9. Daire: Emlak (Bina) Vergisi, Özel Okul, Ticari Faaliyet

T.C. D A N I Ş T A Y Dokuzuncu Daire Esas No : 2019/1686 Karar No : 2019/7047 Anahtar Kelimeler : -Emlak (Bina) Vergisi, -Özel Okul, -Ticari Faaliyet Özeti : Ticari faaliyet olan özel okul işletmeciliği yapılan taşınmazlardan 2863 sayılı Yasanın 21. maddesinde 6552 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik doğrultusunda yarı oranında emlak vergisi alınması gerektiği hakkında. Temyiz Eden (Davalı): Şişli Belediye Başkanlığı Karşı Taraf (Davacı) : Özel … Fransız Lisesi Vekili : Av. …

İstemin Konusu : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 07/12/2018 tarih ve E:2018/8980, K:2018/10687 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava Konusu İstem : Davacının maliki olduğu İstanbul ili Şişli ilçesi, İnönü Mahallesi'nde bulunan, … ada … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 2017 yılı için yapılan emlak(bina) vergisi ve kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına katkı payına ait tahakkukun iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul 13.Vergi Mahkemesi 17/05/2018 tarih ve E:2017/724 K:2018/1872 sayılı kararıyla; ticari faaliyetin temel amacının faaliyetten gelir, kazanç, kar elde etmek olduğu, faaliyetin öncelikle hedefinin kazanç elde etme dışında sosyal ve kültürel amaçlar taşıması durumunda başlı başına ticari faaliyetten söz edilemeyeceği, özel eğitim-öğretim kurumu faaliyetlerinin de bu kapsamda olduğu 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasında geçen "Kurumlar, faaliyetlerini sadece kazanç sağlamak için düzenleyemezler." hükmünün de bu tür kurumların esas olarak yürüttükleri faaliyetin ticari faaliyet olarak değerlendirilmesine engel teşkil ettiği, olayda davacı lisenin mülkiyetinde bulunan ve tapu kütüğüne “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi olarak özel okul statüsünde faaliyet gösterilen okul binasında yürütülen faaliyetin ticari faaliyet olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından, söz konusu taşınmaz için 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 21. maddesine dayanılarak yapılan dava konusu emlak(bina) vergisi ile kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkukunda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tahakkukun kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları: Tapu kütüğüne “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu, ancak 2863 sayılı

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 21. maddesine 10/09/2014 yürürlük tarihli 6552 sayılı Yasa'nın 98. maddesi ile eklenen 1. fıkrası uyarınca büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alan ve yukarıda nitelikleri belirtilen taşınmazlardan basit usulde vergilendirilenlerin dışında ticari faaliyetlerde kullanılanlar hakkında emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin bu muafiyet hükmünün uygulanmayacağı, ücretli eğitim verilen ve vergi kaydı bulunan davacı özel lise hakkında yapılan tahakkukun hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. Karşı Tarafın Savunması: Kurumlarının Lozan Antlaşması'na dayanan ve 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanunu kapsamında "özel okul" statüsünde bir eğitim kurumu olduğu, dava konusu taşınmazın tapu kaydında "korunması gereken taşınmaz kültür varlığı" kaydının bulunduğu, kurumlar vergisi mükellefi olsalar da dava konusu taşınmazda ticari faaliyette değil, eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğu, bu nitelikteki taşınmazların 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu iddialarıyla yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. Danıştay Tetkik Hakimi G. Yelda Ayazma'nın Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay: Davacının maliki olduğu İstanbul ili Şişli ilçesi, İnönü Mahallesi'nde bulunan, … ada … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 2017 yılı için yapılan emlak(bina) vergisi ve kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına katkı payına ait tahakkukun iptali istenilmektedir. Mevzuat: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 21. maddesine 10/09/2014 yürürlük tarihli 6552 sayılı Yasa'nın 98. maddesi ile eklenen 1. fıkrasında; Tapu kütüğüne “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanma yasağı

getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu, ancak, büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alan ve yukarıda nitelikleri belirtilen taşınmazlardan basit usulde vergilendirilenlerin dışında ticari faaliyetlerde kullanılanlar hakkında emlak vergisinin yarısı ve çevre temizlik vergisinin tamamına ilişkin bu muafiyet hükmünün uygulanmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesinde, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu, bu Kanunun uygulanmasında, özel okul ve hastanelerle benzeri yerlerin işletilmesinden elde edilen kazancın ticari kazançlardan olduğu hükmü bulunmaktadır. Hukuki Değerlendirme: Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, tapu kütüğüne “korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” kaydı konulmuş olan taşınmaz kültür varlıklarından büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yer alan ve ticari faaliyette kullanılanlardan yarı oranında emlak vergisi alınacağı, özel okul işletmeciliğinin de ticari faaliyet olduğu, dolayısıyla üzerinde özel okul işletmeciliği yapılan taşınmazlardan yarı oranında emlak vergisi alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Vergisi ihtilaf konusu olan taşınmaz üzerinde davacı tarafından özel okul işletmeciliği yapılması ve davacının bu faaliyet nedeniyle kurumlar vergisi mükellefi bulunması karşısında; anılan taşınmaz hakkında 2863 sayılı Tabiat ve Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 6552 sayılı Yasanın 98. maddesiyle değişik 21. maddesi uyarınca yarı oranında tahakkuk ettirilen emlak (bina) vergisi ve kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına katkı payında hukuka aykırılık, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise isabet görülmemiştir. Karar Sonucu: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 07/12/2018 tarih ve E:2018/8980, K:2018/10687 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/12/2019 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY Temyiz isteminin reddi ile bölge idare mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.