4. Daire: Aleyhe Hüküm Yasağı, Kanun Yoluna Başvuru Aleyhine

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/9066 Karar No : 2023/5123 Anahtar Kelimeler : -Aleyhe Hüküm Yasağı, -Kanun Yoluna Başvuru Aleyhine Özeti : Aleyhe hüküm verme yasağı ilkesi kapsamında, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilemeyeceği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Çankaya Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 09/03/2017 tarih ve E:2017/51, K:2017/129 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, Hilal Mahallesi, … Caddesi No: … adresinde bulunan "… Restaurant" adlı içkili lokantada canlı müzik izin belgesi bulunmadığı halde canlı müzik yapıldığından bahisle 2559 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca davacının 1.113,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına ve işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin 29/03/2016 tarih ve C:\2016\2013.15 sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Ankara 5. İdare Mahkemesince verilen 21/09/2016 tarih ve E:2016/1629, K:2016/2710 sayılı kararda; "2. Sınıf Lokanta" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan ve canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yapıldığı tespit edilen davacı şirkete ait işyerinde sadece bu faaliyetin menine

yönelik olarak işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, ruhsatlı bir şekilde faaliyet gösteren ve faaliyet konusu ile ilgili olarak herhangi mevzuata aykırılığı tespit edilmeyen işyerinin faaliyeten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, mevzuat hükümlerine göre izne tabi olan canlı müzik faaliyetinin izin alınmaksızın yapıldığının dosya içeriği ile sabit olduğu dikkate alındığında, bu eylem nedeniyle 2559 sayılı Kanun’un 6'ncı maddesi uyarınca para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten menine ilişkin kısmının iptaline, davanın para cezası verilmesine yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Bölge İdare Mahkemesince; izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle, canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle, davacının işletmekte olduğu lokanta faaliyet konulu işyerinin, Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının canlı müzik izin belgesi almasının zorunlu olduğu, işyerine ait canlı müzik izin belgesi bulunmadığının sabit olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : Berat ATALAN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yapıldığı tespit edilen davacı şirkete ait

işyerinde sadece bu faaliyetin menine yönelik olarak işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, ruhsatlı bir şekilde faaliyet gösteren ve faaliyet konusu ile ilgili olarak herhangi mevzuata aykırılığı tespit edilmeyen işyerinin faaliyeten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf dairesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir. Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır. Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesinin 09/03/2017 tarih ve E:2017/51, K:2017/129 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.