8. Daire: Tapu, Orman

T.C. D A N I Ş T A Y Sekizinci Daire Esas No : 2017/7676 Karar No : 2020/3317 Anahtar Kelimeler : -Tapu, -Orman Özeti : Dava konusu taşınmazın tapu kaydının, Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda iptal edilerek, taşınmazın 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilmediği, aksine orman sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptal edildiği ve orman vazfıyla Hazine adına tescil edildiği, bu nedenle taşınmazın (sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmadığı hakkında. Temyiz Eden (Davalı) : Altınova Malmüdürlüğü Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davacılar) : 1- …, 2- …, 3- …, 4- …, 5- …, 6- … Vekili : Av. … İstemin Konusu : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 04/10/2017 tarih ve E:2017/2367, K:2017/2508 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava konusu istem: Yalova ili, Altınova ilçesi, … köyünde bulunan … pafta, … parsel sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca iade edilmesi talebinin reddine ilişkin 28/10/2016 tarih ve 988 sayılı işlemin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bursa 3. İdare Mahkemesinin 28/03/2017 tarih ve E:2016/1727, K:2017/570 sayılı kararında; dava konusu olayda; davalı idare tarafından söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanunun aradığı nitelikteki taşınmazlardan olup olmadığına dair, defterdarlık uzmanından inceleme talep edildiği, yapılan incelemede neticesinde, tanzim edilen ve 03/05/2016 tarih ve 12357 sayılı yazı eki ile idareye bildirilen raporda, "Hükmen orman vasfı ile Hazine adına tescil edildiğinden, 2/B nedeni ile iptal edilmiş bir tapu olmadığından

iadesi uygun değildir" görüşüne yer verildiği, davalı idarece, taşınmazın orman vasfında olması nedeniyle 6292 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle talebin reddedildiğinin anlaşıldığı, bu durumda; davacıların murisi … adına kayıtlı iken Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararıyla Maliye adına tescil edilen taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında kaldığı anlaşıldığından davacılara bedelsiz iadesi gerekirken, bedelsiz iadesi talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 04/10/2017 tarih ve E:2017/2367, K:2017/2508 sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Davalı idare tarafından, taşınmazın tapu kaydının 2/B olması nedeniyle iptal edilmediği, taşınmazın orman olduğuna ilişkin kesinleşmiş Mahkeme kararı bulunduğu ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Davacı tarafından, dava konusu işlemin 6292 sayılı Kanuna aykırı olması nedeniyle iptaline karar verilmesinde hukuki isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Danıştay Tetkik Hâkimi Mehmet Aksu'nun Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Yalova ili, Altınova ilçesi, … köyünde bulunan … pafta, … parsel sayılı 1.617 m² yüzölçümlü taşınmazın davacıların murisi … adına tapuda tescilli iken, Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/04/2010 tarih ve E:2009/19, K:2010/211 sayılı kararı ile, taşınmazın tapusunun iptal edilerek Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Dışına Çıkarılan

Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un hükümleri kapsamında davacılar tarafından, söz konusu taşınmazın tapudaki hazine adına tescil kaydının iptali, bedelsiz olarak iadesi ve adlarına tapuya tescil edilmesi talebiyle davalı idareye başvurdukları, davalı idarenin ise taşınmazın 6292 sayılı Kanuna istinaden tapusunun orman vasıflı olduğu gerekçesiyle, 28/10/2016 tarihli karar ile istemi reddettiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İlgili Mevzuat: 6292 sayılı Kanunun "2/A veya 2/B Belirtmelerinin Terkini ve İade Edilecek Taşınmazlar" başlıklı 7. maddesinde; "(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde; a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir. b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.

c) Bu fıkra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar. (2) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırı dışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz. (3) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazine adına tescilli olan taşınmazlar hakkında aynı fıkrada belirtilen süre içerisinde idareye başvurmayan ilgililerin hakları bu süre sonunda sona erer, bu kişiler idareden başkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve dava açamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilli olanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göre değerlendirilir. (4) Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iade edilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uygun taşınmazlar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir. Hukuki Değerlendirme: 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde, bedelsiz olarak iade edilecek taşınmazların nitelikleri açıkça ifade edilmiş olup; Kanunun lafzından, "Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazların" iade kapsamında olduğu; orman vasfında olduğu gerekçesiyle tapuları iptal edilen ve orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmazların (daha sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) ise, iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim, orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında bulunmadığından, 345 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğinde bu hususa ilişkin bir hükme yer veren düzenleme,

359 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği ile kaldırılmış olup; 359 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğine karşı açılan davada ise, Dairemizin 17/04/2018 tarih ve E:2014/4794, K:2018/2155 sayılı kararı ile, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin kapsamını genişleten kuralın yürürlükten kaldırılması amacıyla tesis edilen dava konusu Milli Emlak Genel Tebliğinin, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin gereği gibi uygulanmasına yönelik olduğu anlaşıldığından, hukuk devleti ilkesine, kanuni idare ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırılık taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Olayda; davacıların murisi tarafından dava konusu taşınmazın satın alınarak adına tapuda tescil ettirildiği, 1991 yılında orman idaresince taşınmazın tapu kaydına “Orman sınırları içinde kalmıştır, satılamaz.” şerhinin işlendiği, bunun üzerine bu şerh ile orman tahdit komisyonunun orman sınırlandırmasına ilişkin kararının iptali istemiyle davacıların murisi tarafından dava açıldığı, bu davada Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/03/2003 tarih ve E:2002/161, K:2003/93 sayılı kararıyla, dava konusu taşınmaz Devlet Ormanı kabul edilerek davanın reddine karar verildiği, bu kararın 2006 yılında kesinleşmesi üzerine davalı Altınova Mal Müdürlüğü tarafından davacılara karşı tapu iptali davasının açıldığı, dava sonucunda Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/04/2010 tarih ve E:2009/19, K:2010/211 sayılı kararıyla, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın davacıların murisi adına olan tapu kaydının iptaline, taşınmazın orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciline karar verildiği, bu kararın da 2011 yılında kesinleşmesi üzerine taşınmazın 2013 yılında orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, sonrasında 2017 yılında kesinleşen 2/B uygulaması sonucu taşınmazın 2/B niteliğiyle Hazine adına tescilinin sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; yukarıda ayrıntısı yer alan ilkelerden hareketle, dava konusu taşınmazın tapu kaydının, Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda iptal edilerek, taşınmazın 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilmediği, aksine orman sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptal edildiği ve orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, bu nedenle taşınmazın (daha sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Karar sonucu: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 04/10/2017 tarih ve E:2017/2367, K:2017/2508 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/07/2020 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.