9. Daire: Elektrik ve Hava Gazı Tüketim Vergisi, Elektrik Üreticisi, Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2019/2885 Karar No : 2021/1706 Anahtar Kelimeler : -Elektrik ve Hava Gazı Tüketim Vergisi, -Elektrik Üreticisi, -Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Özeti : Davacı şirket tesislerinde üretilen ve şirketin sınai üretimi için kullanılan elektrik ve kok gazı tüketimine ilişkin elektrik ve hava gazı tüketim vergisinin matrahının ve vergi tahsil yönteminin belirsiz olması nedeniyle davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince verilen karar üzerine yeniden yapılan yargılama hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI): Kdz. Ereğli Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Zonguldak Vergi Mahkemesinin 21/02/2019 tarih ve E:2019/2, K:2019/123 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davacı şirket tesislerinde üretilen ve şirketin sınai üretimi için kullanılan elektrik ve kok gazı tüketimi üzerinden davacı şirket adına, 2013/Nisan dönemine ilişkin tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla ödenen elektrik ve havagazı tüketim vergisinin terkini ve ödenen tutarın iadesi istemiyle açılan davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesi sonrası yapılan bireysel başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14/11/2018 tarih ve 2015/4791 başvuru numaralı bireysel başvuru kararı uyarınca yapılan yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Davacı şirketin, dava konusu döneme ait elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahakkukun iptali ve ödenen verginin iadesi istemiyle Mahkemeleri nezdinde açtığı davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra yaptığı bireysel başvuru sonucu, Anayasa Mahkemesince; somut olayda vergi matrahının ve verginin tahsil yönteminin belirsizliği ile bu konuda süregelen idarî uygulama ve yargısal yorumların, başvurucuyu, vergilendirme yoluyla mülkiyet hakkına yapılan müdahale yönünden vergilerin kanuniliği ilkesinin ortaya çıkış ve düzenlenme amacına aykırı bir biçimde, vergi mükelleflerine sağlanan anayasal teminatlardan yoksun bıraktığı; bu durumda başvurucunun kendisinin ürettiği elektrik ve hava gazına ilişkin tüketim vergisinin esaslı unsurlarının kanunla belirli ve öngörülebilir bir biçimde düzenlenmemiş olması nedeniyle, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin öngörülebilir kanunî dayanağının bulunmadığı sonucuna varıldığı ve ihlâlin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin Mahkemelerine gönderilmesi üzerine dava dosyasının incelenmesinden; Anayasa Mahkemesince başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin öngörülebilir kanunî dayanağının bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu tahakkuk işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, tahakkukun iptaline ve ödenen verginin iadesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Kanun koyucunun, mükellefin kendi ürettiği elektrik ve hava gazını tüketmesiyle, başkasından satın aldığı elektrik ve hava gazını tüketmesi arasında bir ayrım yapmadığı, her iki durumda da verginin doğduğu, dolayısıyla, verginin konusu ve mükellefi ile vergiyi doğuran olayın Kanun'da düzenlendiği ve bu hususlarda bir belirsizlik bulunmadığı, ilgili mevzuat dikkate alındığında, davacının ürettiği elektrik veya gazı tüketmesi durumunda, elektrik ve hava gazı tüketim vergisi ödemesi gerektiği hususunun öngörülebilir nitelikte olduğu ve söz konusu vergiyi ödeyeceğini öngörebilecek durumda olan davacı adına, maliyet bedeli esas alınmak suretiyle yapılan tahakkukta hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ DUYGU DALKIRAN'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Yukarıda gerekçesi özetlenen Zonguldak Vergi Mahkemesinin 21/02/2019 tarih ve E:2019/2, K:2019/123 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz isteminde bulunandan 123,60-TL maktu harç alınmasına, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.