3. Daire: Adi Ortak, Tüzel Kişi, Organizasyon

T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/9164 Karar No : 2024/1637 Anahtar Kelimeler : -Adi Ortak, -Tüzel Kişi, -Organizasyon Özeti : Kooperatif tüzel kişiliğinin, sahte fatura düzenleme organizasyonu dahilinde faaliyette bulunduğundan bahisle vergi hukuku anlamında yok hükmünde olduğu kabul edilmek ve kanuni temsilcisi sıfatını kazanmış kişilerin hukuki durumları da yok sayılmak suretiyle kanuni temsilci olan davacının adi ortaklık payı dikkate alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Zincirlikuyu Vergi Dairesi Müd. VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul 11. Vergi Mahkemesinin 28/11/2022 tarih ve E:2022/437, K:2022/3283 sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 13/06/2023 tarih ve E:2023/1260, K:2023/2845 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacı adına, kanuni temsilcisi olduğu Sınırlı Sorumlu … Nolu … Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2019 yılının Ocak ila Haziran dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Sözü edilen kooperatif hakkındaki saptamalardan düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığı anlaşılmakla birlikte davacının adi ortak olduğu sonucuna varılamayacağından yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu cezalı vergiler kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ESRA ANIK'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı adına, kanuni temsilcisi olduğu Sınırlı Sorumlu … Nolu … Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde kısmen komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2019 yılının Ocak ila Haziran dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin re'sen salındığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 7. maddesinde kooperatifin ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanacağı hükmüne yer verilmiş, 98. maddesinde ise bu Kanun'da aksine açıklama olmayan hususlarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Kuruldukları tarihteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tüzel kişilik kazanan şirketlerin vergi kanunları karşısındaki ödevlerinin kimler tarafından yerine getirileceğinin ve bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden şirketlerin varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacaklarla ilgili kanuni temsilcilerin sorumluluğunun yukarıda belirtilen mevzuat hükümleriyle açıkça belirlenmiş olması karşısında, kooperatif tüzel kişiliğinin sahte fatura organizasyonu dahilinde faaliyette bulunduğundan bahisle vergi hukuku anlamında yok hükmünde olduğu kabul edilmek ve yine kanunlarda belirtilen usul ve şartlara uygun olarak tüzel kişiliğin yasal kanuni temsilcisi sıfatını kazanmış olan gerçek kişi veya tüzel kişilerin hukuki durumları yok sayılmak suretiyle, organizasyon şeklinde fatura düzenlenmesi nedeniyle vergi tekniği raporunda önerildiği şekilde tesis edilen adi ortaklık payı dikkate alınarak davacı adına yapılan tarhiyatı yazılı gerekçeyle kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 20/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. KARŞI OY Sınırlı Sorumlu … Nolu … Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifi üzerinden Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2019 yılının Ocak ila Haziran dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davada, Vergi Mahkemesince, davacının, adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiği sonucuna ulaşılarak davayı kısmen reddeden karara yönelik istinaf başvurularının reddi üzerine taraflar bu kez temyiz yoluna başvurmuştur.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu kuralına yer verilmiştir. Kooperatif tüzel kişiliğinin varlığının, organize şekilde gerçekleştirilen faaliyet sonucu oluşan kazancın vergilendirilmesine engel teşkil ettiğini kabul etmek hukuken mümkün değildir. Aksi takdirde kooperatif tüzel kişiliğinin varlığı dikkate alınmak suretiyle bu tüzel kişilik dışındaki faaliyetlerin bu anlamda vergilendirilmesi ve vergi hukukunda vergilendirmede gerçek durumun esas alınması gerektiği yolundaki ilkesinin hiç bir zaman hayata geçirilemeyeceği açıktır. Dava konusu olayda, davacının kanuni temsilcisi olduğu kooperatifin bu organizasyon dahilinde hareket ettiği vergi tekniği raporu ile tespit edilmiş olup, adi ortaklık ortağı olan davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitler incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.