8. Daire: Bedelsiz İade, Orman

T.C. D A N I Ş T A Y Sekizinci Daire Esas No : 2016/1994 Karar No : 2020/430 Anahtar Kelimeler : -Bedelsiz İade, -Orman Özeti : 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi ile sadece Hazine tarafından açılan davalar sonucunda kişilerin mülkiyetinden çıkan taşınmazlar için bedelsiz iade hakkının tanındığı hakkında. Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Kaş Malmüdürlüğü Karşı Taraf (Davacı) : … Vakfı Vekili : Av. … İstemin Özeti : Antalya 2. İdare Mahkemesinin 01/10/2015 gün ve E:2014/1263, K:2015/1189 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : Kadriye KARACA Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, Antalya İli, Kaş İlçesi, …Köyü, Limanağzı (İnönü) Mevkii, … ada, … ve … numaralı parseller ile … ada …, … ve … numaralı parsellerin 6292 sayılı Kanun uyarınca taraflarına iadesi istemiyle yapılan başvuruların zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, davacı tarafından 6292 sayılı Kanun uyarınca yapılan bedelsiz iade başvurusu neticesinde davalı idarece iade talebinde bulunulan taşınmazlar yönünden inceleme ve araştırma yapılmaksızın başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "bu Kanun ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2’nci maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesinin amaçlandığı ve Kanunun, 6831 sayılı Kanunun 2’nci maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerler hakkında uygulanacağı" belirtilmiştir. Aynı Kanunun "2/A veya 2/B Belirtmelerinin Terkini ve İade Edilecek Taşınmazlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında ise; İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde; a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir. b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz." hükmüne yer verilmiştir."

6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde, bedelsiz olarak iade edilecek taşınmazların nitelikleri açıkça ifade edilmiş olup, Kanunun lafzından "hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/a veya 2/b niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazların" iade kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; vasiyetname ile kendilerine bağışlanmış olan zeytinlik vasıflı taşınmazın önceki tapu malikinin bağışçı … olduğundan bahisle anılan taşınmazdan ifrazen oluşan Antalya İli, Kaş İlçesi, … Köyü, Limanağzı (İnönü) Mevkii, … ada, … ve … numaralı parseller ile … ada …, … ve … numaralı parsellerin 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında taraflarına iadesi istemiyle yapılan başvuruların zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iadesi istenin taşınmazların … ada … parselden geldiği ve bağışçı … tarafından anılan taşınmazın 1/2'sinin davacı … Vakfı'na, 1/2'sinin ise … Vakfı'na bağışlandığı anlaşılmaktadır. Dava dışı … Vakfı tarafından … ada … parselden gelen … ada, … ve … numaralı parseller ile … ada …, … ve … numaralı parsellerin 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemiyle yapılan başvuruların zımnen reddi üzerine açılan davalarda, Antalya 3. İdare Mahkemesince … ada … parsel yönünden E:2015/751, K:2016/181 sayılı kararı ile, … ada … parsel yönünden E:2015/753, K:2016/178 sayılı kararı ile, … ada … parsel yönünden E:2015/754, K:2016/180, … ada … parsel yönünden E:2015/755, K:2016/179 sayılı kararı ile,… ada … parsel yönünden ise de E:2015/756, K:2016/177 sayılı kararı ile 17/02/2016 tarihinde davaların reddine karar verilmiştir. … Vakfı tarafından temyizen incelenmesi istemi üzerine anılan kararların sırasıyla Dairemizin … ada … parsel yönünden E:2016/8866, K:2019/10357; … ada … parsel yönünden E:2016/8810, K:2019/10354, … ada … parsel yönünden E:2016/8824, K:2019/10355; … ada … parsel yönünden E:2016/8843,K:2019/10356, … ada … parsel yönünden ise E:2016/8867, K:2019/10358 sayılı kararı ile 19/11/2019 tarihinde onanmasına karar verilmiştir. İdare Mahkemesince, davalı idarece 6292 sayılı Kanun kapsamında araştırma inceleme yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, Dairemizin E:2016/8866, E:2016/8810, E:2016/8824, E:2016/8843 ve E:2016/8867 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden, davacı tarafından iadesi istenilen Antalya İli, Kaş İlçesi, … Köyü, Limanağzı (İnönü) Mevkii, … ada, … ve … parsel ile … ada …, … ve … parsel sayılı taşınmazlar yönünden … Vakfının başvurusu üzerine yapılan inceleme

sonucunda hazırlanan inceleme raporunda taşınmazların … ada … parselden geldiği, … ada … parsel numaralı taşınmazın ise 16.12.2003 tarihinde kadastro tespitiyle Hazine adına tescil edildiği, davacı adına oluşturulmuş, mahkeme kararıyla iptal edilmiş herhangi bir tapu kaydı bulunmaması nedeniyle iadesinin mümkün görülmediğinin belirtildiği, taşınmazın tapu kayıtlarının incelenmesinden 16.12.2003 tarihli kadastro tespitinin kesinleşmeden iptal edildiği, 25.07.2010 tarihli kadastro tespiti ile Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, halen mülkiyetin dava konusu olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazların geldileri olan taşınmaz açısından bir değerlendirme yapıldığında, taşınmazın ilk defa 16.12.2003 tarihli kadastro tespiti ile Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, bu tespitin kesinleşmeden iptali sonrasında ise 25.07.2010 tarihli kadastro tespiti sonucunda tarla vasfıyla Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, bunun öncesinde de taşınmazları davacıya miras yoluyla bağışlayan adına yapılmış bir tescil bulunmadığı, dolayısıyla, bedelsiz iade için öncelikle aranması gereken 'ilgilisi adına yapılmış ve bilahare mahkeme kararıyla iptal edilmiş bir tapu kaydı bulunması' şartının da olayda gerçekleşmediği görülmektedir. Bu durumda, 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi ile sadece Hazine tarafından açılan davalar sonucunda kişilerin mülkiyetinden çıkan taşınmazlar için bedelsiz iade hakkının tanınmış olması, davacı adına kayıtlı taşınmazın ise kesinleşmiş kadastro tespiti sonucunda davacının mülkiyetinden çıkması karşısında, davacının bedelsiz iade istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; Antalya 2. İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 03/02/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.