5. Daire: Yargı Mensubu, Hâl Kağıdı, Objektiflik İlkesi

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2016/18871 Karar No : 2021/2161 Anahtar Kelimeler : -Yargı Mensubu, -Hâl Kağıdı, -Objektiflik İlkesi Özeti : Dava konusu hal kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" ve "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı bölümlerinde yer alan muhtelif başlıklara ilişkin olarak tam puan üzerinden düşük puan verilmesine neden olabilecek kanaatin oluşmasına etki eden değerlendirmelerin, davacının görev yaptığı Mahkemenin iş ve işlemlerinin denetlenmesi sonucu düzenlenen tavsiyeler listesindeki tespit ve önerilerle ortaya konulmadığı gibi, bu hususta başkaca somut bilgi ve belgenin de mevcut olmadığı anlaşıldığından, dava konusu hal kağıdının objektif olarak düzenlenmediği ve bu nedenle de hukuka aykırı olduğu hakkında. KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI): … KARŞI TARAF (DAVALI) : Hakimler ve Savcılar Kurulu VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 25/10/2013 tarih ve E:2013/405, K:2013/914 sayılı kararının onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 08/05/2014 tarih ve E:2014/2266, K:2014/4358 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacının, Kartal Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptığı dönemde "Kişisel ve sosyal özellikleri" başlıklı bölümü 85 puan ve "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı bölümü 68 (orta) olarak düzenlenen 28/05/2010 tarihli müfettiş hal kağıdının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 25/10/2013 tarih ve E:2013/405, K:2013/914 sayılı kararında; dosyada bulunan denetim raporu, öneriler listesi, hal kağıdı dayanak belgesi, iş cetvelleri ve inceleme tutanaklarının değerlendirilmesinden, davacının hal kağıdının orta düzenlenmesine dayanak teşkil eden gerekli somut nedenlerin bulunduğu, dolayısıyla 2010 yılı hal kağıdının denetim raporu ve öneriler listesi ile uyumlu olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Daire Kararının Özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 08/05/2014 tarih ve E:2014/2266, K:2014/4358 sayılı kararıyla, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; önceki yıllara ilişkin hal kağıtlarının ve Başsavcılık sicil notlarının iyi düzeyde olduğu, "terfiye layıktır" şeklinde görüş belirtildiği, hakkında düzenlenen hal kağıdının objektif kriterlerden uzak, hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı, kalem personeli ile ilgili olarak tarafına verilmiş bir görev olmamasına rağmen hal kağıdında bu konuda 10 üzerinden 7 puan verildiği, yoğun bir iş yükü altında işlerini aksatmadan çalıştığı, mesai saatleri dışında da çalışmaya devam etmesine rağmen hal kağıdında mesaiye riayeti ile ilgili 10 üzerinden 8 puan verildiği, 2010 yılı hal kağıdında mesleki bilgi ve çalışmalarına ilişkin diğer kriterlerin ise somut bilgi ve belge olmaksızın düşük puan verilerek düzenlendiği ileri sürülerek Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ LÜTFÜ YEĞİN'İN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, Daire kararının kaldırılması ve dava konusu işlem hukuka aykırı olarak tesis edildiğinden, Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay İkinci Dairesinin 08/05/2014 tarih ve E:2014/2266, K:2014/4358 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu 28/05/2010 tarihli müfettiş hal kağıdı, davacının Kartal Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptığı 28/01/2008-16/02/2010 tarihleri arasındaki döneme