6. Daire: Yapı Denetim Faaliyetinin Durdurulması, Resmi Gazete’de İlan Edilerek Siciline İşlenmesinin Düzenleyici İşlem Olarak Değerlendirilmesi, İlgililere Bizzat Tebliğ Edilmesi

T.C. D A N I Ş T A Y Altıncı Daire Esas No : 2018/3542 Karar No : 2020/4476 Anahtar Kelimeler: -Yapı Denetim Faaliyetinin Durdurulması, -Resmi Gazete’de İlan Edilerek Siciline İşlenmesinin Düzenleyici İşlem Olarak Değerlendirilmesi, -İlgililere Bizzat Tebliğ Edilmesi Özeti : 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında yapı denetim elemanı olarak görev yapan davacının denetim faaliyetinin bir yıl süreyle durdurulması işleminin Resmi Gazete'de ilan edilerek siciline işlenmesinin düzenleyici işlem olarak değerlendirilemeyeceği, 4708 sayılı Yasa uyarınca kurulan yapı denetim şirketlerinde yapı denetim elemanı olarak görev yapan meslek mensuplarına yine aynı Kanunda sayılan hallerde verilmesi öngörülen cezalara ilişkin işlemlerin niteliği itibariyle kişiye özgü, somut nitelikli ve sadece kişinin hukuki durumunda değişiklik yapan işlemler olduğu, ilgilerine bizzat tebliğ edilmesi gerektiği, bu tür işlemlerin Resmi Gazete'de yayımlanmasının ise 3. kişilere bildirim niteliği taşımadığı hakkında. Temyiz Eden (Davacı) : … Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davalı) : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Vekili : Hukuk Müşaviri … İstemin Konusu : Ankara 9. İdare Mahkemesinin 31/10/2017 tarih ve E:2017/2863, K:2017/3171 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci: Dava Konusu İstem: Proje denetçisi mimar olan davacının denetim faaliyetinin 4708 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile

geçici olarak durdurulmasına ilişkin 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlem ile bu işlemin kaldırılması için yapılan 19/06/2012 tarihli başvurunun reddine ilişkin 26/07/2012 tarih ve 5469 sayılı işlemin iptali iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Temyize konu kararda; davacı tarafından, denetim faaliyetlerinin bir yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin kaldırılması için davalı idareye yapılan 19/06/2012 tarihli başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu, söz konusu başvurunun idari dava açma süresi içinde yapılması gerektiği, dolayısıyla, denetim faaliyetlerinin bir yıl süre ile geçici durdurulmasına ilişkin işlemin kaldırılması için işlemi öğrendiğini beyan ettiği 26/12/2011 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açması ya da 11.madde anlamında başvuru yapması gerekirken bu süreye uymayarak dava açma süresinde davayı açmadığı, dava konusu işleme karşı itiraz niteliğinde olan 19/06/2012 tarihli dilekçe ile yapılan başvurusunun reddine dair dava konusu 26/07/2012 tarih ve 5469 sayılı işlemin de dava açma süresini canlandırmayacağı, bu itibarla; davacı tarafından, denetim faaliyetlerinin bir yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin işlemin öğrenildiğini beyan ettiği tarih olan 26/12/2011 tarihinden itibaren itibaren 60 gün içerisinde idare mahkemesinde iptal davası açılması veya 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idareye başvurarak maddede öngörülen süreci işletmek suretiyle dava açılması gerekirken bu sürelerin geçirilmesinden sonra 14/08/2012 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi hukuken mümkün olmadığı sonucuna varılarak reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Temyize konu idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Danıştay Tetkik Hakimi Kazım Bal'ın Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Davacının 4708 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca yapı denetim faaliyetlerinin bir yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin işlemin 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı söz konusu işlemin düzeltilmesi ve denetim faaliyetlerinin bir yıl süre ile geçici durdurulması kararının kaldırılması istemiyle 19/06/2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye yapılan başvurunun 26/07/2012 tarih ve 5469 sayılı davalı idare Yapı İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle Ankara 8. İdare Mahkemesinin E:2012/1329 (bozma üzerine E:2016/3996) esasına kayden dava açıldığı, öncesinde 3/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle de Ankara 9. İdare Mahkemesinin E:2015/330 sayılı dosyasında dava açıldığı, istem üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesinin E:2017/1173, K:2017/985 sayılı kararı ile Ankara 8. İdare Mahkemesinin E:2016/3996 esasına kayıtlı dosya ile Ankara 9. İdare Mahkemesinin E:2015/330 esasına kayıtlı dosyası arasında bağlantı bulunduğuna karar verilerek dosyanın Ankara 9. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. 23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16.12.2011 tarih ve 8712 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesince verilen 08/03/2012 tarihli, E:2012/362, K:2012/265 sayılı kararı ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, bu karar Dairemizin 21/03/2013 tarih ve E:2012/4564, K:2013/1869 sayılı kararı ile bozulmuş ve Dairemizin 23/12/2014 tarih ve E:2013/8966 K:2014/9247 sayılı kararı ile de karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir. Ankara 9. İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak 31.10.2017 tarih ve E:2015/330 K:2017/3190 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. İlgili Mevzuat: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kuralı yer almıştır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Yapı denetim kuruluşlarından, bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3’üncü maddenin son

