2. Daire: Tahliye, İşgal Harcı, Uzun Süre

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/11352 Karar No : 2021/5212 Anahtar Kelimeler : -Tahliye, -İşgal Harcı, -Uzun Süre Özeti : İşgal harcı verilerek 20 yılı aşkın süre boyunca kullanılmış olsa bile, herhangi bir tahsis kararı veya başkaca haklı bir neden olmaksızın davacı tarafından işgal edilmiş olduğu açık olan kamu taşınmazının, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca tahliyesinin istenebileceği hakkında. KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … DİĞER DAVALI : Altınordu Kaymakamlığı KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Ordu İdare Mahkemesince verilen 14/07/2015 günlü, E:2015/525, K:2015/1069 sayılı kararının onanmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 19/02/2020 günlü, E:2016/8545, K:2020/690 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava, Ordu ili, Altınordu ilçesi, Bucak Mahallesi, … Caddesi, No: … adresinde yer alan büfenin 7 gün içinde tahliye edilmesi aksi halde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi gereği yasal takip başlatılarak tahliye işleminin gerçekleştirileceğinin bildirilmesine ilişkin 16/01/2015 günlü, 481 yevmiye numaralı Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı işlemi ile anılan işlemin gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi gereğince taşınmazın 15 gün içinde tahliyesinin

istenilmesine ilişkin Altınordu Kaymakamlığının 27/02/2015 günlü, 37076331-640-653 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Ordu İdare Mahkemesinin 14/07/2015 tarih ve E:2015/525, K:2015/1069 sayılı kararıyla; 6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliği sona eren Ordu Belediye Encümeninin 19/10/1995 günlü, 2051 sayılı kararı ile Ordu ili, Altınordu ilçesi, Bucak Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde yer alan alana büfe koyması için izin verildiği ve bu işlem tarihinde (mülga) 1580 sayılı Belediye Kanunu yürürlükte olduğundan, 13/07/2005 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun taşınmaz tahsisine ilişkin 18. maddesinin, davacı yönünden uygulanma imkanı olmadığı, öte yandan mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde yapılan ve belediyenin mülkiyetindeki taşınmaza büfe koymak için izin verme işleminin bir yer tahsis işlemi olduğu, Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığınca tahsis işlemi iptal edilmeksizin ya da geri alınmaksızın mevcut durumda işgalci konumunda olmayan davacının 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi gereğince tahliyesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Daire Kararının Özeti : Davalı İdarelerin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 19/02/2020 günlü, E:2016/8545, K:2020/690 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır. KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI : Davalı Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davacı adına herhangi bir tahsisin ya da kira sözleşmesinin bulunmadığı, taşınmazın tahsisinin belediye meclisince yapılması gerektiği ileri sürülerek, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Hacı Ali Alga DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile onama kararının kaldırılarak, Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik

Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığının karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 19/02/2020 günlü, E:2016/8545, K:2020/690 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden, davacının askerlik görevini ifa ederken sol gözünü kaybettiği ve mağdur olduğundan bahisle büfe yeri tahsisi talebinde bulunması üzerine 6360 sayılı Ondört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmiyedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile tüzel kişiliği sona eren Ordu Belediye Encümeninin 19/10/1995 günlü, 2051 sayılı kararına dayanılarak Ordu ili, Altınordu ilçesi, Bucak Mahallesi, … Cadddesi, No: … adresinde bulunan 14,75 m² alana büfe koyması için izin verildiği, büfenin plastikten olması nedeniyle davacının talebi üzerine 2004 yılında Ordu Belediye Encümeni kararıyla tuğladan yapımının uygun görüldüğü, 6360 sayılı Kanun uyarınca kurulan Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığının 16/01/2015 günlü, 481 yevmiye numaralı dava konusu işlemiyle (ihtarnamesiyle) söz konusu büfenin davacı tarafından tahsis veya kiralama yoluyla yapılmadığından bahisle 7 gün içinde boşaltılmasının istendiği, aksi durumda 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi gereği yasal takip başlatılarak tahliye işleminin gerçekleştirileceğinin davacıya bildirilmesine ilişkin işlem ile taşınmazın boşaltılmaması üzerine Altınordu Kaymakamlığının 27/02/2015 günlü, 37076331-640-653 sayılı işlemiyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi gereğince büfe yeri olarak kullanılan taşınmazın 15 gün içinde tahliye edilmesi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine işgal edilen taşınmaz malın

idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 89. maddesinde de, kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlardan süresi dolduğu hâlde tahliye edilmeyen, sözleşmesi feshedilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen Hazine taşınmazlarının tahliyesi; hasat sezonu, iş ve hizmetlerin mevsimlik faaliyet dönemi de dikkate alınarak defterdarlık veya malmüdürlüğünün talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde sağlanarak, taşınmazın İdarece görevlendirilecek memurlara boş olarak teslim edileceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda belirtilen düzenlemelerden, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce izinsiz kullanılması halinde fuzuli işgalden söz edilebileceği ve bu şekilde bir kullanımın varlığı halinde taşınmazın tahliyesinin istenilebileceği kuşkusuzdur. Uyuşmazlıkta Mahkemece, Ordu Belediye Encümenince davacının büfe yeri tahsis edilmesi yolunda yaptığı başvuru üzerine, büfe konulmasına izin verilmesine ilişkin 19/10/1995 günlü kararın, (mülga) 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde yapıldığı ve belediyenin mülkiyetindeki taşınmazın davacıya tahsisine ilişkin olduğu belirtilmiş ise de, (mülga) 1580 sayılı Belediye Kanunu'nda açıkça yer tahsis hakkında bir düzenleme yer almamakla birlikte; 70. maddesinin 11. bendinde meclisin görevleri arasında "menafii umuma mahsus belediye gayrimenkul emvalinin bir hizmete tahsisi, ciheti tahsisin tebdil veya akar halinde ifrağı" şeklindeki düzenlemeden, kamuya ait bir taşınmazı tahsis etme görevinin belediye meclisine ait olduğu, kaldı ki 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18/(e) maddesinde açıkça, taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına karar vermek belediye meclisinin görevleri arasında sayıldığı, bunun yanında söz konusu karar içeriğinde büfe konulmasına müsaade edilmesi şeklindeki ifadeden, bir tahsisin anlaşılamayacağı dolayısıyla; 19/10/1995 günlü Encümen Kararının bir tahsis işlemi olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı tarafından davalı idare ile aralarında kira sözleşmesi bulunmadığı ve söz konusu taşınmazı 20 yıldır işgaliye harcı ödemek suretiyle kullandığı ifade edilmekte ise de, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 52. maddesinde, pazar veya panayır kurulan yerlerin,

meydanların, mezat yerlerinin her türlü mal ve hayvan satıcıları tarafından işgali, yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali halinde geçici işgal harcı alınacağı düzenlemesinden, umuma ait bir taşınmazın ancak geçici olarak ve kısa süreli işgal edilmesi halinde işgal harcı alınabileceği açık olup, davacının kullanımının 20 yıldan fazla olduğu dikkate alındığında, işgal harcı alınmasının davacıya süreklilik arz eden bir hukuki koruma sağlamayacağı açıktır. Bu durumda; taşınmazın davacıya tahsisine yönelik hukuka uygun olarak alınmış bir tahsis kararı bulunmadığı gibi, davacının dava konusu taşınmazı kullanmasını haklı kılacak herhangi bir hukuki nedenin de ortaya konulmamış olması karşısında, kamuya ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca tahliyesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemlerin iptaline yönelik mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE; 2. Ordu İdare Mahkemesince verilen 14/07/2015 günlü, E:2015/525, K:2015/1069 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA; 3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 27/12/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Davalı idarenin, Danıştay Onuncu Dairesinin 19/02/2020 günlü, E:2016/8545, K:2020/690 sayılı kararına yönelik karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyoruz.