4. Daire: Kabahatler Kanunu, İdari Para Cezası, Görevli Yargı Yeri

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2498 Karar No : 2024/4730 Anahtar Kelimeler : -Kabahatler Kanunu, -İdari Para Cezası, -Görevli Yargı Yeri Özeti : Kabahatler Kanunu uyarınca verilen idari para cezalarına karşı açılan davalardan, görevli yargı yerinin işleme dayanak mevzuata göre belirlenmesi gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Güngören Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesinin 07/05/2024 tarih ve E:2024/992, K:2024/1170 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacıya ait iş yerinin açma ve kapama saatlerine riayet etmeyerek 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6/b maddesine aykırı davranıldığının tespit edildiğinden bahisle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca 853.504,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Güngören Belediyesi Encümeni'nin 23/08/2023 tarih ve 2023/284 sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul 7. İdare Mahkemesince verilen 03/01/2024 tarih ve E:2023/2341, K:2024/5 sayılı kararda; her ne kadar dava konusu işlemde 2559 sayılı Kanun'un 6/b maddesine aykırı davranıldığı belirtilse de nihai olarak para cezasının Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca verildiği, dolayısıyla bu madde uyarınca verilen para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca

adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından, davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2559 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı itirazın İdare Mahkemelerinde açılacak davalarla yapılacağının anılan Kanun'da yer aldığı, hukuka ve mevzuata aykırı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : Selver DÜDÜKCÜ DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; … b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, … d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir. Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde

inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmü yer almaktadır." 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasında; "Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir." hükmü düzenlenmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının işletmecisi olduğu İstanbul İli, Güngören İlçesi, Mareşal Çakmak Mahallesi, … Caddesi … adresindeki "… Restaurant" unvanlı içkili lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinde yapılan denetim esnasında iş yeri açma ve kapatma saatlerine uyulmadığından bahisle 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (b) bendi uyarınca tekerrür hükmü de uygulanarak 853.504,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Güngören Belediye Encümeninin 23/08/2023 tarih ve 2023/284 sayılı kararının tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, dava konusu işlemde davacının 2559 sayılı Kanun'un 6/1-b maddesine aykırı harekette bulunduğunun tespit edildiği hususlarına yer verildiği, yine cezanın da aynı madde üzerinden verildiğinin açıkça belirtildiği, işlemin netice kısmında Kabahatler Kanunu'na atıf yapılmakla birlikte bu atfın cezanın 2559 sayılı Kanun'a göre verildiği gerçeğini değiştirmediği, Kabahatler Kanunu'nun kabahatlerle ilgili genel bir kanun olması nedeniyle encümen kararında atıf yapıldığı görülmüştür. Bu durumda; dava konusu işlemin 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca tesis edildiği, anılan Kanun maddesinde bu hüküm uyarınca verilen cezalara karşı 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabileceğinin belirtildiği saptandığından, dava konusu işlemin idari makamlarca tesis edilen kesin ve icrai bir idari işlem olması nedeniyle bakılan uyuşmazlığın idari yargının görev alanında olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesinin 07/05/2024 tarih ve E:2024/992, K:2024/1170 sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. KARŞI OY 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında; "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar." düzenlemesine yer verilmiştir. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; idari para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebileceği, itirazın idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmayacağı ve itiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığın 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca tesis edilen idari para cezasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, 2559 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına ilişkin davalarda İdare Mahkemelerinin verdiği kararların kesin olması nedeniyle, Bölge İdare Mahkemesince istinaf incelemesi yapılmasının hukuken mümkün olmadığı sonucuna varıldığından; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.