4. Daire: Dava Açma Hakkı, Davaya Müdahale, Davaya Müdahale Kurumu Amacı

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/13942 Karar No : 2024/2370 Anahtar Kelimeler : -Dava Açma Hakkı, -Davaya Müdahale, -Davaya Müdahale Kurumu Amacı Özeti : Davaya müdahale kurumunun, dava açma hakkı yerine kullanılan seçimlik bir hak olmadığı gibi, dava açma hakkı kullanılmış ve böylece davaya ilişkin iddialar Mahkeme önünde ileri sürülmüş olmakla birlikte aynı konuda başkası tarafından açılan davada ayrıca kullanılma imkanı bulunan hukuki bir yolda olmadığı, idari işlemin hukuka aykırılığına ilişkin iddialarını dava açmak suretiyle Mahkeme önünde ileri sürmüş olan davacı tarafından, aynı idari işlemin iptali istemiyle başka bir davacı tarafından açılan davada davacı yanında müdahale isteminin kabul edilerek dava konusu işlemin iptali istemine ilişkin iddiaların tekrar ileri sürülmesine imkan tanınmasının davaya müdahale kurumunun amacıyla bağdaşmayacağı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI YANINDA MÜDAHİL) : Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … DAVACI : … Derneği VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Muğla Valiliği VEKİLİ : Av. … MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Başkanlığı VEKİLİ : Av. … MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Muğla 2. İdare Mahkemesinin 14/11/2023 tarih ve E:2023/51, K:2023/2113 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. TETKİK HÂKİMİ : Murat AYDIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde, "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'i müdahil olarak davada yer alabilir." hükmüne, "Fer’î müdahilin durumu" başlıklı 68. maddesinde ise, "(1) Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. (2) Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder." hükmüne yer verilmiştir. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 25/05/2023 tarih ve 32201 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 03/02/2023 tarih ve E:2021/4, K:2023/1 sayılı kararında, üçüncü kişinin davaya katılması konusunda İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31.maddesinin yollaması nedeniyle uygulanan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunundaki düzenlemeler uyarınca müdahilin yanında katıldığı tarafın işlem veya açıklamalarına aykırı olmadığı sürece karara karşı tek başına kanun yollarına başvurabileceğine karar verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerine göre, üçüncü kişinin, görülmekte olan bir davaya taraflardan biri yanında katılabilmesi; davacı ya da davalı konumunda olmamasına karşın, tarafı olmadığı bir davanın sonucundan etkilenme olasılığının varlığı halinde mümkün olup, davaya müdahale yoluyla, hukuki yararı davanın sonucuna bağlı olan üçüncü kişinin, yanında katıldığı tarafla birlikte yargılamaya katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Buna karşın, davaya müdahale kurumu, dava açma hakkı yerine kullanılan seçimlik bir hak olmadığı gibi, dava açma hakkı kullanılmış ve böylece davaya ilişkin iddialar Mahkeme önünde ileri sürülmüş olmakla birlikte aynı konuda başkası tarafından açılan davada ayrıca kullanılma imkanı bulunan hukuki bir yol da değildir. Dosyanın, Dairemizin E:2024/551 sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, Muğla İli, Bodrum İlçesi, … Mahallesi, Gökburun Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazda … İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "…" projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen 01/12/2022 tarih ve 2022354 sayılı ÇED Gerekli Değildir kararının iptali istemiyle Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 19/12/2022 havale tarihli dilekçeyle Muğla 3. İdare Mahkemesinin E:2023/232 sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan dava derdest iken Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığınca bu defa temyiz konusu işbu dosyada 24/10/2023 havale tarihli dilekçeyle, Muğla 3.İdare Mahkemesinin E:2023/232 sayılı dosyasında, işbu dosyada alınan keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına dair karar neticesinde hazırlanacak bilirkişi raporunun gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, dolayısıyla işbu dosyada verilecek kararın, davacısı olunan Muğla 3. İdare Mahkemesinin E:2023/232 sayılı dosyasında verilecek kararı etkileyeceğinden bahisle müdahale talebinde bulunulduğu, Mahkemenin 06/11/2023 tarihli ara kararıyla, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının müdahale isteminin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının davacısı olduğu Muğla 3. İdare Mahkemesinin E:2023/232 sayılı dosyasında Mahkemenin 11/01/2024 tarih ve K:2024/49 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve kararın Dairemizin 03/04/2024 tarih ve E:2024/551, K:2024/2368 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir. Uyuşmazlıkta, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının dava konusu işlemin iptali istemine ilişkin iddialarını dava açmak suretiyle Muğla 3. İdare Mahkemesinin E:2023/232 sayılı dosyasında ileri sürdüğü ve ileri sürülen iddiaların Mahkemece değerlendirilerek davanın reddine karar verildiği göz önünde bulundurulduğunda, başka bir davacı tarafından açılan iş bu dosyada, davacı yanında müdahil idarenin müdahale isteminin kabul edilerek dava konusu işlemin iptali istemine ilişkin iddiaların tekrar ileri sürülmesine imkan tanınmasının davaya müdahale kurumunun amacıyla bağdaşmayacağı açıktır. Bu durumda, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, işbu dava konusu ile aynı idari işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi

yolunda verilen Muğla 3. İdare Mahkemesinin 11/01/2024 tarih ve E:2023/232, K:2024/49 sayılı kararına karşı yapılan temyiz isteminin incelenerek Dairemizin 03/04/2024 tarih ve E:2024/551, K:2024/2368 sayılı kararıyla onandığı göz önünde bulundurulduğunda, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığınca iş bu dosyada davacı yanında müdahil sıfatıyla temyiz isteminin tekrar incelenmesine olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 2. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak 03/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.