12. Daire: TSK, Re’sen Emekliye Sevk, İkramiye

T.C. D A N I Ş T A Y Onikinci Daire Esas No : 2018/6331 Karar No : 2020/2276 Anahtar Kelimeler : -TSK, -Re’sen Emekliye Sevk, -İkramiye Özeti : Davacıya kıdemli albay rütbesinden ödenecek emekli ikramiyesi hesabından, daha önce 10 yıl hizmetine karşılık ödenen sürelerin mahsubu ile kalan süreler üzerinden emekli ikramiyesi ödenmesi gerektiği hakkında. Temyiz Eden (Davalı): Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili : Av. … Karşı Taraf (Davacı) : … İstemin Konusu : Ankara 12. İdare Mahkemesinin 25/09/2017 tarih ve E:2017/1713, K:2017/2569 sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava Konusu İstem : Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmakta iken 30/05/1983 tarihinde re'sen emekliye sevk edilerek 10 tam hizmet yılına karşılık toptan ödeme yapılan ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 32. madde uyarınca kıdemli albay rütbesiyle ve 40 yıl, 9 ay üzerinden 01/10/2011 tarihinden itibaren yeniden emekliye sevk edilerek emekli ikramiyesi ödenen davacı tarafından, 20 fiili hizmet yılına karşılık 45.677,06 TL emekli ikramiyesi ödendiği, emekli ikramiyesinin yanlış hesaplandığından bahisle 20 fiili hizmet yılı için ödenmiş olan tutar ile 30 fiili hizmet yılı için kıdemli albay rütbesi üzerinden ödenmesi gereken ikramiye arasında farkın ödenmesi için yapılan başvurunun reddine işlemin iptali ile eksik ödenen ikramiyelerin ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Ankara 12. İdare Mahkemesince, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen bozma kararına uyulduğu, ancak, 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un

16/04/2017 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edildiğine ilişkin Yüksek Seçim Kurulu'nun 27/04/2017 tarih ve 663 sayılı kararının Resmi Gazete'de yayınlanmasına müteakip, anılan Anayasa değişikliğine dair Kanun'un 17/E ve 18. maddeleri gereğince Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 27/04/2017 tarihi itibariyle kaldırıldığından görev hususunda bir karar verilmeksizin, 30/05/1983 tarihinde res'en emekliye sevk edilerek 10 tam hizmet yılına karşılık toptan ödeme yapılan davacının, 6191 sayılı Yasa kapsamında başvurusunun kabul edildiği ve Türk Silahlı Kuvvetleri emrinde çalışmış olsaydı kadrosuzluk nedeniyle ilişiğinin kesilmiş olacağının belirlendiği tarih göz önüne alındığında, davacıya Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmakta iken emekliye ayrılmış kabul edilerek emekli ikramiyesi ödenmesi gerekmekte iken, daha önce 10 tam hizmet yılına karşılık ikramiye ödenmiş olduğu gerekçe gösterilerek yalnızca 20 yıllık süre için kıdemli albay rütbesi esas alınarak ikramiye farkı tahakkuk ettirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, eksik ödenen ikramiye tutarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Davalı idare tarafından, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesine göre; verilecek emekli ikramiyesinin hesabında 30 fiili hizmet yılından fazla sürelerin dikkate alınmayacağı, emekli ikramiyesini aldıktan sonra yeniden iştirakçi durumuna girenlerin tekrar emekliye ayrılmalarında, sadece sonradan geçen hizmetlerine karşılık aynı maddede belirtilen esaslara göre emekli ikramiyesi ödeneceği, 30 hizmet yılından fazlası için emekli ikramiyesi verilemeyeceği, davacının 40 yıl 9 ay hizmet süresi olsa da verilecek ikramiyenin 30 hizmet yılı kadar olabileceği, davacıya daha önce 10 yıllık hizmet süresine karşılık gelen emekli ikramiyesi verilmiş olduğundan 30 hizmet yılı üzerinden, bu süre düşülerek geri kalan 20 yıllık hizmet süresi tutarında emekli ikramiyesinin ödendiği, kaldı ki davacının 30 yıllık hizmet süresi içerisinde her zaman kıdemli albay rütbesine sahip olduğunun kabul edilemeyeceği ileri sürülmektedir. Karşı Tarafın Savunması : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi : Münevver ERCAN Düşüncesi : 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 32. maddesine göre bu Kanundan yararlandırılanların, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edilerek bu kişilere emsali subay ve astsubay gibi emekli aylığı bağlanması ve emekli ikramiyesi

ödenmesi öngörülmüş, aynı maddenin (e) fıkrasında ise, daha önce emekli ikramiyesi almış olanların mahsubunun nasıl yapılacağı açıkça düzenlenmiş olup, ilgili fıkrada maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan sürelerin bu madde uyarınca yapılacak emekli ikramiyesi ödemesinde esas alınacak sürelerden mahsup edileceği kuralına yer verilmiş olduğu göz önüne alındığında, davacının talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali ve eksik ödenen ikramiye tutarının davacıya ödenmesi yolunda verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Davacı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmakta iken 30/05/1983 tarihinde re'sen emekliye sevk edilerek 10 tam hizmet yılına karşılık ikramiye ödemesi (toptan ödeme) yapılmıştır. 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 32. madde uyarınca kıdemli albay rütbesinden emekliye sevk edilen davacıya, daha önce 10 tam hizmet yılına karşılık ödeme yapıldığı için ve en fazla 30 yıl üzerinden ikramiye ödeneceği gerekçesiyle kalan 20 tam hizmet yılına karşılık kıdemli albay rütbesi esas alınarak 45.677,06 TL emekli ikramiyesi ödenmiştir. Davacı tarafından, 14/04/2014 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurularak, 6191 sayılı Kanun kapsamında kıdemli albay rütbesinden emekliye sevk edilmiş sayıldığından bahisle daha önce ödenen ikramiye ile kıdemli albay rütbesi üzerinden ödenmesi gereken emekli ikramiye arasındaki farkın ödenmesi talep edilmiştir. Bu talebin dava konusu işlem ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır. İlgili Mevzuat: 22/03/2011 tarih ve 27882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 10. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 32. maddenin birinci fıkrasında; "12 Mart 1971 tarihinden bu Kanunun yayımı tarihine kadar, yargı denetimine kapalı idari işlemler veya Yüksek Askerî Şûra kararları ile

