/2020 tarihinde tebliğ edilmesine karşın, yasa hükmünde öngörülen otuz günlük süre geçirildikten sonra 16/12/2020 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulduğu görüldüğünden ve davacı şirketin tebliğ tarihi olarak belirttiği 19/10/2020 tarihi esas alındığında otuz günlük istinaf başvurusu süresinin son gününün 18/11/2020 tarihi olduğu halde davacı şirket tarafından 16/12/2020 tarihinde istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun 2577 sayılı Kanun’un 48/7. maddesi uyarınca temyiz yolu kapalı olmak üzere süre aşımı yönünden reddine; davalı idarenin istinaf başvurusunun ise işbu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere reddine karar verilmiştir. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 03/11/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998, Temyiz No:2021/293

sayılı kararıyla da; davacı tarafından istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmiş ise de, Dairelerince verilen kararın 2577 sayılı Kanun’un 48. maddesinin 7. fıkrası gereğince kesin hüküm niteliğinde olup, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası hükmü uyarınca davacının temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI: Mahkeme kararının örneğinin 19/10/2020 tarihinde bizzat mahkeme kaleminden elden alındığı, bu tarihte tebliğ edildiğinin kabulünün gerektiği, inceleme elemanı tarafından yeterli inceleme yapılmadığı, satışlarına ilişkin nakliye ve kantar fişleri bulunduğu ve ödemelerin banka aracılığı ile veya çek ile yapıldığı halde bunların dikkate alınmadığı, incelemede lehine olan hususların dikkate alınmadığı, varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminin reddi kararının kaldırılması ve kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. DAVALININ İDDİALARI: Sahte fatura düzenleme nedeniyle elde edilen komisyon geliri için fatura düzenlenmemesi nedeniyle 213 sayılı Kanun’un 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ SİMAY FAHRİYE BİÇKEN'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinin 2. fıkrasında istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu hükmü uyarınca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 48. maddesinin 7. fıkrasında öngörülen temyiz isteminin süre aşımı yönünden reddi kararının Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verileceği düzenlemesinin istinaf başvuruları bakımından uygulanmasının temyize tabi olmayıp istinaf aşamasında kesinleşen kararlara

ilişkin olduğu, başka bir ifadeyle Danıştay incelemesinden geçerek kesinleşecek, temyize tabi dosyalarda Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilecek istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden reddi kararlarının temyize tabi olduğu açık olduğundan ve anılan düzenlemeleri "istinafın kanuni süre geçtikten sonra yapılması hâli” yönünden iptal eden Anayasa Mahkemesinin 20/07/2022 tarih ve E:2022/48, K:2022/93 sayılı kararının da istinaf aşamasında kesinleşecek ve verilecek "süre aşımı yönünden ret" kararlarına ilişkin olduğu değerlendirildiğinden, işbu davanın da temyize tabi olduğu anlaşıldığından Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 03/11/2021 tarih ve E: 2020/1282, K: 2021/998, Temyiz No: 2021/293 sayılı kararının kaldırılmasına oyçokluğu ile karar verildikten sonra, tarafların 15/09/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998 sayılı karara yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine geçilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Tarafların temyiz istemlerinin reddine, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 15/09/2021 tarih ve E:2020/1282, K:2021/998 sayılı kararının ONANMASINA, Temyiz isteminde bulunan davacıdan 891,50-TL maktu harç alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Gaziantep 1. Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 24/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. KARŞI OY Açılan davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki Vergi Mahkemesi kararına karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Vergi Dava Dairesince, davalı idarenin istinaf başvurusunun

reddine, davacının istinaf başvurusunun ise süre aşımı yönünden reddine kesin olarak karar verilmiş, süre ret kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine de Vergi Dava Dairesince temyiz isteminin reddine hükmedilmiştir. İstinaf kanun yolu düzenlemesiyle üç aşamalı yargılama sistemi getirilmiş olup hak arama merciileri çoğaltılmıştır. Ancak bazı davalarda temyiz merciinin iş yükünün azaltılması ve davaların makul sürede sonuçlandırılması, aynı zamanda temyiz merciinin içtihadi konulara yoğunlaşması yönünden istinaf aşamasında bazı ihtilafların kesinleşmesi yolu benimsenmiştir. Bu sistematik çerçeve ve yasa koyucunun amaçladığı gerekçe normatif olarak yürürlükte iken spesifik bazı alternatif durumlar dikkate alınarak Anayasa Mahkemesi tarafından bireysel başvuruda çözüme kavuşturulacak bir hususun yargı yoluyla norm bazında değerlendirmeye alınması pratik bir çözüm olmadığı gibi yeni sorunları da beraberinde getireceği aşikardır. Olayda, Vergi Dava Dairesince davacının itiraz başvurusuna yönelik verilen süre ret kararı istinafta kesinleşmiş olduğundan ve mevcut düzenlemelere göre temyize tabi karar niteliğinde olmadığının anlaşılması karşısında, temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerekirken Dairemizce Anayasa Mahkemesi kararı da nazara alınarak işin esası incelenerek verilen karara katılmıyorum.