10. Daire: Kamu Borcu, Kanuni Temsilci, Alacağın Doğduğu Tarih

T.C. D A N I Ş T A Y Onuncu Daire Esas No : 2016/3163 Karar No : 2020/1540 Anahtar Kelimeler : -Kamu Borcu, -Kanuni Temsilci, -Alacağın Doğduğu Tarih Özeti : Davacının kamu alacağının doğduğu tarihte şirketin kanuni temsilcisi sıfatı sürdüğünden, şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağından, alacağın doğduğu tarihte kanuni temsilci sıfatını taşıyan davacının sorumlu tutulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı hakkında. Temyiz Eden (Davalı): Rıhtım Vergi Dairesi Müdürlüğü Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) : … Vekili : Av. … İstemin Konusu : İstanbul 13. İdare Mahkemesinin 29/03/2016 tarih ve E:2015/960, K:2016/695 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Yargılama Süreci : Dava Konusu İstem : İhalenin feshi davasında davanın reddine ilişkin mahkeme kararıyla asıl amme borçlusu dava dışı … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti'ne verilen para cezasının kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan takip ve tahsili için düzenlenen 93.900,00 TL tutarlı, 17/08/2015 düzenleme tarihli ve 20150817665010000001 sayılı ödeme emrinin; hisse devri nedeniyle ilgili dönemde kanuni temsilcilik görevi bulunmadığı iddia edilerek iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul 13. İdare Mahkemesinin 29/03/2016 tarih ve E:2015/960, K:2016/695 sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, mahkemenin 19/11/2015 tarihli ara kararına istinaden davalı idarece sunulan savunma dilekçesi ve eklerinde asıl amme borçlusu … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti'nin malvarlığı araştırması sonucunda herhangi bir kayda rastlanılmadığına ilişkin 05/06/2015 tarihli belge sunulmuş olsa da, söz konusu alacağın tahsili amacıyla mezkur şirket adına başlatılmış takibat ile düzenlenmiş ödeme emri ve tebliğ alındı bilgilerine rastlanılmadığından, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında asıl borçlu şirket adına ödeme emri tebliği suretiyle yasal takip yolları tüketilmeden ve ilgili kurumlar ile bankalar nezdinde yeterli malvarlığı araştırması yapılmadan kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Temyiz Edenin İddiaları : Davalı idare tarafından, davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmüş olup; ayrıca temyiz başvurusundan sonra dosyaya sunulan 18/05/2017 tarihli ek beyan dilekçesi ile, asıl borçlu dava dışı … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti. adına kamu borcunun tahsili amacıyla düzenlenen 05/12/2013 tarihli ödeme emri örneği gönderilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir. Karşı Tarafın Savunması : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : Hafize Bolatoğlu Düşüncesi :Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İnceleme ve Gerekçe: Maddi Olay : Dava dışı … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti. tarafından, ihalenin feshi istemiyle açılan davanın İstanbul Anadolu 12. İcra Hukuk (Eski Kartal 3. İcra Hukuk) Mahkemesi'nin 22/03/2012 tarih, E:2011/772 ve K:2012/355 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine anılan şirket adına ihale bedelinin %10'u oranında (93.900,00 TL) para cezasına hükmedilmiş, mahkeme kararının Yargıtayca onanıp karar düzeltme talebi reddedilmek suretiyle 13/05/2013 tarihinde kesinleşmesini müteakip tahsili istenilen para cezasının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediği gerekçesiyle şirketin kanuni temsilcisi olan davacıdan tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır. İlgili Mevzuat: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 1. maddesinde hangi amme alacaklarının idari yoldan cebren tahsil edilebileceği belirtilmiş olup devlete ait para cezaları da bu Kanun kapsamında sayılmıştır. Aynı Kanun'un mükerrer 35. maddesinde, Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği; tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmayacağı; amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacakları; kanuni temsilcilerin sorumluluklarına dair 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan hükümler, bu maddede düzenlenen sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı, veya kısmen ödediği veya

zaman aşımına uğradığı hakkında 7 gün içinde itiraz edilebileceği hükme bağlanmıştır. Hukuki Değerlendirme: Aktarılan mevzuat hükümlerine göre; ilgilisine tebliğ edilen bir kamu alacağının belirlenen vadesinde ödenmediği takdirde bu kanun hükümlerine göre asıl borçlu tüzel kişiden cebren tahsili yoluna gidileceği, yapılan takip ve malvarlığı araştırmaları neticesinde asıl borçlu tüzel kişiden tahsil olanağı kalmamış ise bu kez kanuni temsilcilerden tahsili gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, Mahkemece yapılan 19/11/2015 tarihli ara kararına cevaben davalı idarece sunulan savunma dilekçesi ve eklerinde asıl amme borçlusu dava dışı … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti. hakkında yapılan malvarlığı araştırması sonucunda şirket adına kayıtlı herhangi bir malvarlığına rastlanılmadığına ilişkin 05/06/2015 tarihli belge sunulduğu, ancak söz konusu alacağın tahsili amacıyla mezkur şirket adına başlatılmış takibat ile düzenlenmiş ödeme emri ve tebliğ alındı bilgilerine rastlanılmadığı anlaşılmıştır. Bu aşamada, davalı idare vekili tarafından temyiz başvurusundan sonra dosyaya sunulan 18/05/2017 tarihli ek beyan dilekçesi ile, asıl borçlu dava dışı … İç ve Dış Tic. Mot. Araç. Ltd. Şti. adına kamu borcunun tahsili amacıyla düzenlenen 05/12/2013 tarihli ödeme emri örneği gönderilerek, bahse konu ödeme emrinin 04/06/2014 tarihinde asıl borçlu şirkete tebliğ edildiği, şirket hakkında yapılan 05/06/2015 tarihli malvarlığı araştırması sonucunda kamu alacağının tahsil kabiliyetinin bulunmadığının anlaşılması üzerine, davacı hakkında 17/08/2015 tarihli dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği görülmüştür. Her ne kadar, davacı tarafından, Kadıköy 19. Noterliği'nin 13/05/2013 tarih ve 8882 yevmiye numaralı hisse devri ve temlik sözleşmesi ile asıl borçlu şirkette bulunan hisselerini 3. bir kişiye satmış olduğu, dolayısıyla şirketin kamu borcundan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı iddia edilmekte ise de, ihalenin feshi istemiyle açılan davanın İstanbul Anadolu 12. İcra Hukuk Mahkemesinin 22/03/2012 tarih, E:2011/772 ve K:2012/355 sayılı kararıyla reddedildiği tarih itibarıyla dava dışı şirket hakkında kamu borcunun doğduğu, davacının kamu alacağının doğduğu tarihte şirketin kanuni temsilcisi sıfatı sürdüğünden, şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağından, alacağın doğduğu tarihte kanuni temsilci sıfatını taşıyan davacının sorumlu tutulmasında mevzuata aykırılık yoktur.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Karar Sonucu : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İstanbul 13. İdare Mahkemesinin 29/03/2016 tarih ve E:2015/960, K:2016/695 sayılı kararının bozulmasına, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.