1. Daire: Kovuşturma İzni, 2547 Sayılı Kanun, Rektör

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2025/366 Karar No : 2025/359 Anahtar Kelimeler : -Kovuşturma İzni, -2547 Sayılı Kanun, -Rektör Özeti : Ceza soruşturması yapılarak yetkili kurullar tarafından şüpheliler hakkında karar verilmesi gerekirken Rektör tarafından kovuşturma izni verilemeyeceği hakkında. KARAR Gazi Üniversitesi Rektörlüğünün 24.2.2025 tarih ve 1177004 sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/89 esasında kayıtlı davada resmi belgede sahtecilik ve rüşvet suçlarından yargılamaları devam eden Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri …, … ve … hakkında

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (c) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca kovuşturma izni verilmesine ilişkin Gazi Üniversitesi Rektörünün 29.1.2025 tarih ve 1155147 sayılı kararı ile bu karara haklarında kovuşturma izni verilen … vekili Av. …, … vekili Av. … ve … vekili Av. … tarafından yapılan itirazlar, Tetkik Hakimi Emir Dalkıran'ın açıklamaları dinlenildikten sonra, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53’üncü maddesi uyarınca incelendi; Gereği Görüşülüp Düşünüldü : 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın 125’inci maddesinin ilk fıkrasında, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, 129’uncu maddesinin son fıkrasında da, memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılmasının kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlı olduğu hükme bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2’nci maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davaların iptal davaları olduğu belirtilmiş, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 5’inci maddesinde de, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal davalarının idare mahkemelerinde çözümleneceği hüküm altına alınmıştır. 4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53’üncü maddesinin "Ceza soruşturması usulü" başlığındaki (c) bendinde ise, yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri dolayısıyla ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında yetkili makamlarca inceleme başlatılabileceği, inceleme sonucunda soruşturma açılmasına karar verilmesi ya da doğrudan soruşturma başlatılması hâlinde; Yükseköğretim Kurulu Başkanı için kendisinin katılmadığı Milli Eğitim Bakanının başkanlığında bir toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek en az üç kişilik bir kurulca, diğerleri için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca veya diğer disiplin amirlerince doğrudan veya görevlendirecekleri uygun sayıda soruşturmacı tarafından ilk soruşturmanın yapılacağı, Yükseköğretim

Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştay 2’nci Dairesi; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumu rektörleri rektör yardımcıları ile üst kuruluş genel sekreterleri hakkında Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edecek üç kişilik kurul; üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu üyeleri, fakülte dekanları ve dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdürleri ve müdür yardımcıları ile üniversite genel sekreterleri hakkında rektörün başkanlığında rektörce görevlendirilen rektör yardımcılarından oluşturulacak üç kişilik kurul; öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri hakkında üniversite yönetim kurulu üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında mahal itibarıyla yetkili il idare kurulu tarafından son soruşturmanın açılıp açılmamasına karar verileceği, (c) bendinin (4) numaralı alt bendinde, Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştay 2’nci Dairesinde verilen lüzum-u muhakeme kararına itiraz ile men-i muhakeme kararlarının kendiliğinden incelenmesinin Danıştay İdari İşler Kuruluna ait olduğu, diğer kurullarca verilen lüzum-u muhakeme kararına ilgililerce yapılacak itiraz ile men-i muhakeme kararlarının kendiliğinden Danıştay 2’nci Dairesince incelenerek karara bağlanacağı, (c) bendinin (6) numaralı alt bendinde, Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörler hakkında 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarından dolayı yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda belirtilen ceza kovuşturması usulünün tatbik edileceği, 3628 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı kanuni kovuşturma için gereken iznin, Yükseköğretim Kurulu üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri ve bu kuruluşların memurları (Üniversitelerarası Kurul memurları dahil) hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanından, üniversite yöneticileri ve öğretim elemanları ile memurlar hakkında üniversite rektörlerinden alınacağı, (c) bendinin (8) numaralı alt bendinde de, bu Kanunda yer almamış hususlarda 4 Şubat 1329 tarihli Memurin Muhakematı Hakkında Kanunun uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir. 2.6.2004 tarih ve 5183 sayılı Kanun’un 12’nci maddesiyle 2547 sayılı Kanun’un 53/c maddesindeki İkinci Daireye verilen görev Danıştay Birinci Dairesine verilmiştir. 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nun 17’nci maddesinde, bu Kanunda ve 18.6.1999 tarihli

ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nda yazılı suçlarla, irtikap, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmi ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, yukarıdaki fıkra hükmünün müsteşarlar, valiler ve kaymakamlar hakkında uygulanamayacağı, görevleri veya sıfatları sebebi ile özel soruşturma ve kovuşturma usulüne tabi olan sanıklarla ilgili kanun hükümlerinin saklı olduğu, aynı Kanun’un 19’uncu maddesinde de, Cumhuriyet savcısının 17’nci maddede yazılı suçların işlendiğini öğrendiğinde sanıklar hakkında doğrudan doğruya ve bizzat soruşturmaya başlamakla beraber durumu atamaya yetkili amirine bildireceği hükümlerine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri …, … ve … hakkındaki şikayet üzerine yapılan soruşturma sonucunda İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 9.1.2022 tarih ve İddianame No:2022/11480 sayılı iddianamenin düzenlendiği, bu iddianameye istinaden Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/89 esasında kayıtlı olarak açılan davada sanıkların kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ve rüşvet almak suçlarından yargılanmaları devam etmekte iken, Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesinin 2.5.2024 tarih ve E:2023/89 sayılı duruşma ara kararı ile yargılamanın durmasına karar verildiği, Mahkemenin 1.10.2024 tarih ve 2023/89-Ceza Dava Dosyası sayılı yazısı ile Gazi Üniversitesi Rektörlüğünden, sanıklar …, … ve … hakkında 2547 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (c) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca kovuşturma izni verilip verilmeyeceğinin sorulduğu, Rektörlük tarafından konunun incelenmesi için üç öğretim üyesinden oluşan bir komisyon kurulduğu, bu komisyon tarafından hazırlanan 25.11.2024 tarihli inceleme raporu uyarınca Gazi Üniversitesi Rektörünün 29.1.2025 tarih ve 1155147 sayılı kararıyla, yargı süreciyle ilgili nihai değerlendirmenin ve kararın Mahkeme tarafından yapılacak kovuşturmayla belirlenmesinin ve bu nedenle kovuşturmaya izin verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşıldığı, bu kararda, resmi belgede sahtecilik suçunun 2547 sayılı Kanun’un 53/c/6 maddesi kapsamında olmadığı, Kanun’un 53/c maddesi kapsamında olduğu değerlendirilmekle birlikte, soruşturma neticesinde Mahkemece kovuşturma evresine geçildiği gerekçesiyle …, … ve … hakkında kovuşturma izni verilmesine karar

verildiği, haklarında kovuşturma izni verilen …, … ve … tarafından Gazi Üniversitesi Rektörünün 29.1.2025 tarih ve 1155147 sayılı kararının itirazen incelenerek kaldırılması istemiyle Danıştay Başkanlığına başvurulduğu görülmüştür. 2547 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesine göre Dairemizin görevi, lüzum-u muhakeme kararlarının ilgililerin itirazı üzerine, men-i muhakeme kararlarının ise Yasa gereği kendiliğinden incelenmesinden ibaret olduğu, Dairemizin göreve ilişkin düzenlemelerinin ancak kanunla yapılabileceği açık olup 2547 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (c) bendinin (6) numaralı alt bendi uyarınca, yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının 3628 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı kanuni kovuşturma için yetkili merci tarafından verilen iznin itirazen incelenerek kaldırılmasına ilişkin istemlerin Dairemizce incelenmesine ve karara bağlanmasına hukuken olanak bulunmadığı kuşkusuzdur. Bu açıklamalardan hareketle Dairemizin görevlerine ilişkin düzenlemelerin ancak kanunla yapılabileceği, açıkça kanunda belirtilmeyen yetkinin yorum yoluyla genişletilerek uygulanamayacağı açık olup, yetkili merci tarafından 2547 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (c) bendi kapsamında olan personelin 3628 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı kanuni kovuşturma için izin vermesine veya vermemesi yolunda kullanılan takdir hakkının, yetki, şekil, konu, amaç ve sebep öğelerinden oluşan tipik bir idari işlem tesisi ile kullanılacağı, bu idari işlemin yargısal denetiminin de görevli ve yetkili idari yargı yerlerince yapılacağı açıktır. Öte yandan, Öğretim Üyeleri …, … ve …'e isnat edilen kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçunun 3628 sayılı Kanun kapsamına girmediği, bu suç nedeniyle 2547 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (c) bendi uyarınca Gazi Üniversitesi tarafından soruşturma yapılması, soruşturma sonucunda usulüne uygun olarak düzenlenecek fezleke üzerine de Gazi Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul tarafından kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçu nedeniyle şüpheliler hakkında lüzum-u muhakeme ya da men-i muhakeme yolunda bir karar verilmesi gerektiğinin açık olduğu, resmi belgede sahtecilik suçu nedeniyle şüpheliler hakkında kesinleşen bir lüzum-u muhakeme kararı olmaksızın bu suçtan kovuşturma evresine geçilmesinin, söz konusu davada resmi belgede sahtecilik suçu bakımından dava şartı

yokluğu halini oluşturacağı, ancak bu hususun Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından gözetilmesi gerektiği de şüphesizdir. Açıklanan nedenlerle, …, … ve … hakkında kovuşturma izni verilmesine ilişkin Gazi Üniversitesi Rektörünün 29.1.2025 tarih ve 1155147 sayılı kararına yapılan itirazların incelenmeksizin reddine, dosyanın karar ekli olarak Gazi Üniversitesi Rektörlüğüne, kararın birer örneğinin itiraz edenlerin vekilleri ile Ankara 30. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine 13.3.2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.