7. Daire: Müteselsil Sorumluluk

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2016/7131 Karar No : 2021/695 Anahtar Kelimeler : -Müteselsil Sorumluluk Özeti : Kaçak sigara bulundurulan aracın asıl sürücüsü ile yedek sürücüsü arasında "müteselsil sorumluluk" olmadığı; müteselsil sorumluluğun bulunduran ile eşyayı imal ve ithal edilenler arasında olabileceği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Malatya Vergi Mahkemesinin 18/03/2016 tarih ve E:2015/1090, K:2016/209 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına, Emniyet Birimlerince yapılan aramada asıl sürücünün dava dışı …, davacının ise yedek sürücü olduğu posta ana dağıtım aracında yurtdışı menşeli sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası kapsamında takdir komisyonu kararına istinaden 2014 yılının Eylül dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezası hakkında, dava dışı asıl sürücü tarafından yapılan uzlaşmaya başvuru sonucu uzlaşılan tutarın ödenmemesi üzerine kamu alacağının gecikme faizi ile birlikte tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Borçlar Kanunu'nun müteselsil sorumluluğa ilişkin 141. maddesi hükmü açıklanmak suretiyle olayda, dava konusu ödeme emrine dayanak ihbarnamenin, borçtan davacı ile müteselsil sorumlu olan …'e 17/02/2015 tarihinde tebliğ edildiği, cezalı tarhiyata karşı anılan kişi tarafından yapılan başvuru üzerine uzlaşmaya

varıldığı, uzlaşılan kamu alacağının ödenmemesi üzerine müteselsil sorumlu olan davacının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre bir sonraki aşama olan ödeme emri ile takip edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Asıl sürücü hakkında yürütülen soruşturma üzerine kamu davasının açıldığı, davacı hakkında ise herhangi bir kamu davasının açılmadığı, iştirak edilmeyen kaçakçılık suçu nedeniyle müteselsil sorumluluk hükümlerine göre sorumluluğundan bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ VEDAT GÜNDÜZ'ÜN DÜŞÜNCESİ : Davacıya ihbarnamenin tebliğine ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği ve dolayısıyla kesinleşmiş amme alacağının somut bir biçimde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Belirtilen nedenle, mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına, Emniyet Birimlerince yapılan aramada asıl sürücünün dava dışı …davacının ise yedek sürücü olduğu posta ana dağıtım aracında yurtdışı menşeli sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası kapsamında takdir komisyonu kararına istinaden 2014 yılının Eylül dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezası hakkında, dava dışı asıl sürücü tarafından yapılan uzlaşmaya başvuru sonucu uzlaşılan tutarın ödenmemesi üzerine kamu alacağının gecikme faizi ile birlikte tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istenilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil Sorumluluk ve Ceza Uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 5. fıkrasında, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca

kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına; her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve 2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar) G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisinin resen tarh edileceği, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı hükmü yer almıştır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcunun olmadığı veya kısmen ödediği ya da zamanaşımına uğradığı iddialarıyla, ödeme emrinin iptali istemiyle dava açabileceği hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen mevzuat ile birlikte dosyanın incelenmesinden; 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 5. fıkrasındaki müteselsil sorumluluk, "bulunduran" ile "imal ve ithal edenler" arasında olup, mahkemenin sigara bulundurulduğu tespit edilen aracın asıl sürücüsü ile yedek sürücü konumunda bulunan davacı arasında müteselsil sorumluluk olduğuna dair yargısına katılma olanağı bulunmamaktadır. Öte yandan, davaya konu ödeme emrinin düzenlenmesinden önce TAPDK raporuna dayanılarak davacı hakkında verilecek takdir komisyonu kararını müteakiben tarhiyatın ihbarname ile bildirilmesi gerekirken, Mahkemenin ara kararına cevaben İdarece davacıya ayrıca ihbarnamenin tebliğ edilmediğinin belirtildiği, temyize cevap dilekçesinde de ihbarnamenin tebliğine ilişkin herhangi bir belgenin ibraz edilmediği; dolayısıyla, kesinleşmiş amme alacağının varlığının somut bir biçimde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, "müteselsil sorumluluk" hükümlerine göre doğrudan ödeme emri düzenlemesinde hukuka uyarlık; davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında ise yasal isabet bulunmamıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.- Temyiz isteminin kabulüne,

2.- Malatya Vergi Mahkemesinin 18/03/2016 tarih ve E:2015/1090, K:2016/209 sayılı kararının BOZULMASINA, 3.- Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4.- Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 5.- 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.