1. Daire: 2942 Sayılı Kanun’un 30. Maddesi, Tescil, Kamu Yararı Kararı, Tahsis

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1094 Karar No : 2022/881 Anahtar Kelimeler : -2942 Sayılı Kanun’un 30. Maddesi, -Tescil, -Kamu Yararı Kararı, -Tahsis Özeti: 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi uyarınca Dairemize yapılan başvurularda, mülkiyet devri veya ayni hak tesisi istenebileceği, talepte bulunan kurum lehine kamu yararı kararı verilmesi, taşınmazın tescili gibi taleplerin Dairemizin görev alanıyla ilgili olmadığı hakkında. KARAR Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne izafeten Kütahya İli, Tavşanlı Kaymakamlığı arasında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi isteğine ilişkin Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğünün 9.6.2022 havale tarihli dilekçesinde aynen; AÇIKLAMALAR l- Kütahya ili dâhilinde ve Genel Müdürlüğümüz uhdesinde bulunan … ruhsat numaralı sahada açıkocak madencilik ve kömür üretim faaliyetleri gereği ihtiyaç duyulan; Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi, Bozbelen köyünde 52 adet, Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi, Karakaya köyünde 3 adet olmak üzere toplamda 105.592,95 m2 yüzölçümü olan 55 adet parselin devrinin alınabilmesi ve Kütahya ili, Tavşanlı ilçesi, Bozbelen köyünde 1.769.830,16 m2 alanlı 798 adet parsel ve Kütahya İli, Tavşanlı ilçesi, Karakaya köyünde 105.709,00 m2 alanlı 16 adet parsel olmak üzere 1.875.539,16 m2 yüzölçümlü toplam 814 adet şahıs parsellerinin üzerinde ekili dikili ve yapılı unsurları ile birlikte kamulaştırma yolu ile satın alınabilmesi için 08.05.2019 tarih ve 2717777 sayılı kararı ile Kamu Yararı Kararı alınmış olup, Bozbelen … Ada … parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 7.

maddesine göre kamulaştırma şerhi konulmuştur. Bu karar Enerji Ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 12.06.2019 tarihinde onaylanmıştır. 2- Açıkocak madencilik ve kömür üretim faaliyetleri gereği ihtiyaç duyulan söz konusu kamulaştırma işlemleri çerçevesinde Hazineye ait … ada … parsel numaralı 2.325,94 m2 alanın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30. maddesi gereğince m2 birim fiyatı 13,73 TL olmak üzere toplam 31.935,16 TL bedel karşılığında devredilmesi için müvekkilim kurum tarafından 14.03.2022 tarih ve 3727009 sayılı yazı ile davalı Tavşanlı Kaymakamlığı'ndan muvafakat istenilmiş ancak, davalı Kaymakamlık herhangi bir cevap vermemiştir. 3- Bu nedenle kamulaştırma işlemlerinin yapılabilmesi için 31.05.2022 tarih ve 3810593 sayılı İşletme Müdürlüğü yazısı gereği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30. maddesine göre söz konusu taşınmazın kurumumuz adına tahsis ve tescili için konu GLİ İşletme Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğimize intikal ettirilmiştir. Arz ve izah edilen nedenlerle, davaya konu taşınmazların müvekkilim kurum adına tahsis ve tescili için, kurumumuz lehinde kamu yararı kararı verilmesini talep ediyoruz. HUKUKİ SEBEBLER : İ.Y.U.K., 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu ile ilgili tüm mevzuat MADDİ DELİLLER : İşlem dosyası, dilekçe ekinde sunmuş olduğumuz belge ve deliller ile kamulaştırma planı, yasal her türlü delil. SONUÇ VE İSTEM : Arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Başkanlığınız tarafından re'sen nazar-ı itibara alınacak hususlarla, tetkik esnasında belirecek durumlar karşısında; Mülkiyeti davalı Kaymakamlığa ait Kütahya İli, Tavşanlı İlçesi, Bozbelen Mahallesi … ada, … parsel no.lu taşınmazın tamamının kurumumuz adına tahsisi için, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 30. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Kurumumuz lehinde "KAMU YARARI KARARI” verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, karar verilmesini saygı ile vekaleten arz ve talep ederim." denilmekte olduğundan konu incelenerek; Gereği Görüşülüp Düşünüldü : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı, taşınmaz mala, kaynağa veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idarenin 8’inci madde uyarınca bedelini tespit edeceği, bu bedel esas

alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştayın ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, TKİ Genel Müdürlüğünün 14.3.2022 tarih ve 3727009 sayılı KEP üzerinden gönderilen yazısıyla Tavşanlı Kaymakamlığından, Kütahya İli, Tavşanlı İlçesi, Bozbelen Köyü, … ada, … parsel sayılı, tarla vasfındaki, 2.325,94 m2 yüzolçümlü taşınmazın, Kütahya İli sınırları dahilindeki … sayılı ruhsat sahasında yürütülen madencilik faaliyetleri kapsamında TKİ Genel Müdürlüğüne devrinin istenildiği, bu yazıya Tavşanlı Kaymakamlığınca altmış gün içinde cevap verilmediği, bunun üzerine TKİ Genel Müdürlüğünce, söz konusu taşınmazın tahsisi ve tescili konusunda ortaya çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi ve taşınmazın tahsisi için taşınmazla ilgili Kurum lehine kamu yararı kararı verilmesi, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsili talepleriyle Dairemize başvurulduğu anlaşılmıştır. Ancak, TKİ Genel Müdürlüğünün Dairemize hitaplı 9.6.2022 tarihli dilekçesinde "... taşınmazın kurumumuz adına tahsis ve tescili...", "... davaya konu taşınmazların müvekkilim kurum adına tahsis ve tescili için, kurumumuz lehinde kamu yararı kararı verilmesini talep ediyoruz.", "... söz konusu taşınmazın kurumumuz adına tahsis ve tescili için konu GLİ İşletme Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğimize intikal ettirilmiştir. ..." denildiği, dilekçenin "SONUÇ VE İSTEM" kısmında da, "... Kütahya İli, Tavşanlı İlçesi, Bozbelen Mahallesi … ada, … parsel no.lu taşınmazın tamamının kurumumuz adına tahsisi için, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 30. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Kurumumuz lehinde "KAMU YARARI KARARI” verilmesine ..." ifadesinin kullanıldığı, böylece anılan dilekçede taşınmazla ilgili talebin tahsis olduğunun belirtildiği, buna karşılık taşınmazla ilgili olarak 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi gereğince Tavşanlı Kaymakamlığına yapılan 14.3.2022 tarihli başvuruda, "..... 31.935,16 TL devir bedeli takdir edilmiş olup, aynı kanunun 30. Maddesine göre bahse konu parselin Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğümüze devredilmesi gerekmektedir." denilerek taşınmaza dair talebin devir olduğunun ifade edildiği görülmüştür.

Oysa, 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi uyarınca mal sahibi idareye yapılacak başvuruda, ihtiyaç duyulan taşınmazın konumu, ihtiyaç duyulan miktarı, devir veya irtifak için takdir edilen bedeli ve hangi suretle taşınmazın edinilmek istenildiğinin (irtifak hakkı tesisi ya da mülkiyet devri) açık bir şekilde belirtilmesi, Danıştaya yapılacak başvuruda da aynı açıklıkla istemin belirtilmesi gerektiği; olayda ise, söz konusu taşınmaz için, tahsis mi yoksa mülkiyet hakkı devri mi talep edildiğinin anlaşılamadığı; devir sözcüğünün mülkiyet devrini ifade ettiği ve 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine konu edilebilecek bir istem olduğu, tahsis isteminin ise bu madde kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan bir talep olduğu belirlenmiştir. TKİ Genel Müdürlüğünün Dairemize başvuru dilekçesinde, taşınmazla ilgili olarak Kurum lehine kamu yararı kararı verilmesi, tescil, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi yolunda Dairemizin görev alanında bulunmayan istemlerde bulunulduğu, diğer taraftan, TKİ Genel Müdürlüğünün 14.3.2022 tarih ve 3727009 sayılı yazısının Tavşanlı Kaymakamlığınca hangi tarihte tebliğ aldığına ilişkin evrak, söz konusu taşınmaza ait beyanlar hanesini de gösterir şekilde tapu kaydı, mülkiyet ve ayni haklarla ilgili durumuna ilişkin bütün bilgi ve belgeler, varsa taşınmazın bulunduğu alanın işaretlendiği imar planı örnekleri ile notlarının dosyaya eklenmediği, ayrıca taşınmazın tapu kaydında 3083 sayılı Kanunun 13. maddesi gereğince tarım reformu şerhi kaydı bulunuyor ise, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun 19’uncu maddesindeki, uygulama alanlarında bulunan tarım arazilerinin, zorunlu sebepler olmadıkça tarım dışı amaçlarla kullanılamayacağı, ancak zorunlu hallerde, ilgililerin tarım dışı amaçla arazi kullanımı talepleri hakkında 3.7.2005 tarih ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanacağı hükmü gereğince söz konusu taşınmaz için tarım dışı kullanma talebinde bulunulup bulunulmadığı, bu konuda izin alınıp alınmadığı hususlarının yazılı olarak cevaplanması gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, belirtilen eksiklikler giderilerek ve 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine uygun olarak yeniden düzenlenecek başvuru dilekçesiyle talep konusu taşınmaza ilişkin yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler eksiksiz şekilde istem dilekçesine eklenerek yeniden Dairemize başvurulması gerektiği anlaşıldığından, dosyanın TKİ Genel Müdürlüğüne iadesine, devir istemine ilişkin dilekçede yer alan taşınmazla ilgili kamu yararı kararı verilmesi, tescil, yargılama masrafı, vekalet ücreti, vb.

taleplerinin ise incelenmeksizin reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 16.6.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.