13. Daire: 4645 Sayılı Kanun Kapsamında İhale, Hurda Satışı, MKE’nin Öncelikli Alım Talebi, Özel Kanun Uygulaması, Mübadele Yoluyla Devir

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2960 Karar No : 2024/4724 Anahtar Kelimeler : -4645 Sayılı Kanun Kapsamında İhale, -Hurda Satışı, -MKE’nin Öncelikli Alım Talebi, -Özel Kanun Uygulaması, -Mübadele Yoluyla Devir Özeti : 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun'un, Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından satın alınan veya çeşitli yollarla temin edilen taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemeden ihtiyaç fazlası olanlar ile HEK (hizmette kullanılabilme vasfını kaybeden veya arızalı hale geldiklerinde onarımları ekonomik olarak mahzurlu olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzeme) durumunda olan veya hurdaya ayrılanların değerlendirilmesi amacıyla mübadele yoluyla satış yapılabileceğine ilişkin düzenlemeler içerdiği; EGM kuvvesine kayıtlı hurda, HEK, ihtiyaç fazlası olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemelerin mübadele yoluyla satışının yapılmasında 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun karşısında EGM yönünden özel düzenlemeler içeren 4645 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiği; Davacı şirkete satışı veya devri mümkün olmadığı anlaşılan HEK durumundaki 17 adet taşıt ve diğer malzemenin 4645 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mübadele yoluyla satışına ilişkin ihalede ve ihalenin iptal edilerek ihaleye konu malzemenin davacıya devri istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı hakkında.

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : Makine ve Kimya Endüstrisi A.Ş. VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : Sivas Valiliği VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : Sivas İdare Mahkemesinin 26/09/2024 tarih ve E:2024/904, K:2024/921 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Sivas İl Emniyet Müdürlüğünce 02/09/2024 tarihinde gerçekleştirileceği ilan edilen envanterinde bulunup etkin olmayan 17 adet taşıt ve diğer muhtelif malzemenin 5.275.763,00-TL muhammen bedel üzerinden mübadelesine yönelik ihalenin iptal edilerek ihaleye konu unsurların şirkete devri için 16/08/2024 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin 20/08/2024 tarih ve 2024081915054825782 sayılı davalı idare işlemi ile 02/09/2024 tarihinde gerçekleştirilecek ihalenin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Sivas İdare Mahkemesince verilen kararda; 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun'un, Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından satın alınan veya çeşitli yollarla temin edilen taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemeden ihtiyaç fazlası olanlar ile HEK (hizmette kullanılabilme vasfını kaybeden veya arızalı hale geldiklerinde onarımları ekonomik olarak mahzurlu olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzeme) durumunda olan veya hurdaya ayrılanların değerlendirilmesi amacıyla mübadele yoluyla satış yapılabileceğine ilişkin düzenlemeler içerdiği, EGM kuvvesine kayıtlı hurda, HEK, ihtiyaç fazlası olan taşıt, silah, mühimmat, makine ve teçhizat ile mal ve malzemelerin mübadele yoluyla satışının yapılmasında 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun karşısında EGM yönünden özel düzenlemeler içeren 4645 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiği, davacı şirkete satışı veya devri mümkün olmadığı anlaşılan HEK durumundaki 17 adet taşıt ve diğer malzemenin 4645 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde mübadele yoluyla satışına ilişkin ihalede ve ihalenin iptal edilerek ihaleye konu malzemenin davacıya devri istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, HEK niteliğindeki araçların hurda vasfında olduğu, söz konusu malzemenin öncelikle şirketlerine teklif edilmesi gerektiği, hurda niteliğindeki ürünlerin satışı ve devri konusunda şirketlerine tanınan hakkın davalı idareyi de kapsadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Sivas Valiliği tarafından, 4645 sayılı Kanun uyarınca ihtiyaç fazlası malzemelerin devir işlemlerinin özel hükümlerle düzenlendiği, ihaleye konu malzemenin mübadele yoluyla satışının anılan Kanun ve ilgili ikincil mevzuata dayalı olarak gerçekleştirdiği, ihaleye katılımcı olmadığı için ihalenin iptaline karar verildiği, davanın konusuz kaldığı, hurda niteliğinde olmayan mübadeleye konu unsurların idarenin ihtiyaçlarını karşılamak üzere değerlendirileceği belirtilerek istemin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ VOLKAN KUYUMCU'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki Sivas İdare Mahkemesinin 26/09/2024 tarih ve E:2024/904, K:2024/921 sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49.

maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Kullanılmayan 704,50-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.