ilişkindir. Söz konusu hâl kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" başlıklı bölümünde; her bir özellik 10 puan üzerinden olmak üzere, "Sağlık durumu"nun 10, "Kılık ve kıyafeti"nin 7, "Söz ve davranışları ile temsil yeteneği"nin 7, "Dürüstlük ve tarafsızlığı ile mesleğin vakar ve haysiyetini koruması"nın 10, "Kötü alışkanlıklarının bulunmaması"nın 10, "Menfaatine düşkün olmaması"nın 10, "Şahsı ve ailesi itibarıyla çevrede bıraktığı intiba"nın 10, "Daire arkadaşları, iş sahipleri ve halkla olan ilişkileri"nin 8, "Kalem personeli üzerindeki etkinliği"nin 8, ve "Mesaiye riayeti"nin 8 puanla değerlendirildiği ve toplam 100 puan üzerinden 85 puan verildiği, "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı bölümünde ise; "Ağır cezalı suçlara karşı ilgisi ile soruşturmalara verdiği önem ve sonuçlandırmadaki gayreti, zorunlu haller dışında evrakı zabıtaya göndermemesi"nin 12 puan üzerinden 6, "İddianame, tebliğname ve benzer belgeleri usul hükümlerine, mevzuata ve oluşa uygun tarzda düzenleme hususundaki hassasiyeti"nin 13 puan üzerinden 9, "Kovuşturmaya yer olmadığına dair verdiği kararlardaki isabeti ve bunların yeterli gerekçeyi taşıması"nın 13 puan üzerinden 10, "Bakanlık genelge ve görüşleri ile mevzuat ve içtihatları takip alışkanlığı ve adayların yetiştirilmesindeki gayreti"nin 13 puan üzerinden 9, "Adliyenin idari işlerine ve kalem muamelatına ilgisi"nin 13 puan üzerinden 8, "Noter, yazı işleri müdürlükleri, emanet memurlukları ve paraya vazülyed görevlilerin yıllık denetimleri ile kasa hesaplarının kontrolü işlerine verdiği önem"in 12 puan üzerinden 9, "Kanun yollarına başvurma konusundaki gayret ve tutumu"nun 12 puan üzerinden 9, "Göreve bağlılığı"nın 12 puan üzerinden

8 puanla değerlendirildiği ve toplam 100 puan üzerinden 68 puan (orta) verildiği görülmüştür. Davacı tarafından, anılan hal kağıdının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2802 sayılı "Hakimler ve Savcılar Kanunu"nun "Derece yükselmesinin koşulları" başlıklı 21. maddesinin (c) bendinde, hâkimlik ve savcılık mesleğinde bulunanların derece yükselmelerinin yapılabilmesi için; ahlakî gidişleri, meslekî bilgi ve anlayışları, gayret ve çalışkanlıkları, gördükleri işlerin birikmesine sebep olup olmadıkları, çıkardıkları işlerin miktar ve mahiyetleri, göreve bağlılıkları ve devamları, üst merciler ve müfettişlerce haklarında düzenlenen hâl kâğıtları ve sicil fişleri, kanun yolu incelemesinden geçen işleri, örnek karar ve mütalâaları ve varsa meslekî eser ve yazıları ile katıldıkları meslek içi ve uzmanlık eğitimleri göz önünde tutularak Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca ilân edilen derece yükselme ilkelerinde aranan koşulları taşımaları gerektiği belirtilmiş; "Müfettişlerce verilecek hal kağıtları" başlıklı 24. maddesinde ise, adalet müfettişlerinin, denetimleri sırasında inceledikleri belgelere ve gözlemlerine dayanarak hakim ve savcılar hakkında düzenleyecekleri hal kağıtlarını ilgilinin gizli sicil dosyasına konulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderecekleri düzenlemesine yer verilmiştir. 