9. Daire: Yargı Harcı, Taşınmaz ile İlgili Ayni Haklara İlişkin Kararlar, Kararın Kesinleşmesi

T.C. D A N I Ş T A Y Dokuzuncu Daire Esas No : 2017/4732 Karar No : 2020/981 Anahtar Kelimeler: -Yargı Harcı, -Taşınmaz ile İlgili Ayni Haklara İlişkin Kararlar, -Kararın Kesinleşmesi Özeti : Taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğine ilişkin 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 367/2. maddesi ile amaçlananın; ilerde kararın bozulması halinde eski malikine haklarını korumak olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunun'da ise yargı harcının tahsil usulü bakımından kararın kesinleşmesinin aranmadığı gibi, verilecek kararın bozulması halinde daha önce verilen kararda hükmedilen harcın dikkate alınacağı düzenlendiğinden; tapu iptali ve tescili davasında hükmedilen yargı harcının tahsil edilebilmesi için kararın kesinleşmesine gerek olmadığı hakkında.

Temyiz Eden (Davalı): Rıhtım Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davacı) : … Vekili : Av. … İstemin Konusu : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. Vergi Dava Dairesi'nin 16/06/2017 tarih ve E:2017/2329, K:2017/3420 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava Konusu İstem: Davacı adına, Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/340, K:2015/571 sayılı kararına ilişkin yargı harcının tahsili için düzenlenen 24/06/2016 tarih ve 2015/2268 sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul 6. Vergi Mahkemesi'nin 18/11/2016 tarih ve E:2016/2154, K:2016/2494 sayılı kararıyla; İstanbul Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/340, K:2015/571 sayılı kararıyla hükmedilen bakiye karar harcının tahsili için davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, kararın davacıya 18.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesinde belirtildiği üzere bir aylık süre içinde ödenmediği, dava konusu ödeme emrinin de 24.06.2016 tarihinde düzenlenip tebliğ edildiği görüldüğünden, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 367/2. maddesinde; taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin yargı kararlarının kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğinin emredici kural olarak düzenlendiği, aynı Kanun'un 323. maddesinin (a) bendinde ise; celse, karar ve ilam harçlarının yargılama giderleri arasında sayıldığı, olayda davacıya karşı İstanbul Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan tapu iptali ve tescil davasının sonucunda davanın reddine ve nisbi karar ilam harcının davacıdan tahsiline karar verildiği, mahkeme ilamlarının bir bütün olduğu ve ilamda yer alan yargılama giderlerinin de ilamın tabi olduğu kurallar uyarınca yerine getirilmesinin genel hukuk prensipleri gereği olduğu, bu nedenle; anılan kanun hükmü uyarınca taşınmazın aynına ilişkin yargı kararının kesinleşmeden icra edilmesi mümkün olmadığından ve davacı aleyhinde verilen hüküm de davacı tarafından temyiz edilmesi nedeniyle kesinleşmemiş olduğundan, dava konusu ödeme hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf

başvurusu kabul edilerek davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüyle, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : İstanbul Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/340, K:2015/571 sayılı kararının davacıya 18.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve anılan kararda davacı aleyhine hükmedilen harcın ilgili yasa hükmünde belirtildiği üzere bir aylık süre içinde ödenmediği, dava konusu ödeme emrinin de 24.06.2016 tarihinde düzenlenip usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinden, dava ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi Güven Bahadır'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay: Davacı adına, Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/340, K:2015/571 sayılı kararına ilişkin yargı harcının tahsili için düzenlenen 24/06/2016 tarih ve 2015/2268 sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir. İlgili Mevzuat: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58.maddesinde de, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği kurala bağlanmıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı, 1 sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu, 28. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde

ödeneceği, aynı Kanunun "Hükmün Bozulması" başlıklı 8. maddesinde ise; bir hükmün bozulmasını müteakip verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınacağı ve bozulan hükümden evvelce alınmış karar ve ilam harcının müteakip hükme ait harçtan mahsup olunacağı kurala bağlanmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 367/2. maddesinde; taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceği düzenlenmiştir. Hukuki Değerlendirme: 6100 sayılı Kanunun yukarıda metnine yer verilen hükmü ile taşınmazın aynına ilişkin kararların kesinleşmeden icrası engellenerek ileride telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması amaçlamıştır. Diğer bir ifadeyle; tapu iptali ve tescili davasında tescil kararının icrası üzerine taşınmazın satışı veya devri mümkün olup ileride kararın bozulması durumunda eski malikin haklarının telafisi güç duruma düşeceğinden, bu tür durumların gerçekleşmemesi için kanunkoyucu tarafından tarafından bir önlem alınmıştır. Sonuç olarak bu önlem taşınmazın aynına ilişkin kararlarla sınırlıdır. Harçlar Kanunu bakımından ise, yargı harçlarının hangi durumlarda alınacağı ve tahsil usulleri düzenlenmiş olup, bu konuda kararın türüne göre farklı bir düzenleme veya istisna öngörülmemiştir. Ayrıca verilecek kararın bozulması durumunda verilecek yeni kararda, daha önce verilen kararda hükmedilen harcın dikkate alınacağı da Kanunda düzenlenmiştir. Olayda; tapu iptali ve tescili istemiyle açılan dava sonucunda verilen İstanbul Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/340, K:2015/571 sayılı kararının davacıya 18.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği ve anılan kararda davacı aleyhine hükmedilen yargı harcının bir aylık süre içinde ödenmediği, bunun üzerine dava konusu ödeme emrinin de 24.06.2016 tarihinde düzenlenip tebliğ edildiği görülmüştür. Bu durumda, tapu iptali ve tescili davasında hükmedilen yargı harcının tahsil edilebilmesi için kesinleşmesi gerekmediğinden ve 18.01.2016 tarihinde tebliğ edilen Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla haberdar olunan harcın 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun yukarıda yer verilen 28/a maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren bir aylık süre içinde ödenmediği açık olduğundan, süresinde ödenmeyen harcın tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Karar Sonucu : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu kabul edip, davayı kabul eden İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. Vergi Dava Dairesi'nin 16/06/2017 tarih ve E:2017/2329, K:2017/3420 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. Vergi Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 20/02/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.