fıkrası ile 6’ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti, yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. Durdurma kararı, Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri, bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Meslek odaları, bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar." hükmüne yer verilmiştir. Hukuki Değerlendirme: 4708 sayılı Yasa uyarınca verilen yasaklama kararı niteliği gereği öznel işlemdir. Bu işlemin Resmi Gazete'de yayımlanmasının bu işlemin niteliğini değiştirmeyeceği gibi yayım ile muhatabına tebliğ edilmiş sayılacağına ilişkin yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacının denetim faaliyetinin bir yıl süreyle durdurulması işleminin 4708 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilerek, sicillerine işlendiği, ancak bu işlemin davacıya tebliğ edildiğine ya da davacı tarafından öğrenildiğine ilişkin bilginin dosyada yer almadığı, davacı tarafından dava konusu işlemin kaldırılması istemiyle 19/06/2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye yapılan başvurunun 26/07/2012 tarih ve 5469 sayılı davalı idare işlemi ile reddedilmesi ve bu işlemin davacıya 02.08.2012 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine yasal dava açma süresi içinde 14.08.2012 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdare hukukunda soyut, bir defa tesis edilmekle sona ermeyen ve belli konumdaki birden fazla kişinin hukuki durumunu etkileyen düzenleyici işlemler, niteliği itibariyle genel ilan vasıtaları ile ilgililere duyurulurken, kişiye özgü, daha somut nitelikteki bireysel işlemlerin bizzat ilgilisine tebliği zorunludur. Her ne kadar dava konusu işlem İdare Mahkemesince düzenleyici işlem olarak değerlendirilmiş ise de, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca kurulan yapı denetim şirketlerinde yapı denetim elemanı olarak görev yapan meslek mensuplarına yine aynı Kanunda sayılan hallerde verilmesi öngörülen cezalara ilişkin işlemler niteliği itibariyle kişiye özgü, somut nitelikli ve sadece kişinin hukuki durumunda değişiklik yapan işlemler olup yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca ilgilerine bizzat tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bu tür işlemlerin Resmi Gazete'de yayımlanması ise 3. kişilere bildirim niteliği taşımadığından, bu tarih esas

alınarak davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu durumda, dava açma süresi içerisinde açılan davanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, aksine değerlendirmeye dayanılarak verilen temyize konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir. Karar Sonucu : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin temyize konu Ankara 9. İdare Mahkemesinin 31/10/2017 tarih ve E:2017/2863, K:2017/3171 sayılı kararının bozulmasına, 3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.