1. Daire: Tapu Kaydı-Haciz, 2942 Sayılı Kanun’un 30. Maddesi

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2220 Karar No : 2022/2231 Anahtar Kelimeler : -Tapu Kaydı-Haciz, -2942 Sayılı Kanun’un 30. Maddesi Özeti : Tapu kaydında haciz şerhi bulunan taşınmazın 2942 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre devrinin istenebilmesi için önce bu kısıtlamanın kaldırılması gerektiği hakkında. K A R A R Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Genel Müdürlüğü ile İstanbul İli, Avcılar Belediye Başkanlığı arasında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi istemine ilişkin TEDAŞ Genel Müdürlüğünün tarihsiz dilekçesinde aynen; AÇIKLAMALAR: Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin faaliyetleri kapsamında İstanbul İli, Avcılar İlçesi Avcılar Mahallesi, … parsel sayılı, 1.125,00 metrekarelik taşınmazın tamamının mülkiyetinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 30. Maddesi gereğince müvekkil idare adına devredilmesi için davalı belediyeden muvafakat talep edilmiş, Avcılar Belediye Başkanlığı'nın devre onay vermemesi üzerine huzurdaki dava açılmıştır. Daire'niz 15.02.2022 tarih, 2022/101 E-2022/141 K. sayılı kararı ile kararınızda belirttiğiniz eksikliklerin giderilerek ve vurgulanan hususların izah edilerek tekrar Daire'nize başvurulması gerektiği hususu ile dosya tarafımıza iade edilmiştir. Kararın tarafımıza tebliğinden itibaren kararda belirtilen eksiklikler giderilmiş olup; l- Avcılar Belediye Başkanlığı'ndan talep ettikleri bir bedel olup olmadığı, varsa bu bedelin ödenmesi halinde Belediye Başkanlığı'nın devre muvafakat edip etmeyeceği sorulmuş ancak ilgili belediye yazımıza cevap vermemiştir.(EK-1)

2- Beyanlar hanesini gösterir tapu kaydı temin edilmiştir.(EK-2) 3- Taşınmazın ve trafonun renkli kalemle işaretlenmiş nazım ve uygulama imar planları temin edilmiştir (EK-3). 4- Dava konusu taşınmazda mevcut indirici ve dağıtım merkezi 34,5 kV barasında 17 adet, 15,8 kV barasında ise 10 adet çıkışa sahip olup 60 adet trafo merkezini enerjilendirmektedir. 21000 numaralı dağtım merkezi ile diğer merkezler ring şebeke oluşturmaktadır. 21000 numaralı merkezin enerjisiz kalması veya kaldırılması durumunda 50 mvA enerji bağlantılı olduğu diğer dağıtım merkezlerinden hizmetin sağlandığı mahallelerin enerji ihtiyacı karşılanamayacaktır. (EK-4) 5- Davaya konu taşınmazda 21000 numaralı indirici merkezi bulunmaktadır. Bu merkezin beslediği trafo merkezleri Mustafa Kemal Paşa Mahallesi. Üniversite Mahallesi, Cihangir Mahallesi, Merkez Mahallesi, Firuzköy Mahallesi gibi İstanbul'un gelişen ve en dinamik yerleşim yerlerine ve yaklaşık 268.750 kullanıcıya hizmet vermektedir. Şehir hayatının canlı şekilde aktığı, aktif ve sürekli gelişen bir bölgede en temel kamu hizmeti haline gelmiş elektrik enerjisi teminin sürekliliği başlı başına kamu yararını haiz olup talebimizin kabulü gerekmektedir (EK-4). 6- Dava konusu taşınmazda mevcut 21000 numaralı indirici merkezi 1987 tarihinde inşa edilmiş ve hizmete alınmıştır. Tesisin inşa tarihi ve komşu parseller ile ilgili kamulaştırma yazışmaları dilekçemiz ekindedir (EK-5). İstanbul Avrupa Yakası'nda elektrik dağıtım lisansına sahip Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. ile Avcılar Belediye Başkanlığı arasında görüşmeler yapılmış ve belediye tarafından belirlenen ecrimisil bedeli BEDAŞ tarafından düzenli olarak ödenmektedir (EK-6). 8- Huzurdaki kamulaştırma talebi, yapılacak bir yatırım planı üzerine değil aksine yaklaşık 35 yıldır mevcut bulunan indirici merkezinin ve dağıtım tesisinin hukuki sürecinin tamamlanması üzerinedir. Söz konusu tesisler fiili olarak 725,00 metrekare alan kaplamaktadır. Ancak gerek Ekat Yönetmeliği ve emniyet tedbirleri gerekse de kroki üzerinde de görüleceği üzere tesisler parselin tamamını işgal etmekte, parselin tamamını kullanmayı gerektirmekte ve alan dışı kalan taşınmaz bölümlerini de anlamsız ve kullanışsız hale getirmektedir. Dava konusu taşınmazda 1 adet beton köşk ve 4 adet güç trafosu bulunmaktadır. Yüksek gerilimin mevcut olduğu ve enerji nakil hattı giriş-çıkış tedbir ve imkanlarını da göz önüne alınca sadece tesislerin olduğu alanın değil güvenlikli mesafe ile birlikte daha fazla bir alanın ve somut uyuşmazlıkta parselin tamamının kullanılmasını ve