24/01/2007 günlü, 26413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Hal kağıdının düzenlenmesi" başlıklı 88. maddesinde, hal kağıtları düzenlenirken, objektif ölçüler içinde kalınarak gizliliğe riayet olunmasına özen gösterileceği, ilgililer hakkında sağlam ve güvenilir kaynaklara dayanılarak ciddi ve titiz inceleme yapılacağı, tefahhusatın olumsuzluk içermesi halinde bu durumun gerektiğinde hal kağıdının ilgili bölümünde mümkün olduğu kadar kaynak gösterilerek anlatılacağı belirtilmiş; "Hal kağıtları hakkındaki genel ilkeler" başlıklı 89. maddesinde de, hal kağıtlarının, kimlik bölümünün Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 sayılı formda yer alan açıklama, kalan kısımlar içinse Yönetmelik ekindeki ilgili formlar esas alınarak tanzim edileceği, hal kağıtlarının, ilgilinin kimliği, kişisel ve sosyal özellikleri, mesleki bilgi ve çalışması, gerekiyorsa açıklama, müfettişin kanaati ve sonuç bölümlerinden oluşacağı, hal kağıdı formlarının düzenlenmesinde kişisel ve sosyal özellikleri ve mesleki bilgi ve çalışması bölümlerinde ayrı ayrı 100 üzerinden not takdir edileceği, kişisel ve sosyal özellikleri bölümüne ait bütün hanelerinin değerlendirmeye tabi tutularak doldurulmasının zorunlu olduğu, mesleki bilgi ve çalışması bölümünde sıfat yetki ve iş bölümüne göre ilgilinin sadece baktığı işle ilgili

olan hanelerin değerlendirmeye tabi tutulacağı, bu bölümdeki bütün hanelerin doldurulamaması halinde not dağılımının Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 sayılı formda gösterilen formüle göre yapılacağı, hal kağıtlarının kişisel ve sosyal özellikleri bölümünde verilen notun sonuç bölümünde sadece rakam ve yazı ile belirtileceği ve derece kısmında değerlendirmesinin yapılmayacağı, mesleki bilgi ve çalışması bölümünde belirtilen notların toplamının sonuç bölümünde rakam ve yazı ile yazılacağı, verilen bu nota göre derecelendirme yapılacağı, hal kağıdının müfettişlik mührü ile mühürlenerek imzalanacağı, mesleki çalışma ve başarısı bölümündeki notların ise, 49 ve aşağısının zayıf, 50-69 arasında olanın orta, 70-84 arasında olanın iyi, 85-100 arasında olanın da pekiyi kabul edilerek, ilgilinin mesleki bilgi ve çalışmasının belirleneceği ve bu hususun hal kağıdının sonuç bölümünün derece kısmına yazılacağı, müfettişin gerekli gördüğü izahat ve kanaatin, müfettişin kanaati ve sonuç, gerekiyorsa açıklama bölümünde belirtileceği, orta ve zayıf not takdir edilen hal kağıtlarında gerekli görülen açıklamalar yapılıp, dayanak belgelerin de ilave edileceği, eklerin hal kağıdının açıklama bölümünde gösterileceği, kuvvetli delil bulunmayan inceleme ve soruşturma konularına hal kağıdında değinilmeyeceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu hâl kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" bölümü yönünden incelenmesi: Dava konusu hâl kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" başlıklı bölümünde yer alan "Kılık ve kıyafeti" 7, "Söz ve davranışları ile temsil yeteneği"nin 7, "Daire arkadaşları, iş sahipleri ve halkla ilişkileri" 8, "Kalem personeli üzerindeki etkinliği" 8, "Mesaiye riayeti" 8 puanla değerlendirilmiştir. Hâl kağıtlarının "Kişisel ve sosyal özellikleri" bölümünün müfettişlerin gözlem ve kanaatlerine dayandığı, bu bölümdeki soruların cevaplandırılması sırasında olumsuz düşüncelerin, sicilin tüm hanelerini ilgilendirecek şekilde her zaman belgelendirilmesinin mümkün olamayacağı açık olmakla birlikte, hakim ve savcılık mesleği için son derece önemli olan bu özellikler için 10 tam puan üzerinden eksik puan verilmesini haklı kılacak, gözlem, kaynak ya da olgunun ne olduğunun, bu değerlendirmelere yol açacak kanaate nasıl varıldığının belirtilmesi, söz konusu değerlendirmenin dayanağının ortaya konulması gerekmektedir. Uyuşmazlıkta, dava konusu hâl kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" bölümünde yer alan ve 10 puan üzerinden değerlendirilen "Kılık ve kıyafeti", "Söz ve davranışları ile temsil yeteneği", "Daire arkadaşları, iş

