5. Daire: Süre, Mücbir Sebep, Covid-19

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5580 Karar No : 2021/2566 Anahtar Kelimeler : -Süre, -Mücbir Sebep, -Covid-19 Özeti : Davacı vekili tarafından İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu otuz günlük yasal süre geçirildikten sonra yapılmış olmakla birlikte, söz konusu sürenin son günü itibarıyla Covid-19 kapsamında temaslı durumunda bulunması nedeniyle karantinada olduğunun, daha sonra yapılan testin pozitif çıkması üzerine hastanede yattığının ve karantina sürecinin devam ettiğinin beyan edildiği ve PCR testi sonucunun sunulduğu görüldüğünden, davacı tarafın beyanında belirttiği hususlar araştırılarak ilgili belgeler temin edildikten sonra mücbir sebep şartları da gözetilerek karar verilmesi gerekirken, bu hususlar yerine getirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak verilen istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Milli Eğitim Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri … İSTEMİN KONUSU : Ankara Bölge İdare Mahkemesi 14. İdare Dava Dairesinin 15/04/2021 tarih ve E:2021/11654, K:2021/1095 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan

başvurunun reddine dair 27/06/2019 tarihli ve 2019/29028 sayılı işlemin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Ankara 25. İdare Mahkemesinin 12/10/2020 tarih ve E:2019/3418, K:2020/2471 sayılı kararında; davacının durumunun değerlendirilmesinde ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülüp kararda aktarılan Komisyon tespiti ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller birlikte dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Komisyon kararında hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 14. İdare Dava Dairesinin 15/04/2021 tarih ve E:2021/11654, K:2021/1095 sayılı kararıyla; 21/10/2020 tarihinde tebliğ edilen Mahkeme kararına yönelik (30) günlük istinaf süresinin 20/11/2020 tarihinde sona ermesine karşın davacı vekili tarafından, istinaf süresi geçirildikten sonra 22/12/2020 tarihinde istinaf talebinde bulunulduğu belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından; 20/11/2020 tarihinde Covid kapsamında temaslı durumu nedeniyle karantinada olduğu, daha sonra ise rahatsızlandığı, 24/11/2020 tarihinde yapılan testin pozitif çıkması üzerine hastanede yattığı ve karantina sürecinin devam etmesi nedeniyle istinaf yoluna süresinde başvuramadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; kararın usul ve hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ AYŞE AKDENİZ İLASLAN'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 695 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun 27/06/2019 tarihli ve 2019/29028 sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz."; 2. fıkrasında, "İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir." düzenlemelerine; aynı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2’nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir."; 7. fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3’üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6’ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, idare mahkemesi kararlarına karşı kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği açıktır. Kanunda yazılı sürede başvuru yapılması hukuki belirlilik ve idari istikrar ilkeleri gereği esas olmakla birlikte, bazen öngörülemeyen mücbir sebep sayılan durumların ortaya çıkması durumunda hak arama özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkının niteliği ve önemi itibariyle ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir. Mücbir sebep, hukukta görevin, taahhüdün ve sorumluluğun yerine getirilmesine engel teşkil edebilecek nitelikte bulunan ölüm, salgın hastalık ve buna benzer hallerdir. Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek nitelikte olması gerekmektedir. Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 salgını, 11/03/2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütünce “pandemi" (Bir hastalığın veya enfeksiyon etkeninin ülkelerde, kıtalarda, hatta tüm dünya gibi çok geniş bir alanda yayılım göstermesi) olarak ilan edilmiştir. Ülkemizde Covid-19 vakası ise ilk olarak Mart 2020 tarihinde tespit edilmiş olup, salgınla mücadele kapsamında karantina, sokağa çıkma yasağı gibi birçok tedbir alınmıştır. Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi kararının 21/10/2020 tarihinde davacı vekiline elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği, istinaf başvuru süresinin son gününün 20/11/2020 tarihi olmasına rağmen bu karara karşı istinaf başvurusunun otuz günlük yasal süre geçirildikten sonra 22/12/2020 tarihli dilekçe ile yapıldığı, davacı vekili tarafından, 20/11/2020 tarihinde Covid-19 kapsamında temaslı durumu nedeniyle karantinada olduğu, daha sonra 24/11/2020 tarihinde yapılan testin pozitif çıkması üzerine hastanede yattığı ve karantina sürecinin devam ettiğinin beyan edildiği ve dilekçesi ekinde 24/11/2020 tarihli PCR testi sonucunun sunulduğu görülmüştür. Bu durumda, davacı tarafın beyanında belirttiği hususlar araştırılarak ilgili belgeler temin edildikten sonra mücbir sebep şartları da gözetilerek karar verilmesi gerekirken, bu hususlar yerine getirilmeden eksik incelemeye dayalı olarak verilen istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 14. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın reddine ilişkin Ankara 25. İdare Mahkemesinin 12/10/2020 tarih ve E:2019/3418, K:2020/2471 sayılı kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 14. İdare Dava Dairesinin 15/04/2021 tarih ve E:2021/11654, K:2021/1095 sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 14. İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 16/09/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.