7. Daire: Yargısal Denetim, Para Cezası, Tadil

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2021/205 Karar No : 2023/3247 Anahtar Kelimeler : -Yargısal Denetim, -Para Cezası, -Tadil Özeti : Gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte; 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezasının karara bağlanacağı yolunda bir hüküm mevcut olmadığından yürürlükte olmayan bir yasal düzenlemeye dayanılarak ceza uygulanamayacağı, davacı hakkında yürürlükte olmayan yasa maddesine dayanılarak tesis edilen işlemin, olay tarihinde yürürlükte olan şekline göre tadil edilmesinin yargısal denetimin sınırlarını aşması ve idari işlem mahiyetinde yeni bir ceza uygulanması anlamına geleceğinden, para cezasının gümrük vergisinin üç katına isabet eden tutarının da iptali gerektiği hakkında. TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Tekstil Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. … 2- (DAVALI) Ticaret Bakanlığı adına VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 12/11/2020 tarih ve E:2020/1714, K:2020/2513 sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli 15/12/2011 tarih ve 212347 sayılı antrepo beyannamesi ile 226.721,30 USD kıymetinde … markalı Çin menşeli gömlek olarak beyan edilen eşyaların yapılan denetimde, Çin menşeli olmadığı ve 94.329,30 USD kıymet farkı bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında kesilen para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Bozma kararına uymak suretiyle; davacı adına tescilli 15/12/2011 tarih ve 212347 sayılı antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların, elleçleme izni kapsamında antrepodan çıkarıldığı, sonrasında davacının, transit ticaret kapsamında yurtdışı edilmesi talebi üzerine 10/05/2013 tarih ve 259388 sayılı çıkış beyannamesi tescil edildikten sonra, muayene memurunca yapılan incelemede, 16.549 adet, 15.475 brüt kg, 14.050 net kg, 226.721,30 USD kıymetinde … markalı Çin menşeli gömlek olarak beyan edilen eşyanın, 16.549 adet, 4.810 brüt kg, Türk menşeli gömlek olduğu, 94.329,30 USD kıymet farkı, 10.665 brüt kg ağırlık farkı bulunduğunun tespit edildiği, bu tespitlere göre antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük vergileri ödenmeksizin yurt içinde bırakıldığı anlaşıldığından, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisinde hukuka aykırılık görülmediği; ancak; bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca eşyaların gümrüklenmiş değerlerinin iki katı tutarında para cezası karara bağlanmış ise de, bahsi geçen hükmün değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte, gümrük vergilerinin üç katı tutarında para cezasının karara bağlanacağı hüküm altına alınmış olduğundan, dava konusu işlemin, ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ile 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesi uyarınca gümrük vergilerinin 3 katı tutarında kesilen para cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddine; para cezasının gümrük vergilerinin 3 katı tutarını aşan kısmı yönünden ise iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük vergileri ödenmeksizin yurt içinde bırakıldığına ilişkin idarece somut bir tespit yapılmadığı, öte yandan para cezası kararı alınabilmesi için ortada bir vergi kaybı bulunması gerektiği; davalı idarece, Gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulacak eşyanın muayene ve kontrolünü yapmanın, gümrük muayene memurunun görevi olduğu, yapılan denetimde, davaya konu beyanname muhteviyatı eşyaların eksik olduğu tespit edildiğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuş; davalı idarece savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ İREM AKTAR ÖREN'İN DÜŞÜNCESİ : Antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük

vergileri ödenmeksizin yurtiçinde bırakıldığı anlaşıldığından ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve kesilen para cezasında hukuka aykırılık görülmediği; ancak; bozma kararı üzerine yapılan inceleme sonucunda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca eşyaların gümrüklenmiş değerlerinin iki katı tutarında para cezası karara bağlanmış ise de, bahsi geçen hükmün değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olduğundan, dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası ile, işlemin para cezasının gümrük vergilerinin üç katı tutarına isabet eden kısım yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkralarının onanması, kararın, davanın kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli 15/12/2011 tarih ve 212347 sayılı antrepo beyannamesi ile 226.721,30 USD kıymetinde … markalı Çin menşeli gömlek olarak beyan edilen eşyaların yapılan denetimde, Çin menşeli olmadığı ve 94.329,30 USD kıymet farkı bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisi ve gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında kesilen para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun, olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle, 236. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerde yapılan sayımlarda kayıtlara göre eşyanın bir kısmının noksan olduğunun anlaşılması halinde, noksan çıkan eşyanın ithalat veya ihracat vergilerinin yanı sıra, bu vergilerin üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılmasının olanaklı olmadığı, kimseye suçun işlendiği zamanın kanununda o suç için konulmuş olan cezadan daha

ağır bir ceza verilemeyeceği öngörülmüş; aynı maddenin üçüncü fıkrasında da cezanın yasayla konulacağı belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir. Temyiz istemine konu kararın, dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının Dairemizin 25/11/2019 tarih ve E:2016/5962, K:2019/6172 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz konusu kararın anılan hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Öte yandan, temyize konu kararın iptale ilişkin hüküm fıkrası da usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan hüküm fıkrasının da bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Mahkeme kararının, dava konusu işlemin 4458 sayılı Kanun'un 236. maddesi uyarınca gümrük vergilerinin 3 katı tutarına isabet eden kısım yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacının temyiz istemine gelince; Antrepo beyannamesi muhteviyatı eşyaların gümrük vergileri ödenmeksizin yurt içinde bırakıldığından bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 236. maddesinin 1. fıkrası uyarınca eşyaların gümrüklenmiş değerlerinin iki katı tutarında para cezası karara bağlanmış ise de, bahsi geçen hükmün değişik halinin, 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle, 11/04/2013 tarih ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezasının karara bağlanacağı yolunda bir hüküm mevcut olmadığından, davacının fiilinin gerçekleştiği tarih itibarıyla yürürlükte olmayan bir yasal düzenlemeye

dayanılarak ceza uygulanmasının "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğu, davacı hakkında yürürlükte olmayan yasa maddesine dayanılarak tesis edilen işlemin, olay tarihinde yürürlükte olan şekline göre tadil edilmesinin yargısal denetimin sınırlarını aşması ve idari işlem mahiyetinde yeni bir ceza uygulaması anlamına geleceğinden, para cezasının, gümrük vergilerinin 3 katı tutarına isabet eden kısmının da iptali gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararın, para cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin ise kısmen reddine kısmen de kabulüne, 2. İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 12/11/2020 tarih ve E:2020/1714, K:2020/2513 sayılı kararının dava konusu işlemin ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük vergisine isabet eden kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası ile, işlemin para cezasının gümrük vergilerinin üç katını aşan kısmı yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA, 3. Kararın, para cezasının gümrük vergilerinin üç katı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 5. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.