6. Daire: İmar Durumu Belgesi, 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Nazım ve Uygulama İmar Planı, Uygulama İmar Planlarının Uygulamaya Esas Planlar Olması

T.C. D A N I Ş T A Y Altıncı Daire Esas No : 2016/183 Karar No : 2020/5937 Anahtar Kelimeler: -İmar Durumu Belgesi, -1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, -Nazım ve Uygulama İmar Planı, -Uygulama İmar Planlarının Uygulamaya Esas Planlar Olması Özeti : İmar durumu belgesinin taşınmazın uygulama imar planındaki fonksiyonunu ve yapılaşma koşullarını gösteren bir belge olduğu, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı bulunan, ancak nazım ve uygulama imar planı bulunmayan alanda imar durum belgesi verilemeyeceği hakkında. Temyiz Eden (Davalı) : Milas Belediye Başkanlığı Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davacı) : … Vekili : Av. … İstemin Konusu : Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28/05/2015 tarih ve E:2014/1019, K:2015/652 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci: Dava Konusu İstem: Muğla ili, Milas ilçesi, Meşelik köyü, … mevkii, … parsel sayılı taşınmaza imar durum belgesi ve inşaat izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 23.07.2014 tarihli, 18596 sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak Muğla İl Özel İdaresi tarafından 29.04.2011 tarihli, Milas Belediye Başkanlığı tarafından da 29.07.2011 tarihli imar durum belgelerinin verildiği, anılan belgelerin verilmesinden sonra taşınmazın yapılaşma koşullarında bir değişiklik bulunmadığı, bu nedenle anılan taşınmaz için yeniden imar durumu verilmemesinin uygun olmadığı ve taşınmazın 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında (ÇDP) kentsel yerleşik alanda kalmasının o taşınmaza imar durum belgesi verilmesine engel bir durum teşkil etmeyeceği, yürürlükteki mevcut imar planlarına göre imar durum

belgesi verilmesi ya da imar durum belgesi verilemeyecek ise gerekçesini belirtmek suretiyle reddedilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Dava konusu parselin bulunduğu alanda 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planların bulunmadığı, taşınmazın 1/100.000 ölçekli Aydın-Denizli-Muğla ÇDP'nda kentsel yerleşik alan, önemli doğa alanı, turizm merkezi alanı fonksiyonlarında kaldığı, anılan ÇDP'nın 7.6 sayılı notunda 1/100.000 ölçekli Aydın-Denizli-Muğla ÇDP'nın yürürlüğe girmesinden sonra ölçeğine bakılmaksızın mevcut tüm çevre düzeni planlarının yürürlükten kaldırıldığı, yapılacak alt ölçekli planlarda 1/100.000 ölçekli Aydın-Denizli-Muğla ÇDP hükümlerinin geçerli olacağı düzenlemesine yer verildiği, bu nedenle 27.09.2013 tarihinli imar durumunun dayanağı olan 1/25.000 ölçekli ÇDP'nın yürürlükte olmadığı, alt ölçekli planları bulunmayan alanda imar durumu verilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Büşra Elligıram'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Davacı tarafından imar durum belgesi ve inşaat izni verilmesi için yapılan başvuru üzerine Milas Belediye Başkanlığınca 29.07.2011 tarihinde imar durum belgesi verilmiş, davacı tarafından yapı ruhsatı süresi içesinde inşaata başlanmaması üzerine ruhsat süresi geçtikten sonra yeniden imar durum belgesi talebinde bulunulmuş, Muğla İl Özel İdaresince 27.09.2013 tarihinde yeniden imar durum belgesi verilmiştir. İkinci kez imar durum belgesi alındıktan sonra yapılmak istenen inşaatın mimari projesi yaptırılmış, 30.12.2013 tarihinde ruhsat alınarak inşaata başlama aşamasına gelinmiştir. Ancak bu aşamada, 6360 sayılı Yasa uyarınca Muğla İl Özel İdaresi kapanmış, ruhsat verme yetkisi Milas Belediye Başkanlığına geçmiş, bu nedenle de imar durum belgesinin yenilenmesi istemiyle 25.06.2014 tarihinde Milas Belediye Başkanlığına başvuru yapılmıştır.

Milas Belediyesinin 23.07.2014 tarih ve 18596 sayılı işlemiyle, bahse konu taşınmazın imar planı dışında kaldığı, bu nedenle imar durum belgesi verilmeyeceği, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına göre taşınmazın kentsel yerleşik alan kullanımında kaldığı gerekçesiyle reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İlgili Mevzuat: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının II) bendinde, "İmar durum belgesi: Bir parselin; Kanun, uygulama imar planı, plan notları ve bu Yönetmelikte yer alan kullanım kararlarını ve yapılaşma şartlarını içeren, yapının inşa edileceği imar parselini sınır ve boyutlarıyla gösteren belgeyi, (...) ifade eder." düzenlemesine yer verilmiştir. İşlem tarihinde yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 24. maddesinde, "Bir parselin bulunduğu imar adasına ait parselasyon planı yapılıp belediye encümenince kabul edilip tapuya tescil edilmeden o adadaki herhangi bir parsele yapı ruhsatı verilemez. (....) Ancak, iki tarafında imar planı ve mevzuatına aykırı olmamak şartı ile yapılmış bina veya bir tarafında böyle bir bina ile diğer tarafında plana göre tespit edilmiş bir yol bulunan arsalardan, plan ve yönetmeliğin diğer şartlarına aykırı olmamak kaydı ile, bu Yönetmelikteki parsel büyüklükleri ile ilgili hükümlere uymaksızın yapı yapılmasına izin verilir." kuralına yer verilmiştir. Hukuki Değerlendirme: Davaya konu işlemde, taşınmazın bulunduğu alanda nazım imar planı ve uygulamaya esas alınabilecek uygulama imar planı bulunmadığı, bu nedenle imar durum belgesinin verilemeyeceği belirtilmiş, taşınmazın 1/100.000 ölçekli ÇDP'nda kentsel yerleşik alan lekesinde kaldığı ifade edilmiştir. 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının uygulamaya esas planlar olması nedeniyle parselasyon, ruhsat, kamulaştırma, imar durumu gibi uygulama işlemlerinin bu planlara dayanılarak yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. İmar planlarının hazırlanması sonrasında imar planında öngörülen yapılaşma şartlarına uygun yapı yapılmak üzere, düzgün parseller oluşturulması amacıyla parselasyon işlemi yapılmaktadır. Yapı ruhsatının ise imar planı sonrasında yapılan parselasyon işlemi ile oluşan imar parsellerine yönelik olarak verilmesinin yapılaşma sürecinde şehircilik ilkelerine en uygun yaklaşım olduğu açıktır. Uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/100.000 ölçekli ÇDP'nda kentsel yerleşik alan kullanımında kaldığı ancak, nazım ve uygulama imar planları

bulunmadığından imar durum belgesi verilemeyeceği, zira imar durumu belgesinin taşınmazın uygulama imar planındaki fonksiyonunu ve yapılaşma koşullarını gösteren bir belge olduğu hususları gözetildiğinde davanın reddi yolunda karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. Karar Sonucu : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28/05/2015 tarih ve E:2014/1019, K:2015/652 sayılı kararının bozulmasına, 3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.