8. Daire: Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2016/13582 Karar No : 2021/406 Anahtar Kelimeler : -Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Özeti : Doçentlik başvurusu sürecine ilişkin bir ara işlem olan işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı hakkında. TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN ÖZETİ : Ankara 12. İdare Mahkemesinin 31/03/2016 tarih ve E:2015/2859, K:2016/1163 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Handan Nalan ERMAN DÜŞÜNCESİ : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, davacının Ekim 2014 döneminde yaptığı doçentlik sınavı başvuru dosyasının Doçentlik Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesi uyarınca yükseköğretim disiplin mevzuatı hükümleri uyarınca incelenmek üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilmesine ilişkin 01/07/2015 tarihli ve 6997 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince; iptali istenilen işlemin Yükseköğretim Kurulu Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 19/02/2016 günlü, 2016/01 sayılı toplantıda alınan karar ile kaldırıldığı ancak bu kararın

kaldırma niteliğinde olmayıp, geri alma sonucunu doğuracak şekilde uygulandığı görülmekle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmadığından bakılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari dava türlerinden iptal davasının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar şeklinde tanımlandığı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında ilk inceleme konularının sıralandığı, anılan fıkranın (d) bendinde ise; idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı hususunun yer aldığı, ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının b) bendinde de; dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı hallerde davanın reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinden; Ekim/2014 döneminde Sağlık Bilimleri Temel Alanından doçentlik başvurusu yapan davacının eser inceleme aşamasında dosyasında intihal dışında yayın ve araştırma etiğine aykırı bir durumun tespit edilmesi üzerine Doçentlik Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesi uyarınca yükseköğretim disiplin mevzuat hükümlerine göre incelenmek üzere davalı idarenin 01/07/2015 tarihli ve 6997 sayılı yazısıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdari işlemler, idarî makamların, kamu gücü kullanarak, idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, muhataplarının hukukî durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idari işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icrailik niteliğini taşıma" unsurlarını bünyesinde barındırması gerekmektedir. Bir işlemin iptal davasına konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülebilir bir işlem olup olmadığının, işlemin ismine veya idarenin isimlendirmesine bakılarak değil, işlemin içeriğine bakılarak belirlenmesi gerekmektedir. Bir idari işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem sayılabilmesi; hukuk düzeninde varlık kazanabilmesi için gerekli idarî usulün son aşamasını da geçirmiş bulunmasına, bir başka idari makamın onayına ihtiyaç göstermeksizin hukuk düzeninde değişiklikler meydana getirebilmesine bağlı bulunmaktadır. İlgililerin hukuki durumları üzerinde etki yaparak, ilgililer için yeni hukuki durumlar doğuran, ilgililerin mevcut hukuki

durumlarını değiştiren veya ortadan kaldıran işlemler, icrai nitelik taşıyan işlemlerdir. İdarenin belirli konulardaki görüşlerini açıkladığı işlemlerde olduğu gibi, muhataplarının hukuki durumları üzerinde etkide bulunmayan işlemler ise, icrai işlemler değildir. Somut olayda; davacının doçentlik başvuru dosyasında intihal dışında yayın ve araştırma etiğine aykırı bir durumun tespit edilmesi nedeniyle davacının dosyasının dava konusu 01/07/2015 tarihli ve 6997 sayılı davalı idare yazısıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderildiği, Yükseköğretim Kurulu Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 19/02/2016 günlü, 2016/01 sayılı toplantısında ise davacının yayınlarında etik ihlali bulunmadığına karar verildiği görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve somut uyuşmazlığın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu işlem ile davacının dosyasının incelenmek üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na gönderildiği, bu işlemde davacının başvuru dosyasında etik ihlali bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin bir tespite yer verilmediği ve anılan işlemin davacının doçentlik başvuru sürecine ilişkin bir ara işlem niteliği taşıdığı anlaşıldığından bu haliyle kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olmayan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada; İdare Mahkemesince davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, konusu kalmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle; Ankara 12. İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/01/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.