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler veya vefatları hâlinde hak sahipleri, bu madde hükümlerinden yararlanabilmek için altmış gün içinde Milli Savunma Bakanlığına başvururlar.", ikinci fıkrasının ilk cümlesinde; "Milli Savunma Bakanı, başvurunun kabulüne veya reddine en geç altı ay içinde karar verir.(...)", üçüncü fıkrasında; "Başvurunun kabulü halinde aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verildikten sonra, sözü edilen fıkranın (a) bendinde; "Bu kişilerin ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edilir. Bu süreler karşılığında 5434 sayılı Kanun'un mülga 32. maddesi ile 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca fiili hizmet süresi zammı ve 5434 sayılı Kanun'un mülga 36 ve mülga 37. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 49. maddesi hükümleri dikkate alınarak itibari hizmet süresi zammı verilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarih ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasındaki dönem içinde uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak sigorta primi ödenmemiş veya emekli keseneği yatırılmamış olan sürelerine ilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları, statülerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihten aynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden Milli Savunma Bakanlığına müracaat ettikleri tarihteki katsayı esas alınmak suretiyle ilgili Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca hesaplanarak Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödenir. Bu fıkranın (c) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (ç) bendine göre araştırmacı kadrolarına atananlar için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ile göreve başlama tarihleri arasındaki süreye ilişkin kesenek ve kurum karşılıkları ile fiili hizmet süresi zammı ve itibari hizmet süresine ait kurum karşılıkları, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri ile ek gösterge rakamları ilgili Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca tespit edilir ve göreve başladığı kamu kurum ve kuruluşları tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna defaten ödenir. aynı fıkranın (b) bendinde "Bu kişilerden statüsüne göre aynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) tamamı emekli olanların kendilerine, bunlardan vefat etmiş olanların hak sahiplerine, statüsüne göre aynı neşetli en son emekli olan emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) emekli olduğu tarihteki sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden, 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri dâhil 5434 sayılı Kanun

hükümlerine göre yapılmış olan toptan ödeme tutarlarının toptan ödeme aldıkları tarihte bıraktıkları derece, kademe ve ek gösterge tutarları dikkate alınmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığına başvuruda bulundukları tarihteki katsayı ve emekli keseneğine esas aylığın hesabına ait diğer unsurlar üzerinden ve faizsiz hesaplanarak bulunan tutar, kendileri veya hak sahiplerine ödenecek emekli ikramiyesinden mahsup edilir. Emekli ikramiyesinin ihya tutarını karşılamaması hâlinde eksik kalan tutar kırksekiz eşit taksit hâlinde aylıklarından tahsil edilmek ve mülga 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi hükmü uygulanmaksızın 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri dâhil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanması şartlarını haiz olanlara Milli Savunma Bakanı tarafından verilen karar tarihini takip eden ay başından itibaren, aylık bağlanması şartlarını haiz olmayanlara ise bu şartları haiz oldukları tarihten itibaren emekli veya dul ve yetim aylığı bağlanır. Bunlara Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin kesildiği tarih ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürelerine karşılık emekli ikramiyesi ödenir. Ancak bunlardan, daha önceden herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan aylık veya gelir alanlara, yüksek olan aylık veya gelir bağlanır". düzenlemesine yer verilmiş (e) bendinde ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, ilgili mevzuatına göre her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan süreler, bu madde uyarınca yapılacak emekli ikramiyesi ödemesinde esas alınacak sürelerden mahsup edilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Hukuki Değerlendirme: Yukarıda metinlerine yer verilen kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, 926 sayılı Kanun'un Geçici 32. maddesine göre bu kanundan yararlandırılanların, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreleri Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edilerek bu kişilere emsali subay ve astsubay gibi emekli aylığı bağlanması ve emekli ikramiyesi ödenmesi öngörülmüş, aynı maddenin (e) fıkrasında ise daha önce emekli ikramiyesi almış olanların mahsubunun nasıl yapılacağı açıkça düzenlenmiş olup, ilgili fıkrada maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuatına göre her ne suretle olursa olsun evvelce iş sonu tazminatı veya bu mahiyette olmakla birlikte başka bir adla tazminat ödenen süreler ile kıdem tazminatı ya da emekli ikramiyesi ödenmiş olan sürelerin bu madde uyarınca yapılacak

emekli ikramiyesi ödemesinde esas alınacak sürelerden mahsup edileceği kuralına yer verilmiştir. Bu itibarla; davacıya kıdemli albay rütbesinden ödenecek emekli ikramiyesi hesabından, daha önce 10 yıl hizmetine karşılık ödenen sürelerin mahsubu ile kalan süreler üzerinden emekli ikramiyesi ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali ve eksik ödenen ikramiye tutarının davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. Karar Sonucu : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile eksik ödenen ikramiye tutarının davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu Ankara 12. İdare Mahkemesinin 25/09/2017 tarih ve E:2017/1713, K:2017/2569 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.