6. Daire: 1/1000 Ölçekli Plan, Kamulaştırma, Üst Ölçekli Planı Bulunmayan

T.C. D A N I Ş T A Y Altıncı Daire Esas No : 2014/3705 Karar No : 2019/3494 Anahtar Kelimeler : -1/1000 Ölçekli Plan, -Kamulaştırma, -Üst Ölçekli Planı Bulunmayan Özeti : Parsele ilişkin 1/5000 ölçekli planın yargı kararıyla iptal edildiği dikkate alındığında, üst ölçekli planı bulunmayan 1/1000 ölçekli plana göre kamulaştırma yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında. Temyiz Eden (Davacı) : … Karşı Taraf (Davalı) : Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. … İstemin Konusu : Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin 20/12/2013 tarih ve E:2013/429, K:2013/1123 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci: Dava Konusu İstem: Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, …Mahallesi, … pafta, … ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların 1/1.000 ölçekli koruma amaçlı imar planında belediye hizmet alanında (termal tesis) kaldığından bahisle kamulaştırılmasına ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeninin 14/12/2011 tarih ve 1368 sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Temyize konu kararda; davacı tarafından anılan parsellerin bulunduğu alana ilişkin 1/5.000 ölçekli koruma amaçlı revizyon nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada Eskişehir 1. İdare Mahkemesi 07/11/2013 tarih ve E:2012/266, K:2013/940 sayılı kararı ile anılan nazım imar planı iptal edilmiş ise de, kamulaştırma işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli imar planının dava konusu edilmemesi nedeniyle halen yürürlükte olduğu, bu durumda, yürürlükte olan 1/1.000 ölçekli uygulama imar plana göre yapılan dava

konusu kamulaştırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları: Üst ölçekli nazım imar planı iptal edilmiş olup dava konusu kamulaştırma işleminin de dayanağı kalmadığından hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Mustafa Köken'in Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay: Eskişehir İli, Odunpazarı İlçesi, … Mahallesi, … pafta, …ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların 1/1.000 ölçekli koruma amaçlı imar planında belediye hizmet alanında (termal tesis) kaldığından bahisle belediye encümeni tarafından kamulaştırma kararı alınmıştır. Davalı idare tarafından Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde E:2013/105 sayılı dosya ile kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davası açılması üzerine sözkonusu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İlgili Mevzuat: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesine, nazım imar planları; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan planları, uygulama imar planları ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren planlar olarak tanımlanarak planlar arasındaki hiyerarşik sıralama vurgulanmış, aynı Yasanın "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe

Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelere yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde ilanlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü yer almıştır. Hukuki Değerlendirme: Yukarıdaki hükümlere göre alt ölçekteki imar planlarının üst ölçekteki imar planlarıyla uyumlu olacağı, nazım imar planlarının bölge ve çevre düzeni planlarına, uygulama imar planının da bölge ve çevre düzeni planları ile nazım imar planına aykırı düzenlemeler getiremeyeceği açıktır. Davacı tarafından anılan parsellere yönelik olarak açılan davada, Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin 07/11/2013 tarihli, E:2012/266, K:2013/940 sayılı kararıyla, gerekli sosyal ve fiziki dokuya ilişkin yeterli düzeyde analiz çalışmalarının yapılmaması, halk katılımının sağlanamamış olması ve mülkiyet değişimine zorlamada kamu yararı görülmemesi nedeniyle şehircilik ilkeleri, planlama teknikleri, kamu yaran ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmayan 1/5.000 ölçekli koruma amaçlı revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinin 14/07/2011 tarih ve 232 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir. Anılan karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/10/2018 tarihli, E:2014/1456, K:2018/8559 sayılı kararıyla onanmıştır. Bu durumda, anılan parsellere ilişkin 1/5.000 ölçekli koruma amaçlı revizyon nazım imar planının iptaline karar verildiği dikkate alındığında, üst ölçekli planı bulunmayan 1/1.000 ölçekli plana göre söz konusu parsellerin belediye hizmet alanında kaldığından bahisle kamulaştırılmasına ilişkin 14/12/2011 tarih ve 1368 sayılı Eskişehir Büyükşehir Belediye Encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Karar Sonucu: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin 20/12/2013 tarih ve E:2013/429, K:2013/1123 sayılı kararının bozulmasına, 3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 03/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.