7. Daire: Mülkiyet Hakkı, Faiz, İade Özet: Tercihsiz vergi oranına göre ödenen ve Form-A belgesinin sonradan ibraz edilmesi suretiyle tercihli vergi oranına göre fazladan ödenen ve mahkeme kararıyla iadesine karar verilen gümrük vergileri için Anayasanın 125. maddesi ile Avrupa insan Hakları Mahkemesinin mülkiyet hakkının ihlaline ilişkin kararları uyarınca tasarruf hakkından yoksun kalınan sürelerde uğranılan zararlara karşılık olmak üzere faize hükmedilmesi gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Ticaret Bakanlığı adına Körfez Petrokimya Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : Tüpraş Türkiye Petrolleri Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 24/06/2020 tarih ve E:2019/5581, K:2020/3377 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli 20/11/2009 tarih ve 704 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen eşyayla ilgili tercihsiz vergi oranına göre ödenen gümrük vergilerinin, Form-A belgesinin sonradan ibraz edilmesi suretiyle tercihli vergi oranına göre fazladan ödenen kısmının 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 214. maddesi kapsamında geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada vergi mahkemesince verilen iptal kararının kesinleşmesi üzerine iade edilen vergilere, başvuru tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizin ödenmesine ilişkin talebin reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2020/3811 Karar No : 2023/1840 Anahtar Kelimeler : -Mülkiyet Hakkı, -Faiz, -İade Özet: Tercihsiz vergi oranına göre ödenen ve Form-A belgesinin sonradan ibraz edilmesi suretiyle tercihli vergi oranına göre fazladan ödenen ve mahkeme kararıyla iadesine karar verilen gümrük vergileri için Anayasanın 125. maddesi ile Avrupa insan Hakları Mahkemesinin mülkiyet hakkının ihlaline ilişkin kararları uyarınca tasarruf hakkından yoksun kalınan sürelerde uğranılan zararlara karşılık olmak üzere faize hükmedilmesi gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Ticaret Bakanlığı adına Körfez Petrokimya Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : Tüpraş Türkiye Petrolleri Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 24/06/2020 tarih ve E:2019/5581, K:2020/3377 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli 20/11/2009 tarih ve 704 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen eşyayla ilgili tercihsiz vergi oranına göre ödenen gümrük vergilerinin, Form-A belgesinin sonradan ibraz edilmesi suretiyle tercihli vergi oranına göre fazladan ödenen kısmının 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 214. maddesi

kapsamında geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada vergi mahkemesince verilen iptal kararının kesinleşmesi üzerine iade edilen vergilere, başvuru tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizin ödenmesine ilişkin talebin reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin 19/09/2019 tarih ve E:2019/379, K:2019/903 sayılı kararıyla; olayda, davacı adına 20/11/2009 tarihinde tescilli beyanname ile tescil tarihi itibarıyla gümrük yükümlülüğünün doğduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, yükümlüye tebliğ edilmesi üzerine ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaat etmesi halinde geri verileceğinin düzenlendiği, verginin aslına yönelik bu düzenlemenin, vergiye bağlı fer'i alacakları da kapsadığından şüphe olmadığı, davacının iade talep ettiği 08/12/2009 tarihi itibarıyla, ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olan bir verginin varlığından haberdar olduğu, en geç bu tarihten itibaren 3 yıl içerisinde davalı idareye müracaat ederek vergi aslının iadesini talep etmesi gerektiği gibi, asıl alacağa bağlı bir alacak olan faizi de aynı süre içerisinde talep etmesi gerektiği halde, 3 yıllık zamanaşımı süresinin 08/12/2012 tarihinde dolmasından sonra 30/01/2019 tarihinde yapılan başvurunun reddi yolundaki dava konusu işlemde, faiz alacağının zamanaşımına uğramış olması sebebiyle hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Olayda, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu düzenleyen Anayasanın 125. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin mülkiyet hakkının ihlaline ilişkin kararları uyarınca davacıdan hukuka aykırı olarak tahsil edildiği sonucuna ulaşılan vergiler nedeniyle tasarruf hakkından yoksun kaldığı parasal haklardan kaynaklı zararlara karşılık olmak üzere faize hükmedilmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğundan, aksi yöndeki mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptali ile geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten iadenin yapıldığı tarihe kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya iadesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Vergilerin iadesine dayanak alınan mahkeme kararında faiz ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmaması sebebiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ GÜLCAN BAKIR'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 24/06/2020 tarih ve E:2019/5581, K:2020/3377 sayılı kararının ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/04/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.