8. Daire: Sürücü Belgesi, Alkollü Araç Kullanımı

T.C. D A N I Ş T A Y Sekizinci Daire Esas No : 2019/1616 Karar No : 2020/574 Anahtar Kelimeler : -Sürücü Belgesi, -Alkollü Araç Kullanımı Özeti : Davacının alkollü araç kullandığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hakkında. Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Hatay Valiliği Karşı Taraf (Davacı) : … İstemin Özeti : Hatay İdare Mahkemesi 30/12/2014 gün ve E:2014/587, K:2014/1912 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : Halil YOLAL Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacının alkollü araç kullandığından bahisle sürücü belgesinin 6 ay süreyle geri alınması ve 727,00 TL idari para cezası kesilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis edilebilmesi için, davacının alkollü olarak araç kullanma fiilini işlendiğinin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde, tüm unsurlarıyla birlikte ortaya konulması gerekmekte olup, davalı idarece alkollü araç kullanma fiilinin kim tarafından işlendiğinin somut olarak belirlenmeden yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığından dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinde; 6487 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle yapılan 24.05.2013 tarihli değişikle;

"Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılır. Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır... Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar. Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tespiti için kullanılacak teknik cihazların sahip olacağı asgari koşullar ile diğer usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir." hükmüne yer verilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde; "Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. Trafik görevlilerince sürücüler her zaman alkol kontrolüne tabi tutulabilirler. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kontrolü ise durumundan şüphe edilen sürücüler üzerinde yapılır. Trafik görevlilerince sürücülerin alkol oranlarının tespitinde aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır: a) Sürücülerin alkol oranlarının tespitinde; tarih, saat ve ölçüm sonucu ile cihaza ait seri numarasını gösterir çıktı verebilen ve kalibrasyon ayarı yapılmış teknik cihazlar kullanılır. B) Yapılan ölçüm sonucunda yasal sınırların üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüye 2918 sayılı Kanunun 48’inci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen miktarlarda idari para cezası verilerek, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri birinci defasında altı ay, ikinci defasında iki yıl, üç veya üçten fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. C) Teknik cihaz kullanılmasını kabul etmeyen sürücüye 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen miktarda idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır. Ç) Yasal sınırların üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler ile teknik cihaz kullanılmasını kabul etmeyen ve bu nedenle hakkında işlem yapılan sürücüler araç kullanmaktan men edilir. d) Yapılan tespit sonucunda 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen ve 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre işlem yapılan sürücüler, haklarında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 179’uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine göre adli işlem yapılmak üzere mahalli zabıtaya teslim edilir. E) 1,00 promilin altında alkollü olmasına rağmen, alkolün etkisiyle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda olduğu tutanakla tespit

edilen sürücü, hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerine göre adli işlem yapılmak üzere mahalli zabıtaya teslim edilir. F) Teknik cihazla yapılan ölçüm sonucuna itiraz edilmesi durumunda tekrar ölçüm yapılmaz, yapılan işlemlere itiraz 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27’nci maddesi kapsamında ilgili mahkemelere yapılır." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının 22.03.2014 günü alkollü araç kullandığı gerekçesiyle yapılan şikayet üzerine karakola götürüldüğü, tarafların alınan ifadesi ve karakolda yapılan ölçümde 1.43 promil alkollü olduğunun tespiti üzerine alkollü araç kullandığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5. maddesi uyarınca sürücü belgesine 6 ay geçici süre ile el konularak 727,00 TL idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır. Olayda davacının polis merkezinde vermiş olduğu ifadesinde, Döver Köyü'ne eşini almak için kendisinin kullandığı aracı ile yolda seyir halinde iken saat 20.30 civarında yaya olan … isimli bir vatandaş ile tartışma yaşadıkları ve sonrasında aracı ile olay yerinden uzaklaştığı, geri dönüşte de (çok kısa bir süre içerisinde) aynı yerde bekleyen … ile tekrar tartıştıkları ve polis merkezine şikayetçi olmak için eşi ile geldiklerini beyan etmiştir. Sonrasında saat 23.29'da alkolmetre cihazı ile yapılan ölçüm neticesinde ise davacının 1.43 promil alkollü olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar davacı tarafından Döver Köyü'nden dönüşte aracı eşinin kullandığı beyan edilmiş ve İdare Mahkemesi tarafından da aracı kimin kullandığının tam olarak tespit edilemediği gerekçesiyle iptal kararı verilmişse de; verilen ifadelerden ve olayın oluş şeklinden yola çıkıldığında, …'ne gidişte aracı kendisinin kullandığı hususunda şüphe bulunmaması, davacının Döver Köyü'nden geri dönüş süresinin çok kısa olması ve sonrasında doğrudan polis merkezine gidildiğinin belirtilmesi, olaydan yaklaşık 3 saat sonra yapılan ölçümde davacının alkol oranının 1.43 promil gibi yüksek bir seviyede olması hususları dikkate alındığında, davacının Döver Köyü'ne gidiş esnasında alkollü olarak araç kullandığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Sonuç olarak, dava konusu işlemlerin iptali yolunda karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; Hatay İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 05/02/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.