kamulaştırılmasını gerektirmektedir. Kroki ve resimlerden de anlaşılacağı üzere tesisler tüm parseli işgal etmekte ve kullanımını gerektirmektedir. Yalnızca trafoların bulunduğu alanın kamulaştırılması esasen davalı idare aleyhinedir. Fiili olarak kullanamayacağı, başka hiçbir yapı ve tesisi İnşasının imkanı bulunmayan ve herhangi bir şekilde kiraya da verilemeyecek kalan kısmın, kayden maliki gözükmesi davalı idareye hiç bir menfâat sağlamayacaktır. Yerleşik içtihatlara göre de kamulaştırma sonrası kalan alan anlamsız ve malikin faydalanmasını engelliyorsa taşınmazın tamamının kamulaştırılmasına karar verilmesi gerekmektedir (EK-7). 9- Yukarıda izah ettiğimiz hususlar, halihazırda mevcut tesisin yaklaşık 35 yıldır dava konusu taşınmazda mevcut bulunması, teknik gereklilikler ve dağıtım merkezinin enerjisiz kalması veya taşınmasının şebeke bütünlüğünü ve hizmetin sürekliliğini engelleyecek olması kamu yararının taşınmazın elektrik dağıtım merkezi olarak kullanılmasını gerektirmektedir. Davalı belediye taşınmazı ticari faaliyet alanı olarak görmekte ve o şekilde değerlendirmek istemektedir. Üstün kamu yararı vasfını taşıyan kullanım şekli mevcuttaki kullanım şekli ve müvekkil idare talebidir. Davalı kurumun tüm imar uygulamaları indirici merkezin inşasından çok sonra ve durumu bilinerek yapılmış uygulamalardır. Belediyenin tek başına dava konusu taşınmazı ticari faaliyet alanı olarak değerlendirmesi ve nitelemesi haksızdır. Davalı kurum taşınmazı satmak ve gelir elde etmek amacındadır. Huzurdaki davamız ise üstün kamu yararının hangi idarenin iş ve eylemleri ile sağlanabileceği üzerinedir. Huzurdaki davamızın kabulü halinde davalı belediyeye tekrar başvurulacak veya asliye hukuk mahkemelerinde bedel tespiti ve tescil davası açılacaktır. Açılacak olan bedel tespit ve tescili davasında taşınmazın bedeli mahkeme eli ile belirlenecek ve davalıya ödenecektir. Bu yol ile davalı İdare halihazırdaki emeline ve kazanç amacına ulaşacaktır. Bu durum ve şartlar üzerine davalı belediyenin devre muvafakat vermemesi iyi niyet taşımamaktadır. Elektrik hizmetinin düzenli ve kaliteli olmadığı bir bölgenin ticari değerinin de düşeceği açık olup aksi durum kamu ve vatandaşlar haricinde davalı belediye zararına da olacaktır. Bu nedenle, bir tarafta davaya konu taşınmazda mevcut tesisin gördüğü kamu hizmetinin alternatifsizliği diğer tarafta davalı belediyenin kazanç amacının bedel tespit ve tescil yolu ile de sağlanabileceği hususu göz önüne alındığında talebimizin kabulü ve taşınmazın müvekkil idareye devri hukuk ve kamu yararı bakımından elzemdir.

HUKUKİ NEDENLER : 2942 sayılı Kanun, 6446 sayılı Kanun, İYUK ve ilgili tüm mevzuat. HUKUKİ DELİLLER : EPDK Kararı ve ekleri, Tedaş Kurum kayıtları, Bedaş Kurum kayıtları(celbini talep ediyoruz.). Avcılar Belediye Başkanlığı kayıtları(celbini talep ediyoruz.), tapu kayıtları. keşif, bilirkişi ve her türlü yasal delil. SONUÇ VE TALEP : Yukarıda ayrıntılı şekilde izah ettiğimiz üzere ve mahkemenizce re'sen sürdürülecek yargılama sonucunda; müvekkil idarenin ihtiyacı ve daha üstün kamu yararı gözetilerek. dava konusu İstanbul İli, Avcılar İlçesi, Avcılar Mahallesi. … parsel sayılı, I .125,00 metrekarelik taşınmazın Kamulaştırma Kanunu 30. maddesi uyarınca müvekkil idare adına devri hususunda Daire Başkanlığınızca karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ederim. " denilmekte olduğundan konu incelenerek, Gereği Görüşülüp Düşünüldü : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi ya da kurumunca kamulaştırılamayacağı, bunlara ihtiyacı olan idarenin 8’inci maddeye göre tespit edilen bedeli ödeyeceğini de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, TEDAŞ 7. Bölge Müdürlüğünün (İstanbul Avrupa Yakası) 29.9.2021 tarih ve 186253 sayılı yazısıyla Avcılar Belediye Başkanlığından, İstanbul İli, Avcılar İlçesi, Avcılar Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın trafo yeri olarak kullanılmak üzere 3.405.712,50-TL bedel karşılığında TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devrinin talep edildiği, bu talebe Avcılar Belediye Başkanlığı tarafından verilen 11.11.2021 tarih ve 48626 sayılı cevabi yazıda, imar fonksiyonu planında konut+ticaret3 kullanımında olan 1.125,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın, gerek plandaki fonksiyonu, gerekse E-5 karayolu yakınında olması gibi nedenlerle çok değerli konumda bulunduğu, devir isteminin kamu yararı amacı taşımadığı, taşınmazın 725,00 m²'lik kısmında trafo yapılarak taşınmazın işgal edildiği

