7. Daire: İade

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2019/5301 Karar No : 2022/2045 Anahtar Kelimeler : -İade Özeti : Davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin fazladan ödendiği iddia edilen gümrük vergilerinin Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan ilk başvurunun reddine dair işlemin dava konusu edilmeyerek, davacı tarafından iki yıl sonra yeniden iade talebinde bulunulması üzerine, idarece bu aşamada yapılacak işlem bulunmadığı yönünde tesis edilen işlemin bilgilendirmeye yönelik olduğu, davaya konu edilemeyeceği hakkında. TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : … Klima ve Soğutma Servis Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

2- (DAVALI) : Ticaret Bakanlığı adına Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 23/05/2019 tarih ve E:2019/1839, K:2019/2159 sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli 28/07/2015- 25571,25563,25558 tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle ödenen gümrük vergilerinin Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen vergilerin iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul 1. Vergi Mahkemesinin 29/11/2018 tarih ve E:2018/2379, K:2018/3534 sayılı kararıyla, dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin fazladan ödendiği iddia edilen gümrük vergilerinin iadesi istemiyle yapılan ilk başvurunun reddine dair 16/02/2016-25,26,27 tarih ve sayılı kararlara vaki itirazın 06/05/2016 tarih ve 2016/95 sayılı işlemle reddedildiği, davacı tarafından bu işleme karşı dava açılması gerekirken, yaklaşık iki yıl sonra yeniden iade talebinde bulunulması üzerine, idarece bu aşamada yapılacak işlem bulunmadığı yönünde tesis edilen işlemin, bilgilendirmeye yönelik olduğu, davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliğini haiz olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde geri verme kaldırma başvurusu için üç yıllık süre öngörüldüğü, bir defa başvuru zorunluluğu bulunduğuna ilişkin bir sınırlamaya yer verilmediği; davalı idarece, vekille temsil edildiklerinden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ZİYNET ÇETİN'İN DÜŞÜNCESİ : Gümrük Kanun'un 211. maddesinde iade istemlerine ilişkin üç yıllık süre sınırı getirilmiş olmakla birlikte, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmediği, bu durumda işin esası incelenerek yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. Vergi Dava Dairesinin 23/05/2019 tarih ve E:2019/1839, K:2019/2159 sayılı kararının ONANMASINA, 3. 168,30 TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 16/05/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Temyiz başvurusu; davacı adına tescilli 28/07/2015-25571, 25563, 25558 tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle ödenen gümrük vergilerinin Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davayı incelenmeksizin reddeden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurularını reddeden daire kararının bozulması istemine ilişkindir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Kanun'un ilgili maddesinde kanunen ödenmemesi gereken vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve 3 yıl içinde gümrük müdürlüğüne müracaatta bulunulması koşulu dışında, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu bakımdan, davacının süresi içinde ikinci kez iade talebinde bulunması durumunda, idarece başvurunun esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı yönündeki cevabının davaya konu edilebilecek kesin ve yürütebilir nitelikte olmadığının kabulü suretiyle verilen kararın, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle güvence altına alınmış olan "hak arama özgürlüğü", "mahkemeye erişim hakkı" ilkelerine aykırılık taşıdığı açık olduğundan, temyize konu kararın bozulması davacının başvurusu üzerine idarece verilen kesin olmayan cevap niteliğindeki işlemin esasının incelenmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.