sahipleri ve halkla olan ilişkileri", "Kalem personeli üzerindeki etkinliği" ve "Mesaiye riayeti başlıkları için 10 puandan düşük puan verilmesinin dayanağı ortaya konulamadığından, hâl kağıdının anılan bölümünde hukuka uyarlık görülmemiştir. Dava konusu hâl kağıdının "Mesleki Bilgi ve Çalışması" bölümü yönünden incelenmesi: Dava konusu hâl kağıdının "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı kısmının ise 68 puanla orta olarak düzenlendiği, Adalelet müfettişleri tarafından düzenlenen öneriler listesi ile davacıya ait dayanak belgenin birlikte incelenmesinden; "Soruşturmanın süratle tamamlanarak sonuçlandırılması ile delillerin baştan ve birlikte toplanması hususunda beklenen titizliğin her zaman gösterilmediği," yönündeki tespitle ilgili öneriler listesinde bu yönde 216 dosya bulunduğu, davacıya ait dayanak belge içeriğinde ise bu dosyalardan 16’sının davacıya ait olduğu, "Şüphelilerin kişisel, sosyal ve ekonomik durumları ile ilgili bilgilerin sorulup saptandıktan sonra tutanaklarına yazılması kuralına uyulmadığı" yönündeki tespitle ilgili öneriler listesinde bu yönde 71 dosya bulunduğu, davacıya ait dayanak belge içeriğinde ise bu dosyalardan 6’sının davacıya ait olduğu, "Şikayetçi veya mağdurlar tarafından verilen suç ihbarına ilişkin dilekçelerle kolluktan veya başka makamdan gelen soruşturma evrakının üzerine geliş tarihinin yazılmadığı" yönündeki tespitle ilgili öneriler listesinde bu yönde 160 dosya bulunduğu, davacıya ait dayanak belge içeriğinde ise bu dosyalardan 6’sının davacıya ait olduğu, "Görevli mahkemenin saptanmasında yanılgıya düşüldüğü" yönündeki tespitle ilgili öneriler listesinde bu yönde 55 dosya bulunduğu, davacıya ait dayanak belge içeriğinde ise bu dosyalardan 1’inin davacıya ait olduğu, Hal kağıdının düzenlendiği yıllara ilişkin davacıya ait iş cetvelinin incelenmesinden, devir eden 348, gelen 3253 olmak üzere toplam 3601 dosyası olduğu ve bu dosyaların 3089 adedini çıkardığı görülmüştür. Dava konusu hâl kağıdının "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı kısmı yukarıda yer verilen tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, iş başarısı açısından davacının emsallerine göre yetersizliğini, eksikliğini ortaya koyan bariz bir hususun bulunmadığı, davacıya yönelik getirilen eleştirilerin anılan hal kağıdının orta derecede düzenlenmesine gerektirecek nitelik ve ağırlıkta bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; uyuşmazlık konusu hal kağıdının "Kişisel ve sosyal özellikleri" ve "Mesleki bilgi ve çalışması" başlıklı bölümlerinde yer alan yukarıda belirtilen başlıklara ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde tam puan üzerinden düşük puanlama yapılmasına neden olabilecek kanaatin oluşmasına etki eden değerlendirmelerin, davacının görev yaptığı Mahkemenin iş ve işlemlerinin denetlenmesi sonucu düzenlenen tavsiyeler listesindeki tespit ve önerilerle ortaya konulmadığı gibi, bu hususta başkaca somut bilgi ve belgenin de mevcut olmadığı anlaşıldığından, dava konusu hal kağıdının objektif olarak düzenlenmediği sonucuna ulaşılmış ve bu nedenle de dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.- 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 2.- Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 25/10/2013 tarih ve E:2013/405, K:2013/914 sayılı kararının BOZULMASINA, 3.- Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 21/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.