ve Belediyenin taşınmazdaki tasarruf hakkının kısıtlandığı, ayrıca takdir ve teklif edilen bedelin taşınmazın gerçek değerinden çok düşük olduğu belirtilerek devir isteminin reddedildiği ve taşınmazın 15 gün içinde tahliye edilmesinin istenildiği, bunun üzerine TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu taşınmazın tamamının belirlenen bedel karşılığında devri istemiyle Dairemize başvurulduğu, Dairemizin 15.2.2022 tarih ve E:2022/101, K:2022/141 sayılı kararıyla, taşınmazın devri istemiyle Dairemize yapılan başvuruya, taşınmaza ait tapu kaydı, taşınmazın işaretlendiği nazım ve uygulama imar planları örnekleri, taşınmazdaki yapılaşmaları gösteren kroki ile trafonun kaç m²'lik alanı işgal ettiği, ne zaman inşa edildiği, faaliyette olup olmadığı, faaliyette ise hangi bölgeye hizmet verdiği, tahliye istemi üzerine ne gibi işlemler tesis edildiği, taşınmazın trafo nedeniyle işgal edilen kısmı haricindeki kısmına hangi sebeple ihtiyaç duyulduğu, bu kısımla ilgili herhangi bir proje olup olmadığı hususları aydınlatan yazılı açıklamanın eklenmediği, diğer taraftan, taşınmazın devri için Belediye Başkanlığının bir bedel talep etmediği, varsa bu bedelin ödenmesi halinde Belediye Başkanlığının devre muvafakat edip etmeyeceği hususlarının Avcılar Belediye Başkanlığına sorularak netleştirilmediği belirtilerek söz konusu eksiklikler giderilip yukarıda istenilen bilgi ve belgeler eksiksiz şekilde başvuru dilekçesine eklenerek Dairemize tekrar başvurulması için TEDAŞ Genel Müdürlüğüne iade edildiği görülmüştür. Anılan kararımız üzerine Dairemize gönderilen bu dosyada, kararımızda belirtilen eksikliklerin giderildiği, TEDAŞ 7. Bölge Müdürlüğünün Avcılar Belediye Başkanlığına taşınmazın devri için talep edilen bir bedel olup olmadığı, varsa bu bedelin ödenmesi halinde Belediye Başkanlığının devre muvafakat edip etmeyeceğinin sorulduğu, ancak Belediye Başkanlığı tarafından bu yazıya cevap verilmediği, taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde, Avcılar Vergi Dairesinin 6.9.2018 tarih ve 801905 sayılı yazısı ile taşınmaz üzerinde vergi borcu nedeniyle haciz bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, devir istemine konu taşınmaz üzerinde Avcılar Vergi Dairesinin 6.9.2018 tarih ve 801905 sayılı yazısı ile haciz bulunduğu, bu nedenle taşınmazın kısıtlı olduğu, taşınmaz üzerindeki bu kısıtlama kaldırılmadan taşınmazın TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devredilmesine imkan bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenle, Avcılar Belediye Başkanlığına ait İstanbul İli, Avcılar İlçesi, Avcılar Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın TEDAŞ Genel

Müdürlüğüne devri isteminin reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 29.12.2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi ya da kurumunca kamulaştırılamayacağı, bunlara ihtiyacı olan idarenin 8’inci maddeye göre tespit edilen bedeli ödeyeceğini de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, yukarıdaki hükümlere göre bir taşınmaz malın devrinde, taşınmaz malın hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi hususunda karar verilmesinin amaçlandığı, söz konusu taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde, Avcılar Vergi Dairesinin 6.9.2018 tarih ve 801905 sayılı yazısı ile vergi borcu nedeniyle haciz bulunduğu görülmüşse de, bu borcu TEDAŞ Genel Müdürlüğünün kabul etmesi halinde, taşınmazın TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devrinde hukuki engel bulunmadığı, bu nedenle Avcılar Belediye Başkanlığına ait İstanbul İli, Avcılar İlçesi, Avcılar Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devri isteminin kabulü gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.