2. Daire: Ekmek Fırını, Faaliyetten Men, Genel Şartlar

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/13547 Karar No : 2021/4687 Anahtar Kelimeler : -Ekmek Fırını, -Faaliyetten Men, -Genel Şartlar Özeti : Ekmek fırını olarak kullanılan iş yerinin, davacı tarafından devralındığı tarih itibarıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te belirtilen genel şartları taşımaması sebebiyle, davacı adına ekmek fırını olarak ruhsatlandırılmasının mümkün olmadığı hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVALI) : Altınordu Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince verilen 20/06/2017 günlü, E:2017/318, K:2017/577 sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Ordu ili, Altınordu ilçesi, Karşıyaka Mah., … Sok., No: … adresinde davacı tarafından işletilen … Ekmek Fırını adlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar ticarî faaliyetten men edilmesine ilişkin Altınordu Belediye Encümeninin 24/03/2016 günlü, 2016/186 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Ordu İdare Mahkemesinin 22/12/2016 günlü, E:2016/571, K:2016/1719 sayılı kararıyla; olayda, … Ekmek Fırını adlı işyerinin 28/05/1996 tarihinde …

(sehven … olarak yazılmıştır.) … tarafından açılmış olduğu, 06/12/2012 tarihinde yapılan sözleşme ile işyerinin davacı tarafından devralındığı, devralınan ruhsatlı işyeri için yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenmediği sabit ise de, söz konusu eksikliğin giderilmesi için öncelikle davacıya tespit tarihinden itibaren 15 gün süre tanınması, bu süre içinde davacı tarafından ruhsat başvurusunda bulunulmaması halinde işyeri ruhsatının iptal edilmesi gerekirken, belirtilen usule uyulmaksızın 1608 sayılı Yasa hükümleri uygulanarak işyerinin faaliyetten men edilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işyerinin yapılan denetimler neticesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, işleten davacı adına davalı idare nezdinde ruhsat başvurusunda bulunulmadığı ve ilgili yönetmeliğin 6. maddesinde de açık bir şekilde ruhsat alınmadan faaliyet gösteren işyerlerinin kapatılacağının belirtildiği, dolayısıyla davacı tarafa 15 günlük süre verilmesi hususunun ruhsatsız işyerlerini kapsamadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Berat Atalan DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Temyize konu kararın, fırın faaliyet konulu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi

gereğince ruhsat alıncaya kadar faaliyetten men edilmesine ilişkin 24/03/2016 günlü, 2016/186 sayılı Altınordu Belediye Encümeni kararının iptali istemine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3/b maddesinde; belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmış olup, yine 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde; "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek ve Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek." hususu belediyenin yetkileri arasında sayılmıştır. 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmüne yer verilmiştir. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, 5. maddesinin (b) bendinde, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümünde fırın açılması hususunda kat maliklerinin oybirliği ile karar alması, (c) bendinde, özel yapı şeklini gerektiren ekmek fırını için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, gerektiği öngörülmüş; (m) bendinde, "(Ek: 29/6/2010-2010/671 K.) Büyükşehir belediyesi ile nüfusu 100.000'i geçen belediye sınırları içinde açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" kuralına yer verilmiş olup; dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükteki haliyle 8. maddesinde de, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin

değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği; umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenleneceği; işyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmeyeceği, ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesinin zorunlu olduğu, bu sürenin mirasçılar için altı ay olarak uygulanacağı, süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verileceği, bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsatın iptal edileceği hükümleri yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dosyanın incelenmesinden; Ordu ili, Altınordu ilçesi, Karşıyaka Mah., …. Sok., No: … adresinde faaliyet gösteren … ekmek fırını adlı işyerinin 28/05/1996 tarihinde … tarafından açıldığı, 06/12/2012 tarihinde yapılan sözleşme ile işyerinin davacı tarafından devralındığı, 07/03/2016 tarihinde davalı idare görevlilerince işyerinde yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığının tespit edildiği ve belediye encümenince işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, dava konusu fırın faaliyet konulu işyerinin davacı tarafından devralındığı tarih itibarıyla mevcut olan "İş yerinde aranacak genel şartlar başlıklı" 5. maddesinin 1. fıkrasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin taşımak zorunda oldukları şartlar sayılmış, (m) bendinde yer verilen, "Büyükşehir belediyesi ile nüfusu 100.000'i geçen belediye sınırları içinde açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması" hükmü karşısında, belirtilen şartı taşımayan söz konusu ekmek fırını olarak işletilen işyerinin ruhsatlandırılması mümkün olmadığı gibi, anılan Yönetmeliğin işyeri açma ve çalışma ruhsatı devrini düzenleyen 8. maddesinin uygulanamayacağı, bu nedenle ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince verilen 20/06/2017 günlü, E:2017/318, K:2017/577 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.