3. Daire: Tarhiyat, İndirim, Uzlaşma

T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2020/2775 Karar No : 2022/3886 Anahtar Kelimeler : -Tarhiyat, -İndirim, -Uzlaşma Özeti : Tarhiyat öncesi uzlaşma ile tarhiyat tamamen ortadan kalkmadığından 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca yüzde beş oranında vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma koşullarının gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Kırklareli Vergi Dairesi Müdürlüğü KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Edirne Vergi Mahkemesinin 08/10/2019 tarih ve E:2019/201, K:2019/428 sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 03/06/2020 tarih ve E:2019/3418, K:2020/829 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı şirketin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen %5 kurumlar vergisi indirimi uygulamasından faydalandırılması gerektiği ihtirazi kaydıyla verdiği 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerine söz konusu çekinceye itibar edilmeksizin tahakkuk ettirilen kurumlar vergisinin fazlaya ilişkin kısmının kaldırılması ve faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Davacı adına, 2010 ila 2013 yıllarına ilişkin düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden tarhı önerilerek tarhiyat öncesi uzlaşmayla 2015 yılında ödenen vergilerin, 193 sayılı Kanun'un mükerrer 121. maddesinde belirtilen, haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re'sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat olarak değerlendirilemeyeceği, tarhiyat öncesi uzlaşmanın vergi indirimine engel olmayacağı dikkate alındığında, fazladan yapılan tahakkukta hukuka

uygunluk bulunmadığı, faiz isteminde ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle fazladan tahakkuk ettirilen kurumlar vergisi kaldırılmış, faiz istemi yönünden ise dava reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerinin kanuni süresi içerisinde ödenmemesi ve hakkında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re'sen veya idarece tarhiyat yapılmış olması sebebiyle şirketin söz konusu indirim hakkından yararlandırılması mümkün olmadığından yapılan tahakkukta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Tüm beyannamelerin süresinde verildiği, vergi borçlarının ödendiği bu nedenle yasa hükmü ile öngörülen şartları taşıdıkları belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ BAHAR ELKILIÇ KANER'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen, vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimi gereğince, 2017 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan tutarın ödenmesi gereken kurumlar vergisi üzerinden indirilmesi gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen beyannameye istinaden fazladan tahakkuk eden kurumlar vergisinin kaldırılması ile bu tutarının faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açıldığı, davalı idarece gönderilen savunma ve eklerinden vergi indiriminden yararlandırılmama sebebi olarak 2010 ila 2013 yıllarına ilişkin düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden tarhı önerilerek, tarhiyat öncesi uzlaşmayla 2015 ve 2016 yıllarında ödenen vergilerin bulunması hususunun gösterildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği, şu kadar ki hesaplanan indirim tutarının her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarının, ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edileceği, söz konusu indirimden faydalanabilmek için; 1. indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla 250 Türk lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.), 2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.), 3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmamasının şart olduğu hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinden, belirtilen şartları taşımaları durumunda, vergiye uyumlu oldukları kabul edilen mükelleflere, diğer mükelleflerden farklı olarak ek bir vergi

indiriminden yararlanma imkanı tanındığı, beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda tarhiyat yapılmasının, indirimden yararlanma şartlarının ihlal edildiğinin kabul için yeterli bulunduğu, tarhiyatın, beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergilere ilişkin olması şartının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu kapsamda, davacının 2018 yılı için madde kapsamında belirtilen vergi indiriminden yararlanılabilmesi için indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda, yani 2016 ila 2018 yılları içerisinde hakkında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması gerekmektedir. Olayda, davacı şirket hakkında, indirimin hesaplanacağı 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin ait olduğu yıldan önceki son iki yılda yapılmış tarhiyat üzerinde taraflarca imzalanan tarhiyat öncesi uzlaşma tutanağı ile uzlaşmaya varılmış ise de uzlaşma sonucu tarhiyat tamamen ortadan kaldırılmadığından dolayısıyla söz konusu uzlaşma, indirimden yararlanmaya engel teşkil eden durumu bertaraf etmeyeceğinden davacının 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca % 5 oranında vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma koşullarını taşımadığı sonucuna varıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tahakkuk eden verginin kaldırılmasına dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair kararın bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 18/10/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.