2. Daire: Konut Altı İçkili Birahane, Çalışma Saati, Takdir Yetkisi

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/10986 Karar No : 2023/215 Anahtar Kelimeler : -Konut Altı İçkili Birahane, -Çalışma Saati, -Takdir Yetkisi Özeti : İş yerlerinin açılış ve kapanış saatlerinin belirlenmesi konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu konusunda kuşku yok ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, belde halkının yararı ve ortak ihtiyaçlarının gözetilerek kullanılması gerektiği hakkında. TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : İstanbul 4. İdare Mahkemesince verilen 28/01/2016 günlü, E:2015/1633, K:2016/120 sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Yeni Mahalle, … Sokak, No: … adresinde faaliyet gösteren "…" ünvanlı işyerinin işletmecisi tarafından, söz konusu ilçede "konut altı içkili birahane meyhanelerin" çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin 16/04/2015 günlü, 261 sayılı Gaziosmanpaşa Belediye Encümeni kararının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : İstanbul 4. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; belde halkının esenlik, sağlık ve huzurunu korumakla ilgili tedbirleri alma sorumluluğu bulunan davalı idarenin bu kapsamda işyerlerinin açılma ve kapanma saatlerini ilgili

yönetmelikte verilen yetki kullanılmak suretiyle yeniden tespit ettiği görüldüğünden dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine hükmedilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; 09/06/2008 günlü, 2008/785-49 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında çalışma saatlerinin 07:00-02:00 olarak belirlendiği ve davalı idarece hiçbir gerekçeye dayanılmaksızın keyfi olarak işlem tesis edildiği ileri sürülerek dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : İstemin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Devin Gülsün Öner DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Akşehir Belediye Encümeni tarafından ilçe merkezinde faaliyet gösteren içkili lokanta ve birahaneler için kapanış saatinin yaz-kış saat 22:00 olarak belirlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Encümenin görev ve yetkileri" başlıklı 34. maddesinde, "Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: ... h) Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek..." hükmü yer almaktadır. 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Açılış ve kapanış

saatleri" başlıklı 33. maddesinde, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatleri belediye sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edilir." düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık, umuma açık işyerlerinin açılış ve kapanış saatinin belirlenmesine ilişkin belediye encümen kararından kaynaklanmaktadır. İçkisiz lokanta faaliyeti yürütmekte olan davacılar … ve …'a ait işyerlerinin umuma açık yer kapsamında bulunduğu, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca belediye encümeninin işyerlerine ilişkin açılış ve kapanış saatlerine ilişkin düzenleme yapma yetkisinin, hem umuma açık işyerlerine hem de umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine yönelik olduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34. maddesinin (h) bendinde umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak sınırlama getirilmediği görülmektedir. Bu durumda; umuma açık yer kapsamında bulunan işyerlerinin açılış kapanış saatlerini belirleme hususunda belediye encümeninin yetkili olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu encümen kararının yetki yönünden iptal edilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamakta olup İdare Mahkemesince işlemin diğer unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimi yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Dava, İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, Karadeniz Mahallesi, … Caddesi, No: … adresinde faaliyet gösteren restaurantın mesul müdürü tarafından, söz konusu ilçede "konut altı içkili birahane meyhanelerin" kapanış saatinin gece 02:00 den 24:00' e alınmasına ilişkin 16.04.2015 tarih ve 261 karar numaralı encümen kararının iptali istemiyle açılmıştır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 27. Maddesinde; Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyonun, Büyükşehir belediyesi tarafından sağlanacağı hüküm altına alınmış iken 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34. Maddesinde, umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme görev ve yetkisinin belediye encümenine ait olduğunun düzenlendiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 33. Maddesinde de umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerinin belediye

sınırları içinde belediye encümeni, bu yerler dışında il encümeni tarafından tespit edileceği hükmüne yer verilmiştir. Bahsi geçen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediye sınırları içinde bulunan umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin münhasıran ilgili belediye encümenine ait olduğu, Büyükşehir Belediyesine ise Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon sağlama görevinin verildiği, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatlerini belirleme yetkisinin belediyelerin takdir yetkisi içerisinde bulunduğu açıksa da bu yetkinin işletmenin tür ve niteliği ile aynı türden çevre ilçelerde bulunan işletmeler için belirlenen çalışma saatleriyle uyumlu olacak şekilde kamu yararına uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacının davalı belediye sınırları dahilinde bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatlı içkili lokanta niteliğindeki işyerine ilişkin olarak daha öncesinde 08:00-02:00 saatleri arasında çalıştırma izninin bulunduğu, İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin 19.1.2006 günlü ve 25-20 sayılı kararı ile içkili lokantalar çalışma saatlerinin 08:00- 04:00 olarak belirlendiği, Gaziosmanpaşa Belediye Encümeninin 16.04.2015 tarih ve 261 sayılı kararı ile kapanış saatinin 24:00 olarak belirlenmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan yasa hükmü uyarınca, belediye ve mücavir alan sınırları içinde faaliyet yürüten umuma açık işyerlerinin açılış ve kapanış saatlerinin belirlenmesi konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu konusunda kuşku yoksa da, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, işyerlerinin çalıştırılamaz veya rekabet edemez hale getirilmesine de neden olamayacağı, belde halkının yararı ve ortak ihtiyaçlarının gözetilerek kullanılması gerektiği açıktır. Bu itibarla, daha önceden belirlenen kapanış saatlerinin somut gerekçelere dayanılmadan geriye çekilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. İstanbul 4. İdare Mahkemesince verilen 28/01/2016 günlü, E:2015/1633, K:2016/120 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/01/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.