3. Daire: Emsal, Kira, Tarhiyat

T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/2726 Karar No : 2024/2731 Anahtar Kelimeler: -Emsal, -Kira, -Tarhiyat Özeti: Dava konusu tarhiyatın, emsaline nazaran düşük bedelle araç kiralandığından bahisle yapıldığının anlaşıldığı olayda, sekiz farklı şirketin değerlendirilmesi suretiyle araç çeşitliği, kiralama süreleri, her segmentten ve modelden araç kiralanması ve araçların bakım, onarım, hasar masraflarının koşulsuz üstlenilmesi bakımından davacı şirkete en çok benzeyen firmanın emsal alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Üsküdar Vergi Dairesi Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Prodüksiyon Yayıncılık Reklamcılık ve Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararına uyulmaksızın ilk kararda ısrar edilerek verilen kararın Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca bozulması üzerine söz konusu bozma kararı uyarınca davayı yeniden inceleyen İstanbul 11. Vergi Mahkemesinin 30/11/2022 tarih ve E:2022/2154, K:2022/3021 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Televizyon, radyo ve video programları hazırlama, reklamcılık, basım, tanıtım, ilan ve yayın işleri yapma ve yaptırma

faaliyetiyle iştigal eden davacı tarafından aktifinde kayıtlı motorlu kara taşıtlarının emsal bedele göre düşük bedelle kiraya verildiği ve kiralama hizmetine ilişkin düzenlenen faturaların içeriği bedel ile emsal bedelin arasındaki fark tutarın katma değer vergisi yönünden kayıt ve beyan dışı bırakıldığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak davacı adına re'sen tarh edilen 2010 yılının Ocak ilâ Mayıs, Ağustos ilâ Aralık dönemlerine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Şirketin asıl faaliyet alanının televizyon, radyo ve tv programı hazırlama, senaryo yazımı işi olduğu, üçüncü kişilere araç kiralamayan şirket tarafından aktifinde kayıtlı bulunan taşıtlardan bir kısmını sadece ilişkili kişilere kiralayarak gelir elde edildiği, şirketin asıl faaliyeti araç kiralaması olmadığından dış emsal olarak en fazla benzerlik gösteren X firmasının ilişkisiz kişilere yaptığı kiralamalardaki kira bedeli dikkate alınarak matrah hesaplanan olayda, emsal alınan şirketin piyasadaki payı, araç sayısı, hizmet bölgesinin genişliği, personel sayısı gibi şirketin kendisinden kaynaklı ölçütler hizmet bedelini etkileyebileceğinden, X firmasının tek başına emsal alınmasının emsal bedelin gerçeğe en yakın şekilde belirlenmesinde yeterli olmayacağı, X firması ile davacı şirketin hizmet bedeli karşılaştırılırken sadece araç marka ve model bilgileri dikkate alındığı, sözleşme süresi, sigorta, yakıt, bakım ve benzeri giderlere kimin katlanacağı, kilometre sınırı, sürücü sayısı gibi ölçütler yönünden bir değerlendirme yapılmadığı görüldüğünden emsal bedelin tespitinde yeterli araştırma ve tespit bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından eksik incelemeyle belirlenen matrah üzerinden yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Tarhiyatın somut tespitlere dayanmadığı, Kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ NESRİN KARAVELİOĞLU'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2023 tarih ve E:2023/30, K:2023/438 sayılı

kararıyla Dairemize gönderilen dosya ile ilgili Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunda; davacı şirketin televizyon, radyo ve video programları hazırlama, reklamcılık, basım, tanıtım, ilan ve yayın işleri yapma ve yaptırma konularında faaliyet gösterdiği, emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak ilişkili olduğu bazı gerçek ve tüzel kişilere düşük bedelle araç kiraladığı ve davacı tarafından bu durumun haklı bir sebeple açıklanamadığı, söz konusu kiralamalara ilişkin faturaların tamamının her ayın son günlerinde düzenlendiği, faturaların hiçbirinde kiralanma süresine ilişkin bir bilgi olmadığının saptandığı, sözü edilen vergi inceleme raporunda atıfta bulunulan davacı hakkında düzenlenen 24/03/2014 tarih ve 2014-B-647/6 sayılı Vergi İnceleme Raporunda, müfettişliklerince araç kiralama sektörü hakkında genel bilgiler edinmek ve emsal bedel araştırması amacıyla sekiz farklı araç kiralama şirketiyle görüşme ve yazışma yapıldığı, araç çeşitliliği, kiralama süreleri, her segmentten araç kiralanıyor olması, dönem aracı olmayan/ düşük modelli araçların da kiralamaya konu edilmesi ve araçların tüm bakım, onarım ve hasar masraflarının koşulsuz olarak üstlenilmesi bakımından mükellef ile en fazla benzerlik gösteren X firmasının ilişkisiz kişilere yaptığı kiralamalarda kullanılan ortalama aylık kira bedellerinin dikkate alınması gerektiği kanaatine varıldığı tespitlerine yer verilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Emsal bedeli ve emsal ücreti" başlıklı 27. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücreti olacağı, (2) numaralı fıkrasında bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücretinin esas alınacağı, (3) numaralı fıkrasında, emsal bedeli ve emsal ücretinin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunacağı hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Emsaline nazaran düşük bedelle araç kiralanması nedeniyle yapılan dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporu ve bu raporun atıfta bulunduğu vergi inceleme raporundan, emsal bedel belirlenirken Mahkeme kararında belirtildiği üzere, salt araç marka ve model karşılaştırması

yapılarak tek firmanın emsal alınmadığı, 8 farklı şirket değerlendirildikten sonra davacı şirketin araç çeşitliliği, kiralama süreleri, her segmentten araç kiralanıyor olması, dönem aracı olmayan/ düşük modelli araçların da kiralamaya konu edilmesi ve araçların tüm bakım, onarım ve hasar masraflarının koşulsuz olarak üstlenilmesi bakımından davacı şirkete en çok benzeyen X firmasının emsal alındığı görüldüğünden hukuka uygun olarak belirlendiği sonucuna varılan emsal bedel esas alınarak yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığından, davayı ulaştığı aksi yöndeki yargı uyarınca tarhiyatı kaldırmak suretiyle sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu Vergi Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 08/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.