7. Daire: İdari İtiraz

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2015/1587 Karar No : 2019/5372 Anahtar Kelimeler : -İdari İtiraz Özeti : Uzlaşma talebinde bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresinin duracağının belirtilmesine ve uzlaşma başvurusu kapsamında olmayan işlemlere karşı uzlaşmaya başvurulması halinde itiraz süresinin durmayacağı yolunda kısıtlayıcı bir düzenlemeye de yer verilmemesine karşın, idari itirazın süre yönünden reddinde isabet bulunmadığı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Gıda Petrol Ürünleri Madencilik Nakliyat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : Ticaret Bakanlığı adına Kapıköy Gümrük Müdürlüğü İSTEMİN KONUSU : Van Vergi Mahkemesinin 23/01/2015 tarih ve E:2014/214, K:2015/88 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli 30/11/2011 tarih ve 1748 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak ibraz edilen ''Form A'' menşe belgesinin sahte olduğunun tespit edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanan para cezaları kararlarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Dava konusu gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanan para cezalarının uzlaşma kapsamında olmadığı, bu nedenle uzlaşma başvurusunun 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen onbeş günlük itiraz süresini durdurmasının mümkün olmadığı, yapılan itiraz başvurusunun reddi üzerine açılan davada, Kanun'da öngörülen sürede itiraz yoluna başvurulmadığından, tahakkukun hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uzlaşma başvurusunda bulunulduğundan itiraz süresinin durduğu, uzlaşma talebinin reddi üzerine yasal süre içinde itiraz yoluna başvurulduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ MEHMET ÜMİT YUSUFOĞLU'NUN DÜŞÜNCESİ : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 244. maddesine göre, davacının usulüne uygun uzlaşma talebinde bulunduğu, uzlaşma talebinin reddine yönelik idarece yapılan tahakkuk ve hesaplanan para cezalarının uzlaşma kapsamında olmadığı yolundaki cevabi yazının davacıya tebliği üzerine, davacının Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen itiraz süresi içinde itiraz yoluna başvurduğu anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli 30/11/2011 tarih ve 1748 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak ibraz edilen ''Form A'' menşe belgesinin sahte olduğunun tespit edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile bu vergiler üzerinden hesaplanan para cezaları kararlarına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5911 sayılı Kanun ile değişik 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebileceği; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında itirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 6111 sayılı Kanun ile değişik 244. maddesinin 1. fıkrasında, beyan ile gümrük idaresince yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları ile bu Kanun'da ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen cezalar hakkında; yükümlü veya ceza muhatabı tarafından, söz konusu eksiklik veya aykırılıkların kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten veya kanun hükümlerini yanlış yorumlamaktan kaynaklandığının veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idarenin bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde yükümlüler veya cezanın muhatabı ile uzlaşabileceği; uzlaşma talebinin, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde, henüz itiraz başvurusu yapılmamış gümrük vergileri ve cezalar için yapılacağı; uzlaşma talebinde bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresinin duracağı, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde sürenin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı, ancak sürenin bitimine üç günden az kalmış olması halinde sürenin üç gün uzayacağı, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamayacağı; 2. fıkrasında, gümrük vergileri alacakları ile cezaların, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinde yer alan kaçakçılık suçlarına ve kabahatlerine ilişkin olması halinde bu madde hükmünün uygulanamayacağı; 4. fıkrasında, gümrük uzlaşma komisyonlarının tutacakları uzlaşma tutanakları kesin olup gereğinin idarece derhal yerine getirileceği; yükümlü veya ceza muhatabının, üzerinde

uzlaşılan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açamayacağı ve hiçbir mercie şikâyette bulunamayacağı hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anılan mevzuat hükümlerine göre, ilgililer vergi tahakkukuna veya ceza kesme işlemine karşı, Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinde öngörülen usuller uyarınca itiraz başvurusunda bulunarak ve yine aynı maddede yazılı mercilerce tesis edilecek olumsuz işlemlerin tebliği üzerine yargı yoluna başvurabilecekleri gibi, aynı Kanun'un 244. maddesi uyarınca uzlaşma yoluna giderek uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde, 242. madde uyarınca idari itiraz yolunu işleterek tesis edilen olumsuz işlemlere yönelik dava açabileceklerdir. Dosyanın incelenmesinden; 06/01/2014 tarihinde tebliğ edilen tahakkuk ve para cezası kararlarının tebliğ edilmesi üzerine, davacı tarafından 15/01/2014 tarihinde idare kayıtlarına giren dilekçe ile uzlaşma başvurusunda bulunulduğu, yapılan tahakkuk ve hesaplanan para cezasının 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesi kapsamında olduğundan, bu nedenle uzlaşma yoluna başvurulamayacağından bahisle talebin reddine ilişkin işlemin, davacıya 31/01/2014 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine 03/02/2014 tarihinde davacı tarafından tahakkuk ve para cezası kararlarına karşı Bölge Müdürlüğüne itiraz başvurusunda bulunulduğu ve reddine dair işleme karşı işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, tahakkuk ve para cezası kararlarında uzlaşma yoluna başvurulamayacağına dair bir ibarenin bulunmaması nedeniyle, yapılan tahakkuk ve hesaplanan para cezasının uzlaşma başvurusuna konu edilemeyeceğinin davacının bilgisi dahilinde olduğunun kabulüne olanak bulunmamaktadır. Öte yandan, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde uzlaşma talebinde bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresinin duracağının belirtilmesine karşın, uzlaşma başvurusu kapsamında olmayan işlemlere karşı uzlaşmaya başvurulması halinde itiraz süresinin durmayacağı yolunda kısıtlayıcı bir düzenlemeye de yer verilmediğinden, uzlaşma yoluna başvurulamayacağının belirtilmesi üzerine, kalan süresi içerisinde yapılan başvurunun reddine dair işlemin, Mahkemece esasının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, alacağın uzlaşma kapsamında olmadığından hareketle idari itiraz başvurusuna dair sürenin durmayacağı ve bu süre geçirildikten sonra yapılan başvuru üzerine tesis edilen işlemin esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Van Vergi Mahkemesinin 23/01/2015 tarih ve E:2014/214, K:2015/88 sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.