8. Daire: Sözleşme, Parasal Hak

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2018/1137 Karar No : 2022/1397 Anahtar Kelimeler : -Sözleşme, -Parasal Hak Özeti : Davacının sözleşmesinin yenilenmeyeceğine dair işlemin yetki yönünde iptaline dair istinaf kararında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte; işlemin yetki yönünden iptaline karar verilmesi nedeniyle davanın özlük ve parasal haklarına devir kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : İstanbul Ticaret Üniversitesi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 19.01.2018 tarih ve E:2018/77, K:2018/71 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: İstanbul Ticaret Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi İngilizce İktisat Bölümünde, belirli süreli iş sözleşmesi ile yardımcı doçent olarak görev yapan davacının, 31.08.2015 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin 27.07.2015 tarih ve 3121 sayılı işlemin iptali ile fesih tarihi ile göreve iade tarihi arasında yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul 13. İdare Mahkemesi'nin 28.10.2016 tarih ve E:2015/2, K:2016/1871 sayılı kararında; 2011 yılından itibaren birer yıllık sözleşmeler ile istihdam edilen davacı ile 31.08.2015 tarihinden itibaren sözleşme yenilenmemesine karar verildiği, yıl bazında yapılan sözleşmelerin yenilenip yenilenmeyeceği noktasında her eğitim/öğretim dönemi başında akademik program da dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, belli bir akademik kariyere sahip olan davacının sözleşmesinin yenilenmemesi doğrultusunda kullanılan takdir yetkisinin

objektif bir şekilde kullanılmadığına yönelik bilgi ve bulguya rastlanılmadığı değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 30.03.2017 tarih ve E:2017/424, K:2017/500 sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Anılan Bölge İdare Mahkemesi kararı Dairemizin 09.11.2017 tarih ve E:2017/4849, K:2017/7833 sayılı kararıyla; İstanbul Ticaret Üniversitesi Mütevelli Heyetince 04.08.2015 tarih ve 137 sayılı toplantıda alınan 12 nolu kararla; üniversite bünyesinde çalışan 228 akademik personelin 2015-2016 eğitim öğretim yılı için (01/09/2015-31/08/2016) sözleşmelerinin yenilenmesine karar verildiği, sözleşmesi yenilenmeyen akademik personel için de mütevelli heyetince (veya 2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi uyarınca bu yetkinin usulüne uygun olarak rektöre devri halinde ise rektörce) bir karar alınması gerekirken, bu yönde alınmış bir karar bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk olmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca bozulmasına karar verilmiştir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 19.01.2018 gün ve E:2018/77, K:2018/71 sayılı kararı ile Dairemizin bozma kararına uyularak, aynı gerekçe ile dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; dava konusu işlem nedeni ile mahrum kalınan parasal hakların sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren hesaplanarak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 13. İdare Mahkemesi'nin 28/10/2016 gün ve E:2015/2, K:2016/1871 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren hesaplanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mütevelli heyet başkanı tarafından imzalanan karar ile aralarında davacının da bulunduğu öğretim elemanlarının sözleşmesinin yenilenmemesine karar verilmesi nedeniyle dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka uygun olduğu, davacının sözleşmesinin yenilenmesi için yeterli performans göstermediği

ve idarenin yargı kararıyla zorlanamayacağı, hukuka aykırı olan İstinaf Mahkemesi kararının bozulması gerektiği öne sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ SİBEL KARADEMİR ÇAKMAK'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; İstanbul Ticaret Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi İngilizce İktisat Bölümünde, belirli süreli iş sözleşmesi ile yardımcı doçent olarak görev yapan davacının, 31.08.2015 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin 27.07.2015 tarih ve 3121 sayılı işlemin iptali ile fesih tarihi ile göreve iade tarihi arasında yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren hesaplanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmı dışında kalan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. İstinaf Mahkemesi kararının, davacının özlük ve parasal haklarına ilişkin kısmı bakımından; İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli iş sözleşmelerinin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir. Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır. İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda; 2547 sayılı Kanunun ek 5. maddesine aykırı olarak, mütevelli heyet başkanının oluru ile tesis edilen sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi nedeniyle davacının özlük ve parasal hakları bakımından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 13.09.2018 tarih ve E:2018/665, K:2018/1264 sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, davacının özlük ve parasal haklarına ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.